Yabancı Dil Öğretiminde Pragmatik Yeterlik Kazanımı
| dc.contributor.author | Karagöz Selcan | |
| dc.contributor.department | Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi | |
| dc.date.accessioned | 2026-09-16T09:21:34Z | |
| dc.date.issued | 2026-07-23 | |
| dc.description.abstract | This study aims to highlight the importance of pragmatic competence in foreign language teaching. Within this scope, near-synonymy, polysemy, homonymy, and metaphors were examined as instructional tools, and a theoretical framework was established regarding the pragmatic aspects of these linguistic phenomena. Based on this framework, it was emphasized that language learning requires not only the accurate use of language in terms of its structural and grammatical features but also its appropriate use according to context, culture, and communicative setting. Subsequently, drawing on the study of Glaser and Limberg (2020), the factors considered effective in the development of pragmatic competence were identified. These factors were classified under three themes: communicative skills, sociopragmatic skills, and interactional skills. Using a qualitative research method, the reading and listening texts, comprehension questions, and writing activities included in the Yeni İstanbul Turkish for Foreigners Coursebook (B1 Level) were analyzed in terms of pragmatic competence. The data obtained were evaluated within the framework of Canale and Swain’s (1983) model of communicative competence and Bachman’s (1990) model of language competence. According to the findings, the reading and listening texts in the coursebook generally contain pragmatic elements that support communicative, sociopragmatic, and interactional skills. However, it was found that the comprehension questions mainly focused on retrieving information directly from the texts, while questions designed to develop pragmatic competence were included only to a limited extent. Therefore, it is suggested that these questions be diversified in a way that encourages learners to interpret, express opinions, and use language appropriately according to context, thereby contributing to the development of pragmatic competence. The writing activities were found to be predominantly semi-controlled in nature and to gradually direct learners toward freer writing tasks in later units. These activities appeared to support the development of learners’ grammatical, discourse, sociolinguistic, and pragmatic competences. Furthermore, writing activities designed for different communicative purposes were found to contribute to learners’ ability to use language appropriately in context. Nevertheless, the largely semi-controlled nature of these activities may limit learners’ independent language production skills. Learners who become accustomed to writing through continuous guidance may experience difficulties when required to write without support, which may negatively affect their self-confidence and motivation. Therefore, it is recommended that writing activities in each unit gradually progress toward freer writing tasks. In conclusion, the coursebook examined was found to support the development of pragmatic competence to a certain extent. However, it is recommended that both the comprehension questions and writing activities be enriched with a greater number of tasks and questions specifically designed to foster pragmatic competence. Such improvements are expected to contribute more effectively to the development of learners’ pragmatic competence. | |
| dc.description.ozet | Bu çalışmada, yabancı dil öğretiminde pragmatik yeterliğin önemini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu kapsamda yakın anlamlı, çok anlamlı ve eş sesli sözcükler ile metaforlar birer öğretim aracı olarak ele alınmış ve bu dilsel yapıların pragmatik yönleri üzerine kuramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Oluşturulan bu çerçeve doğrultusunda, dil öğreniminde yalnızca dilin yapısal ve dil bilgisel açıdan doğru kullanılmasının değil, aynı zamanda bağlama, kültüre ve iletişim ortamına uygun biçimde kullanılmasının da önemli olduğu vurgulanmıştır. Ardından, Glaser ve Limberg’in (2020) çalışmasından yararlanılarak pragmatik yeterlik kazanımında etkili olduğu düşünülen unsurlar belirlenmiştir. Bu unsurlar iletişimsel beceri, sosyopragmatik beceri ve etkileşimsel beceri olmak üzere üç tema altında sınıflandırılmıştır. Daha sonra nitel araştırma yöntemi kullanılarak Yeni İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Öğretim Seti B1 Düzeyi Ders Kitabı’nda yer alan okuma ve dinleme metinleri, metin altı sorular ve yazma etkinlikleri pragmatik yeterlik açısından incelenmiştir. Elde edilen veriler, Canale ve Swain’in (1980,1983) iletişimsel yeterlik modeli ile Bachman’ın (1990) dilsel yeterlik modeli çerçevesinde değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgularına göre, ders kitabında yer alan okuma ve dinleme metinlerinin genel olarak iletişimsel, sosyopragmatik ve etkileşimsel becerileri destekleyen pragmatik unsurlar içerdiği belirlenmiştir. Ancak metin altı soruların çoğunlukla metinde yer alan bilgilerin doğrudan bulunmasına yönelik olduğu, pragmatik yeterliği geliştirmeyi amaçlayan sorulara ise sınırlı düzeyde yer verildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle metin altı soruların öğrencileri yorum yapmaya, görüş bildirmeye ve dili bağlama uygun biçimde kullanmaya teşvik edecek şekilde çeşitlendirilmesinin, pragmatik yeterliğin gelişimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Yazma etkinliklerinin ise ağırlıklı olarak yarı kontrollü bir yapıda olduğu ve ilerleyen ünitelerde serbest yazma çalışmalarına yönlendirildiği belirlenmiştir. Bu etkinliklerin öğrencilerin dil bilgisel, söylemsel, sosyodilbilimsel ve pragmatik yeterliklerinin gelişimini desteklemeyi amaçladığı görülmüştür. Ayrıca farklı iletişim amaçlarına yönelik yazma etkinliklerinin, öğrencilerin dili bağlama uygun kullanma becerilerinin gelişimine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, yazma etkinliklerinin büyük ölçüde yarı kontrollü olması öğrencilerin bağımsız dil üretim becerilerini sınırlandırabilmektedir. Sürekli yönlendirmelerle yazmaya alışan öğrencilerin, destek olmadan yazmada zorlanabilecekleri bunun da özgüven ve motivasyonlarını olumsuz etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu nedenle yazma etkinliklerinin her ünitede aşamalı olarak daha serbest yazma çalışmalarına yönlendirilmesi önerilmektedir. Sonuç olarak, incelenen ders kitabının pragmatik yeterliğin gelişimini belirli ölçüde desteklediği görülmüştür. Ancak metin altı soruların ve yazma etkinliklerinin pragmatik yeterliği destekleyecek nitelikte daha fazla etkinlik ve sorularla çeşitlendirilmesi önerilmiştir. Böylece öğrencilerin bu alandaki yeterliklerinin gelişimine daha fazla katkı sağlanacağı sonucuna ulaşılmıştır. | |
| dc.embargo.lift | 2026-09-16T09:21:34Z | |
| dc.embargo.terms | Acik erisim | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11655/39227 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Yabancı dil öğretimi | |
| dc.subject | Pragmatik yeterlik | |
| dc.subject | Yakın anlamlı sözcükler | |
| dc.subject | Çok anlamlı sözcükler | |
| dc.subject | Eş sesli sözcükler | |
| dc.subject | Metaforlar | |
| dc.title | Yabancı Dil Öğretiminde Pragmatik Yeterlik Kazanımı | |
| dc.type | info:eu-repo/semantics/masterThesis |