Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarında Çekimli Anlam Ünitelerinin Gramer Hiyerarşisi Bakımından Farklılaşması

dc.contributor.authorMurat Kalaycı
dc.contributor.departmentTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi
dc.date.accessioned2026-10-22T07:58:03Z
dc.date.issued2026
dc.descriptionMadde 6. 2. Yeni teknik, materyal ve metotların kullanıldığı, henüz makaleye dönüşmemiş veya patent gibi yöntemlerle korunmamış ve internetten paylaşılması durumunda 3. şahıslara veya kurumlara haksız kazanç; imkânı oluşturabilecek bilgi ve bulguları içeren tezler hakkında tez danışmanın önerisi ve enstitü anabilim dalının uygun görüşü üzerine enstitü veya fakülte yönetim kurulunun gerekçeli kararı ile altı ayı aşmamak üzere tezin erişime açılması engellenebilir .
dc.description.abstractThe purpose of this research is to determine how inflectional semantic units in Turkish textbooks for foreigners are handled across A1–C1 levels in terms of grammatical hierarchy, and to identify the outcomes resulting from this approach. The study was conducted using qualitative research methodology. Descriptive analysis was employed for data analysis. Document analysis and focus group interviews were utilized as data collection instruments. Through the focus group interview method, data were gathered from instructors and learners at Hacettepe University TÖMER. Due to the nature of the research, the document analysis method was applied to the textbooks. The scope of the study comprises the A1 C1 level textbooks from the Yeni Hitit, Gazi University, Yedi İklim, and Yeni İstanbul series, as well as the instructors employed at Hacettepe TÖMER and the students receiving education at the C1 level within the framework of the focus group interviews. The analysis within the textbooks was limited to the inflectional semantic units included in these books and the manner in which they are addressed. During the research process, a literature review was conducted, and the textbooks in the sample were classified by level and theme regarding inflectional semantic units. To enhance validity and reliability, the developed focus group interview was administered at Hacettepe University TÖMER; subsequently, the "Findings" section was established based on these interviews and the Turkish textbooks for foreigners. The textbooks were examined regarding inflectional semantic units and evaluated generally from the perspective of grammatical hierarchy.Research FindingsThe research findings revealed that learners experience more difficulty in distinguishing inflectional suffixes compared to derivational suffixes, and they acquire inflectional semantic units with greater difficulty than derivational semantic units. It was determined that inflectional semantic units in the analyzed textbooks did not display a balanced distribution on a level and thematic basis, a lack of methodological and terminological unity existed, certain inflectional semantic units were not covered at all, and no rationale was provided for these deficiencies. These conditions were observed to lead to learning difficulties among individuals learning Turkish as a foreign language.
dc.description.ozetAraştırmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında yer alan çekimli anlam ünitelerinin A1–C1 seviyeleri arasında gramer hiyerarşisi bakımından nasıl ele alındığını ve bu ele alınışın ortaya çıkardığı sonuçları belirlemektir. Çalışma, nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Çalışmada verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak doküman analizi ve odak grup görüşmesi yöntemleri kullanılmıştır. Odak grup görüşmesi yöntemi aracılığıyla Hacettepe Üniversitesi TÖMER’deki öğretmenler ve öğrenicilerden veri toplanmıştır. Araştırmanın niteliği gereği ders kitaplarına yönelik doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın kapsamını Yeni Hitit, Gazi Üniversitesi, Yedi İklim ve Yeni İstanbul serilerinin A1–C1 düzeylerindeki ders kitapları ve odak grup görüşmesi kapsamında Hacettepe TÖMER’de görev yapan öğretmen ve C1 seviyesinde eğitim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Ders kitaplarındaki inceleme, bu kitaplarda yer alan çekimli anlam üniteleri ve bunların ele alınış biçimiyle sınırlandırılmıştır. Araştırma sürecinde literatür taraması yapılmış, örneklemdeki ders kitapları seviye ve tema düzeyinde çekimli anlam üniteleri bakımından sınıflandırılmıştır. Geçerlik ve güvenirliği artırmak amacıyla geliştirilen odak grup görüşmesi, Hacettepe Üniversitesi TÖMER’de uygulanmış, görüşme ve yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarından hareketle “Bulgular” bölümü oluşturulmuştur. Kitaplar, çekimli anlam üniteleri bakımından incelenerek gramer hiyerarşisi açısından genel olarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, öğrenicilerin çekim eklerini ayırt etmede yapım eklerine göre daha fazla zorlandığını, çekimlik anlam ünitelerini yapımlık anlam ünitelerine kıyasla daha güç öğrendiğini göstermiştir. İncelenen ders kitaplarında çekimli anlam ünitelerinin seviye ve tema bazında dengeli bir dağılım göstermediği, yöntem ve terim birliğinin bulunmadığı, bazı çekimli anlam ünitelerinin hiç işlenmediği ve bu eksikliklere ilişkin bir gerekçe sunulmadığı tespit edilmiştir. Bunların yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerde öğrenme güçlüğüne yol açtığı görülmüştür.
dc.embargo.lift2027-04-26T07:58:03Z
dc.embargo.terms6 ay
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11655/39345
dc.language.isotr
dc.publisherEğitim Bilimleri Enstitüsü
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/closedAccess
dc.subjectYabancı dil olarak Türkçe eğitimi, çekimli anlam üniteleri, gramer hiyerarşisi, ders kitapları, Türkçe dil bilgisi öğretimi.
dc.titleYabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarında Çekimli Anlam Ünitelerinin Gramer Hiyerarşisi Bakımından Farklılaşması
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/masterThesis

Files

License bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
license.txt
Size:
1.89 KB
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description: