Ankara’daki Bir Üniversite İdari Personelinin Kanser Taramalarına Yönelik Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi

dc.contributor.authorKaan Aksu
dc.date.accessioned2026-09-07T07:57:19Z
dc.date.issued2026-08-25
dc.description.abstractAksu K., Evaluation of Knowledge and Attitudes of Administrative Staff at a University in Ankara Regarding Cancer Screenings, Hacettepe University Faculty of Medicine Department of Public Health, Public Health Specialty Thesis, Ankara, 2026. This research was conducted to determine the knowledge levels, attitudes, and the variables influencing these factors among administrative staff working at the Beytepe Campus of a state university in Ankara regarding breast, cervical, and colorectal cancer screenings within the scope of national cancer screening programs. Cancer is recognized as one of the most significant public health problems both globally and in Türkiye due to high mortality rates, disability, and treatment costs. The success of early diagnosis and organized screening programs (such as KETEM, Family Health Centers, etc.) depends on the adoption of these programs by the target population and a participation rate exceeding 70%. This descriptive epidemiological study was carried out on 398 volunteers accessible within the university administrative staff population. Data were collected using a comprehensive questionnaire including sociodemographic characteristics, history of chronic diseases (most commonly thyroid, diabetes, and hypertension), healthy lifestyle habits such as tobacco and alcohol use, as well as the validated and reliable "Attitude Scale Towards Cancer Screenings" (24 items, maximum 120 points) and "Knowledge Scale Towards Cancer Screenings" (25 items, maximum 25 points). According to the findings, 63.6% of the participants were female, the mean age was 45.5, and 82.7% of the staff had a university or postgraduate education level. While 53.8% of the participants stated they were informed about national cancer screening programs, family physicians (48.6%) and social media platforms (36.9%) emerged as the primary sources of information. Only 34.8% of the staff had undergone at least one cancer screening in their lifetime; among these, breast cancer (81.2%) and cervical cancer (66.9%) screenings were common, while colorectal cancer screening remained significantly behind targets at 18.7%. The fact that a vast majority (80.4%) of those who did not undergo screening cited "not having any complaints" reveals an insufficient awareness that screenings are intended for asymptomatic individuals. Statistical analyses showed that women's median scores for both attitude (104.0) and knowledge (18.0) were significantly higher than those of men (p < 0.05). According to the knowledge scale results, 44.4% of the participants had an adequate level of knowledge (17.5 points and above). Statistical analyses revealed a positive and low correlation between knowledge levels and attitude scores (r=0.380; p<0.001). According to multivariate regression results, having children under the age of 18 negatively affected attitudes, whereas having knowledge and experience had a positive impact. Meanwhile, female gender, 55–64 age group, physical activity, and KETEM awareness were identified as the strongest predictors of the knowledge score. In conclusion, screening participation is low even among a highly educated group of university staff; therefore, it is recommended to develop strategies to increase participation in colorectal screenings—especially among male staff—to promote screening behavior as a preventive routine rather than a symptom-oriented action, and to expand institutional awareness training.
dc.description.ozetAksu K., Ankara’daki Bir Üniversite İdari Personelinin Kanser Taramalarına Yönelik Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Halk Sağlığı Uzmanlık Tezi, Ankara, 2026. Bu araştırma, Ankara’da bulunan bir devlet üniversitesinin Beytepe Yerleşkesinde görev yapan idari personelin; ulusal kanser tarama programları kapsamındaki meme, rahim ağzı (serviks) ve kolorektal kanser taramalarına yönelik bilgi düzeylerini, tutumlarını ve bu faktörleri etkileyen değişkenleri saptamak amacıyla yürütülmüştür. Kanser, yüksek ölüm hızları, yeti yitimi ve tedavi maliyetleri nedeniyle küresel ölçekte ve Türkiye’de en önemli halk sağlığı sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Erken teşhis ve organize tarama programlarının (KETEM, ASM vb.) başarısı, hedef nüfusun bu programları benimsemesi ve katılım sıklığının %70’in üzerine çıkmasıyla mümkündür. Tanımlayıcı tipteki bu epidemiyolojik çalışma, üniversite idari personel evreninden ulaşılabilen ve çalışmaya gönüllü olan 398 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler; sosyodemografik özellikler, kronik hastalık öyküsü (en sık tiroid, diyabet ve hipertansiyon), tütün ve alkol kullanımı gibi sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yanı sıra, geçerlilik ve güvenilirliği kanıtlanmış "Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği" (24 madde, maksimum 120 puan) ve "Kanser Taramalarına Yönelik Bilgi Ölçeği"ni (25 madde, maksimum 25 puan) içeren kapsamlı bir anket formuyla toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre katılımcıların %63,6’sı kadın, yaş ortalaması 45,5’tir ve personelin %82,7’si üniversite veya lisansüstü eğitim seviyesindedir. Katılımcıların %53,8’i ulusal kanser tarama programları hakkında bilgi sahibi olduğunu belirtirken, en önemli bilgi kaynakları olarak aile hekimleri (%48,6) ve sosyal medya platformları (%36,9) öne çıkmıştır. Personelin sadece %34,8’i hayatında en az bir kez kanser taraması yaptırmıştır; bu taramalar içinde meme kanseri (%81,2) ve serviks kanseri (%66,9) yaygınken, kolon kanseri taraması %18,7 ile hedeflerin çok gerisindedir. Tarama yaptırmayanların %80,4 gibi büyük bir kısmının "herhangi bir şikâyeti olmamasını" gerekçe göstermesi, taramaların asemptomatik bireyler için olduğu farkındalığının yetersizliğini ortaya koymaktadır. İstatistiksel analizlerde, kadınların hem tutum (104,0) hem de bilgi (18,0) puan ortancalarının erkeklere kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bilgi ölçeği sonuçlarına göre katılımcıların %44,4’ü yeterli bilgi düzeyine (17,5 puan ve üzeri) sahiptir. İstatistiksel analizlerde, bilgi düzeyi ile tutum puanları arasında pozitif yönlü ve düşük düzeyde bir korelasyon (r=0,380; p<0,001) tespit edilirken; çok değişkenli regresyon sonuçlarına göre 18 yaşından küçük çocuk sahibi olmanın tutumu negatif, bilgi sahibi olma ve deneyimin ise pozitif etkilediği, bilgi puanını ise en güçlü şekilde kadın cinsiyet, 55-64 yaş grubu, fiziksel aktivite ve KETEM farkındalığının açıkladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, yüksek eğitimli bir grup olan üniversite personelinde dahi tarama katılımı düşüktür. Özellikle erkek personelin kolorektal taramalara katılımını artıracak stratejilerin geliştirilmesi, tarama davranışının şikâyet odaklı değil koruyucu bir rutin olarak benimsetilmesi ve kurumsal farkındalık eğitimlerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.
dc.embargo.lift2026-09-07T07:57:19Z
dc.embargo.termsAcik erisim
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11655/39220
dc.language.isotr
dc.publisherTıp Fakültesi
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectKanser taramaları, Bilgi ve tutum, İdari personel, Erken teşhis, Kanser Erken Teşhis Tarama ve Eğitim Merkezi
dc.subtypemedicineThesis
dc.titleAnkara’daki Bir Üniversite İdari Personelinin Kanser Taramalarına Yönelik Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/masterThesis

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
Ankara’daki Bir Üniversite İdari Personelinin Kanser Taramalarına Yönelik Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi-Kaan Aksu-Tez.pdf
Size:
2.28 MB
Format:
Adobe Portable Document Format

License bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
license.txt
Size:
1.89 KB
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description: