Yoğun Bakım Hemşirelerinin Deliryuma İlişkin Bilgi Düzeyleri ve Öz-Yeterlikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

dc.contributor.authorKAYNARCİ ZİŞAN
dc.contributor.departmentİç Hastalıkları Hemşireliği
dc.date.accessioned2026-08-27T13:08:43Z
dc.date.issued2026-08-13
dc.description.abstract. This cross-sectional, correlational study examined the relationship between intensive care nurses’ knowledge of delirium and their self-efficacy in delirium care. The study was conducted between March 2025 and January 2026 among 232 nurses working in adult tertiary intensive care units at Ankara Etlik City Hospital. Data were collected using the Nurse Information Form, the Delirium Knowledge Test for Intensive Care Nurses (DBT-YBH), and the Delirium Care Self-Efficacy Scale for Intensive Care Nurses (DBÖYÖ-YBH). G*Power 3.1.9.7 was used to assess the adequacy of the sample size for multiple regression analyses, while R version 4.4.1 and IBM SPSS Statistics version 23 were used for statistical analyses. Descriptive statistics, the Mann–Whitney U test, Spearman’s rank correlation analysis, and robust regression analysis were performed, with statistical significance set at p<0.05. The median age of the nurses was 26 years, and the median durations of professional and intensive care experience were both 3 years. Of the participants, 73.3% were female and 91.0% held a bachelor’s degree. Although 62.9% of the nurses had previously received information about delirium, an equal proportion reported being dissatisfied with their current level of delirium knowledge. The median total DBT-YBH score was 19.00 (Q1–Q3: 15–21), while the median total DBÖYÖ-YBH score was 50.00 (Q1–Q3: 41–56). Intensive care experience was positively and weakly correlated with the total DBÖYÖ-YBH score (rₛ=0.167; p=0.011). Nurses who had received information about delirium and those who were satisfied with their current level of delirium knowledge had significantly higher DBÖYÖ-YBH scores (p=0.009 and p=0.004, respectively). Similarly, nurses who held an intensive care nursing certificate, had received information about delirium, and were satisfied with their current level of knowledge had significantly higher DBT-YBH scores. A significant positive correlation was found between DBT-YBH and DBÖYÖ-YBH scores (rₛ=0.360; p<0.001). Two robust regression models were established to identify factors associated with delirium knowledge and self-efficacy in delirium care. The first model explained 19.5% of the variance in DBT-YBH scores, whereas the second explained 20.3% of the variance in DBÖYÖ-YBH scores. In the second model, the DBT-YBH score significantly and positively predicted the DBÖYÖ-YBH score (β=0.330; p<0.001). Overall, the findings suggest that greater knowledge of delirium is positively associated with higher self-efficacy in delirium care among intensive care nurses. Accordingly, regular, practice-oriented delirium education programs should be incorporated into continuing professional development, and the routine clinical use of standardized delirium assessment tools should be encouraged.
dc.description.ozetBu araştırma, üçüncü basamak erişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin deliryuma ilişkin bilgi düzeyleri ile deliryum bakımına yönelik öz-yeterlikleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla kesitsel ve ilişki arayıcı tasarımda yürütülmüştür. Araştırma, Mart 2025–Ocak 2026 tarihleri arasında Ankara Etlik Şehir Hastanesi’nde bulunan üçüncü basamak erişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 232 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Hemşire Tanıtım Formu, Yoğun Bakım Hemşiresi için Deliryum Bilgi Testi (DBT-YBH) ve Yoğun Bakım Hemşireleri için Deliryum Bakımı Öz-Yeterlik Ölçeği (DBÖYÖ-YBH) kullanılarak toplanmıştır. Örneklem büyüklüğünün çoklu regresyon modelleri açısından yeterliliğinin değerlendirilmesinde G*Power 3.1.9.7; verilerin analizinde R v4.4.1 ve IBM SPSS Statistics v.23 programları kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann–Whitney U testi, Spearman sıra korelasyon analizi ve robust regresyon analizi kullanılmış; istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortancası 26 yıl, mesleki deneyim süresi ortancası 3 yıl ve yoğun bakım deneyim süresi ortancası 3 yıl olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %73,3’ü kadın, %91,0’i lisans mezunudur. Hemşirelerin %62,9’unun daha önce deliryuma ilişkin bilgi aldığı, %62,9’unun ise mevcut deliryum bilgi düzeyinden memnun olmadığı saptanmıştır. Hemşirelerin DBT-YBH toplam puan ortancası 19,00 (Q1–Q3: 15–21), DBÖYÖ-YBH toplam puan ortancası ise 50,00 (Q1–Q3: 41–56) olarak bulunmuştur. Yoğun bakım deneyim süresi ile DBÖYÖ-YBH toplam puanı arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (rₛ=0,167; p=0,011). Deliryuma ilişkin bilgi alan ve mevcut bilgi düzeyinden memnun olan hemşirelerin DBÖYÖ-YBH toplam puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla p=0,009 ve p=0,004). Yoğun bakım hemşireliği sertifikasına sahip olan, deliryuma ilişkin bilgi alan ve mevcut bilgi düzeyinden memnun olan hemşirelerin DBT-YBH toplam puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. DBT-YBH toplam puanı ile DBÖYÖ-YBH toplam puanı arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (rₛ=0,360; p<0,001). Robust regresyon analizinde iki model oluşturulmuş; birinci model DBT-YBH toplam puanı ile ilişkili faktörleri, ikinci model ise DBÖYÖ-YBH toplam puanı ile ilişkili faktörleri incelemiştir. Birinci model DBT-YBH toplam puanındaki değişimin %19,5’ini, ikinci model ise DBÖYÖ-YBH toplam puanındaki değişimin %20,3’ünü açıklamıştır. İkinci modelde DBT-YBH toplam puanının DBÖYÖ-YBH toplam puanını pozitif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir (β=0,330; p<0,001). Araştırma sonucunda, yoğun bakım hemşirelerinin deliryuma ilişkin bilgi düzeylerinin deliryum bakımına yönelik öz-yeterlikleri ile pozitif yönde ilişkili önemli bir değişken olduğu belirlenmiştir. Bulgular doğrultusunda, yoğun bakım hemşirelerine yönelik düzenli ve uygulamaya dayalı deliryum eğitimlerinin planlanması ve standart deliryum değerlendirme araçlarının klinik kullanımının desteklenmesi önerilmektedir
dc.embargo.lift2027-03-01T13:08:43Z
dc.embargo.terms6 ay
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11655/39198
dc.language.isotr
dc.publisherSağlık Bilimleri Enstitüsü
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/embargoedAccess
dc.subjectBakım
dc.subjectBilgi
dc.subjectDeliryum
dc.subjectÖz-yeterlik
dc.subjectYoğun bakım hemşireliği
dc.titleYoğun Bakım Hemşirelerinin Deliryuma İlişkin Bilgi Düzeyleri ve Öz-Yeterlikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/masterThesis

Files

License bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
license.txt
Size:
1.89 KB
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description: