Karaçay-Balkarcada Çokluk ve İyelik Çekimi

dc.contributor.authorElibol, Sümeyye
dc.contributor.departmentÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları
dc.date.accessioned2026-09-23T12:23:37Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractThis study investigates two core categories of nominal inflectional morphology in Karachay-Balkar: Plurality and possessive constructions. The theoretical framework of the research is based on morphological and functional linguistic approaches, and the data is drawn from the short story Aç Eşikni Menme by Hasan Şavayev. The plural category in Karachay-Balkar is primarily marked by the morpheme {+lA}, which phonologically diverges from the common Turkic plural suffix {+lAr}. The study analyzes the syntactic placement of the plural marker and its morphological interactions with possessive suffixes. Possessive structures are examined with respect to person and number agreement, and classified according to their specificity, including definite, indefinite, and pronominal possessive types based on textual examples. The findings reveal that plural and possessive inflections in KarachayBalkar reflect not only formal variation but also functional patterns that are shaped by both universal Turkic paradigms and language-internal developments. The research contributes to the understanding of Karachay-Balkar morphology as a system that aligns with broader Turkic typology while developing different structural features due to language contact.
dc.description.ozetBu çalışmada, Karaçay-Balkarcada isim çekim morfolojisinin iki temel kategorisi olan çokluk ve iyelik çekimleri ele alınmaktadır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi, işlevsel dilbilgisi ve biçimbilimin kuramları temelinde oluşturulmuştur. Veri, ayrıntılı bir inceleme yapabilmek ve kullanımda ortaya çıkan varyantlaşmayı tespit edebilmek amacıyla Hasan Şavayev’e ait Aç Eşikni Menme adlı öyküsüyle sınırlandırılmıştır. Çalışmada, çokluk kategorisi esas olarak {+lA} biçimbirimiyle temsil edilmekte olup, bu yapı Türk dillerindeki yaygın {+lAr} formundan fonolojik olarak farklılık göstermektedir. Çokluk ekinin sözdizimsel özellikleri ve iyelik ekleriyle kurduğu morfolojik ilişkiler detaylı biçimde ele alınmıştır. İyelik yapıları ise kişi ve sayı kategorileriyle uyumlu biçimde işleyen düzenli çekim kalıpları olarak analiz edilmiş, belirli ve belirsiz iyelik türleri ile zamirle kurulan iyelik yapıları metin temelli olarak sınıflandırılmıştır. Karaçay-Balkarcadaki çokluk ve iyelik çekimi, yalnızca biçimsel varyasyonlarla değil, aynı zamanda Türk dilleri içindeki tipolojik konumunu yansıtan işlevsel özelliklerle de dikkat çekmektedir. Çalışmanın sonucunda, Karaçay-Balkarcanın çokluk ve iyelik çekim morfolojisinin, Türk dilleri genelindeki sistematik örüntülerle uyum gösterirken yerel ve tarihsel dil ilişkilerinden kaynaklanan özgün yapılar geliştirdiği ortaya konmuştur.
dc.embargo.lift2026-09-23T12:23:37Z
dc.embargo.termsAcik erisim
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11655/39257
dc.language.isotr
dc.publisherSosyal Bilimler Enstitüsü
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectKaraçay-Balkarca
dc.subjectİsim çekim morfolojisi
dc.subjectÇokluk
dc.subjectİyelik
dc.subjectBiçimbilim
dc.subjectTürk dilleri
dc.titleKaraçay-Balkarcada Çokluk ve İyelik Çekimi
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/masterThesis

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
10559558.pdf
Size:
17.47 MB
Format:
Adobe Portable Document Format

License bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
license.txt
Size:
1.89 KB
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description: