Yabancılara Türkçe Öğretiminde Öğretici Konuşmasının Etkileşimsel Özellikleri

dc.contributor.authorÖZGE ÜNVER
dc.contributor.departmentTürkiyat Araştırmaları
dc.date.accessioned2026-07-08T20:47:58Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractThis study investigates the interactional features of teacher talk in Teaching Turkish to Foreigners (TTF) classrooms at two proficiency levels, A1 (beginner) and C1 (advanced), and explores teachers’ self-evaluations of their own classroom discourse practices. Adopting a qualitative case study design, the research was conducted with five teachers working at a TÖMER in Türkiye who taught at both proficiency levels. Classroom interaction data were collected through systematic observations and stimulated recall interviews, yielding a total of 860 minutes of audio recordings. Classroom discourse was analyzed descriptively using Walsh’s (2006) Self-Evaluation of Teacher Talk (SETT) framework, while interview data were subjected to content analysis. Triangulation across data sources was employed to enhance the trustworthiness of the findings. The findings reveal a clear developmental shift in teacher talk from form-focused, teacher-controlled interaction at the A1 level toward meaning-focused, dialogic, and jointly constructed communication at the C1 level. At the beginner level, interaction is predominantly characterized by direct correction, display questions, short wait-time, teacher echo, and tightly structured B-Y-G sequences. In contrast, advanced-level classrooms display increased use of referential questions, content-focused feedback, extended wait-time, selective echoing, and learnerinitiated self-repair. Similarly, scaffolding practices evolve from explicit and rule-based support at A1 to more implicit and strategic guidance at C1. The distribution and use of SETT modes also vary by proficiency level, with the Skills and Systems and Managerial modes dominating at A1, while the Classroom Context and Material modes are employed more flexibly and purposefully at C1. Stimulated recall interviews indicate that teachers conceptualize interaction as the primary mechanism through which language learning occurs and view teacher talk not only as a pedagogical tool but also as an emotional and relational resource. Engagement with the SETT framework increased teachers’ reflective awareness by making intuitive practices visible and by highlighting areas for development, such as excessive teacher control, limited wait-time, ix and interactional routines that constrain learner participation. By applying the SETT framework to the TTFL context, this study provides locally grounded, data-driven insights into the proficiency-sensitive, context-dependent, and pedagogically adaptive nature of teacher talk. The findings underscore the need for reflective, interactionfocused, and emotionally responsive teacher education in TTF and suggest that teacher talk should be conceptualized as a dynamic professional expertise rather than a routine instructional practice.
dc.description.ozetBu çalışma, Yabancılara Türkçe Öğretimi (YTÖ) bağlamında A1 (başlangıç) ve C1 (ileri) düzeylerinde öğretici konuşmasının etkileşimsel özelliklerini incelemeyi ve öğreticilerin bu söylem uygulamalarına ilişkin öz değerlendirmelerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel durum çalışması deseninde yürütülen araştırmada, Türkiye’de bir devlet üniversitesinde faaliyet yürüten TÖMER’de görevli ve her iki düzeyde ders veren beş öğreticinin sınıf içi etkileşimleri gözlemlenmiş; gözlemler ve uyarılmış geri çağırma görüşmeleri yoluyla elde edilen toplam 860 dakikalık ses kaydı analiz edilmiştir. Sınıf verileri, Walsh (2006) tarafından geliştirilen Öğretici Konuşmasının Öz Değerlendirme (ÖKÖD) çerçevesi kullanılarak betimsel olarak çözümlenmiş; görüşme verileri tematik analiziyle temalandırılmış ve bulgular üçgenleme yoluyla desteklenmiştir. Bulgular, öğretici konuşmasının A1’den C1’e doğru biçim odaklı ve öğretici kontrollü etkileşimden, anlam odaklı ve diyalojik biçimde ortaklaşa inşa edilen iletişime doğru gelişimsel bir dönüşüm sergilediğini göstermektedir. A1 düzeyinde doğrudan düzeltme, gösterim soruları, kısa bekleme süreleri, öğretici yankısı ve yapılandırılmış B-Y-G dizileri baskınken; C1 düzeyinde göndergesel sorular, içerik odaklı geri bildirim, uzatılmış bekleme süresi, seçici yankılama ve öğrenici merkezli öz düzeltme daha işlevsel bir biçimde öne çıkmaktadır. Benzer biçimde yapı iskelesi, başlangıç düzeyinde açık ve kuralcı destek yoluyla, ileri düzeyde ise örtük ve stratejik yönlendirmelerle uygulanmaktadır. ÖKÖD bağlamlarının kullanımı da yeterlilik düzeylerine göre farklılaşmış; A1’de Beceri ve Sistemler ile Yönetim Bağlamı baskınlaşırken, C1’de Sınıf Bağlamı ve Materyal Bağlamlarının daha esnek ve amaç odaklı biçimde kullanıldığı görülmüştür. Uyarılmış geri çağırma görüşmeleri, öğreticilerin etkileşimi dil öğreniminin gerçekleştiği temel mekanizma olarak gördüklerini; öğretici konuşmasını pedagojik olduğu kadar duygusal ve ilişkisel bir araç olarak da değerlendirdiklerini ortaya koymuştur. ÖKÖD çerçevesi, öğreticilerin sezgisel uygulamalarını görünür kılarak yansıtıcı farkındalığı artırmış; aşırı öğretici kontrolü, sınırlı bekleme süresi ve öğrenici katılımını kısıtlayan söylem alışkanlıkları gibi gelişime açık alanların belirlenmesine katkı sağlamıştır. Bu çalışma, ÖKÖD çerçevesini vii YTÖ bağlamına uygulayarak öğretici konuşmasının düzeye ve bağlama duyarlı, pedagojik olarak uyarlanabilir doğasına ilişkin yerel ve veriye dayalı içgörüler sunmaktadır. Bulgular, etkileşimsel farkındalığı merkeze alan, yansıtıcı ve duygusal açıdan duyarlı öğretici eğitimi programlarının YTÖ alanında önemli bir gereksinim olduğunu göstermekte ve öğretici konuşmasının bilinçli, esnek ve öğrenici merkezli bir uzmanlık alanı olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
dc.embargo.lift2028-07-09T20:47:58Z
dc.embargo.terms2 yil
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11655/38707
dc.language.isotr
dc.publisherTürkiyat Araştırmaları Enstitüsü
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/closedAccess
dc.subjectÖğretici konuşması, Yabancılara Türkçe Öğretimi (YTÖ), sınıf içi etkileşim, etkileşimsel özellikler, ÖKÖD çerçevesi, öz değerlendirme.
dc.titleYabancılara Türkçe Öğretiminde Öğretici Konuşmasının Etkileşimsel Özellikleri
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/doctoralThesis

Files

License bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
license.txt
Size:
1.71 KB
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description: