EBEVEYNLERİN DİJİTAL EBEVEYNLİK ÖZ-YETERLİK DÜZEYLERİ İLE ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DİJİTAL BAĞIMLILIK, DİJİTAL OKURYAZARLIK VE YAŞAM DOYUMLARI İLİŞKİLERİNİN İNCELENMESİ
| dc.contributor.author | ASUMAN YURTTAV | |
| dc.contributor.department | Eğitim Bilimleri | |
| dc.date.accessioned | 2026-07-16T21:23:35Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.description.abstract | This study examined group-level relationships between parents’ digital parenting self-efficacy and middle school students’ digital addiction, digital literacy, and life satisfaction. A partially mixed sequential dominant status design was used. The quantitative study group included 725 middle school students and 701 parents selected through stratified sampling from the central districts of Ankara. The qualitative study group consisted of 16 volunteer parents selected through purposive sampling from the same schools. Quantitative data were collected using the Digital Addiction Scale for Children, the Digital Literacy Scale, the Brief Multidimensional Students’ Life Satisfaction Scale, and the Digital Parenting Self-Efficacy Scale. Qualitative data were obtained through individual interviews conducted with a semi-structured interview form prepared by the researcher. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation analysis, Generalized Linear Models, factorial ANOVA, and hierarchical regression analysis; qualitative data were analyzed through hybrid thematic analysis. Findings showed that students’ digital addiction levels were slightly below average, whereas their digital literacy and life satisfaction levels were above average. Digital addiction was significantly and negatively related to life satisfaction, while digital literacy predicted life satisfaction positively, though at a low level. Parents’ digital parenting self-efficacy levels were above average and decreased slightly with age. Qualitative findings revealed challenges related to managing digital use time, content and communication risks, and limited technical knowledge. The findings were interpreted within Social Cognitive Theory, emphasizing the interaction of person, behavior, and environment. | |
| dc.description.ozet | Bu araştırmada ebeveynlerin dijital ebeveynlik öz-yeterlik düzeyleri ile ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık, dijital okuryazarlık ve yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkiler grup düzeyinde incelenmiştir. Çalışmada kısmi karma sıralı baskın durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel çalışma grubunu tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen Ankara ilinin merkez ilçelerindeki 725 ortaokul öğrencisi ile 701 ebeveyn oluşturmuştur. Nitel çalışma grubu ise nicel verilerin toplandığı okullardan amaçlı örneklemeyle belirlenen gönüllü 16 ebeveynden oluşmaktadır. Nicel veriler için Çocuklar için Dijital Bağımlılık Ölçeği, Dijital Okuryazarlık Ölçeği, Çok Boyutlu Öğrenci Yaşam Doyumu Ölçeği Kısa Formu ve Dijital Ebeveynlik Öz-Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla gerçekleştirilen bireysel görüşmelerden elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi, Genelleştirilmiş Doğrusal Modeller, faktöryel ANOVA ve hiyerarşik regresyon analizleri; nitel verilerin analizinde ise hibrit tematik analiz kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleri ortalamanın biraz altında, dijital okuryazarlık ve yaşam doyumu düzeyleri ise ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Dijital bağımlılık ile yaşam doyumu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanırken, dijital okuryazarlığın yaşam doyumunu pozitif yönde ancak düşük düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Ebeveynlerin dijital ebeveynlik öz-yeterlik düzeyleri ortalamanın üzerinde bulunmuş, yaş arttıkça öz-yeterlik düzeyinin düşük düzeyde azaldığı belirlenmiştir. Nitel bulgular, ebeveynlerin dijital kullanım süresini yönetme, içerik ve iletişim riskleriyle baş etme ve teknik bilgi eksikliği gibi çeşitli konularda zorluklar yaşadıklarını göstermiştir. Araştırma bulguları Sosyal Bilişsel Kuram çerçevesinde birey, davranış ve çevre etkileşimi temelinde değerlendirilmiştir. | |
| dc.embargo.lift | 2026-07-16T21:23:35Z | |
| dc.embargo.terms | Acik erisim | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11655/38747 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Eğitim Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | dijital ebeveynlik öz-yeterliği | |
| dc.subject | dijital okuryazarlık | |
| dc.subject | dijital bağımlılık | |
| dc.subject | yaşam doyumu | |
| dc.subject | sosyal bilişsel kuram | |
| dc.title | EBEVEYNLERİN DİJİTAL EBEVEYNLİK ÖZ-YETERLİK DÜZEYLERİ İLE ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DİJİTAL BAĞIMLILIK, DİJİTAL OKURYAZARLIK VE YAŞAM DOYUMLARI İLİŞKİLERİNİN İNCELENMESİ | |
| dc.type | info:eu-repo/semantics/masterThesis |