Otokratik Antrenör Liderlik Tarzı ile Tükenmişlik Arasındaki İlişki: Reddedilme Duyarlılığı, Benlik Değeri ve Algılanan Sosyal Desteğin Aracı Rolü

dc.contributor.authorDoğan, Gamze
dc.contributor.departmentEgzersiz ve Spor Bilimleri
dc.date.accessioned2026-04-06T11:46:15Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractThe primary aim of this study was to determine how an autocratic coaching leadership style influences burnout in adolescent athletes and to evaluate the mediating roles of rejection sensitivity, self-esteem, and perceived social support in this relationship. The sample comprised 350 licensed adolescent athletes aged 14 to 17 who were actively involved in sports. Data were collected using five psychometric instruments: The Leadership Scale for Sport, the Athlete Burnout Questionnaire, the Children’s Rejection Sensitivity Questionnaire, the Rosenberg SelfEsteem Scale, and the Perceived Social Support in Teams Scale. In the first phase, Pearson’s product-moment correlation analysis was conducted to examine the relationships among the study variables. Results indicated that an autocratic leadership style was positively and significantly associated with athlete burnout. In the second phase, mediation analyses were performed using Hayes’s (2013) PROCESS macro Model 4 to assess whether rejection sensitivity (both anxious expectation and angry expectation dimensions), self-esteem, and perceived social support mediated the effect of autocratic leadership on burnout. These analyses revealed that both rejection sensitivity and low self-esteem functioned as significant mediators between autocratic leadership and burnout, whereas perceived social support acted protectively by attenuating this relationship. The findings suggest that an autocratic coaching approach may constitute a risk factor for the psychological well-being of adolescent athletes, and that individual (rejection sensitivity and self-esteem) and environmental (social support) variables can either exacerbate or buffer this effect. Accordingly, it is recommended that leadership practices in sports not only emphasize performance but also address athletes’ psychological processes. Specifically, coach education programs should be restructured to incorporate the psychological consequences of different leadership styles, psychological support services for adolescent athletes should be expanded, and team-level social support systems should be strengthened.
dc.description.ozetBu araştırmanın temel amacı, otokratik antrenör liderlik tarzının ergen sporcularda tükenmişliği nasıl etkilediğini belirlemek ve bu ilişkide reddedilme duyarlılığı, benlik değeri ile algılanan sosyal desteğin aracı değişken olarak rolünü değerlendirmektir. Araştırmanın örneklemini, yaşları 14 ile 17 arasında değişen ve aktif olarak spor yapan 350 ergen sporcu oluşturmaktadır. Katılımcılardan elde edilen veriler, beş farklı psikometrik ölçme aracı kullanılarak toplanmıştır: Spor İçin Liderlik Ölçeği, Sporcu Tükenmişliği Ölçeği, Çocuklar İçin Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Takıma İlişkin Elde Edilebilir Sosyal Destek Ölçeği. İlk aşamada, araştırmaya konu olan değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Analizi uygulanmıştır. Elde edilen korelasyon sonuçlarına dayanarak, otokratik liderlik tarzının sporcu tükenmişliği ile pozitif yönlü ve anlamlı düzeyde ilişkili olduğu görülmüştür. Araştırmanın ikinci aşamasında, otokratik liderliğin tükenmişlik üzerindeki etkisinde reddedilme duyarlılığı, benlik değeri ve algılanan sosyal desteğin aracılık rolleri incelenmiştir. Bu analizler, Hayes’in (2013) geliştirdiği PROCESS makro Model 4 ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan aracılık analizleri sonucunda, reddedilme duyarlılığı ve düşük benlik değerinin otokratik liderlik ile tükenmişlik arasındaki ilişkide anlamlı aracı roller üstlendiğini göstermiştir. Buna karşın algılanan sosyal destek, bu ilişkiyi zayıflatarak koruyucu bir işlev görmüştür. Araştırma bulguları, otokratik liderlik tarzının, ergenlik döneminde bulunan sporcuların psikolojik iyi oluşu üzerinde risk faktörü oluşturabileceğini; bireysel (reddedilme duyarlılığı ve benlik değeri) ve çevresel (sosyal destek) değişkenlerin ise bu etkileşimi güçlendiren ya da zayıflatan faktörler olarak rol oynayabileceğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, spor ortamlarında liderlik uygulamalarının yalnızca performans odaklı değil, aynı zamanda psikolojik süreçleri gözeten bir anlayışla ele alınmasının gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu kapsamda, antrenör eğitim programlarının liderlik tarzlarının psikolojik etkilerine yönelik olarak yeniden yapılandırılması, ergen sporculara yönelik psikolojik destek hizmetlerinin geliştirilmesi ve sosyal destek sistemlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir.
dc.embargo.lift2026-04-06T11:46:15Z
dc.embargo.termsAcik erisim
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11655/38131
dc.language.isotr
dc.publisherSosyal Bilimler Enstitüsü
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectOtokratik Liderlik
dc.subjectSporcu Tükenmişliği
dc.subjectReddedilme Duyarlılığı
dc.subjectBenlik Değeri
dc.subjectSosyal Destek
dc.subjectAutocratic leadership
dc.subjectathlete burnout
dc.subjectrejection sensitivity
dc.subjectself-esteem
dc.subjectsocial support
dc.titleOtokratik Antrenör Liderlik Tarzı ile Tükenmişlik Arasındaki İlişki: Reddedilme Duyarlılığı, Benlik Değeri ve Algılanan Sosyal Desteğin Aracı Rolü
dc.title.alternativeThe Relationship Between Autocratic Coaching Leadership Style and Burnout: The Mediating Role of Rejection Sensitivity, Self-Esteem, and Perceived Social Support
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/masterThesis

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
10608939.pdf
Size:
1.66 MB
Format:
Adobe Portable Document Format

License bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
license.txt
Size:
1.89 KB
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description: