Otoimmün Demiyelinizan Hastalıklara Bağlı Optik Nörit Geçiren Olgularda Optik Sinir ile Makula Fonksiyonunun Değerlendirilmesi
| dc.contributor.author | AYŞE CEREN ÖZKORKMAZ | |
| dc.contributor.department | Göz Hastalıkları | |
| dc.date.accessioned | 2026-10-08T11:08:45Z | |
| dc.date.issued | 0007-09-26 | |
| dc.description.abstract | Introduction and Aim: Multiple sclerosis (MS), neuromyelitis optica spectrum disorder (NMOSD), and myelin oligodendrocyte glycoprotein antibody-associated disease (MOGAD) are autoimmune demyelinating disorders of the central nervous system that frequently present with attacks of optic neuritis (ON). The aim of this study was to comprehensively and quantitatively evaluate the structural, vascular, electrophysiological, and functional characteristics of the optic nerve and macula in patients with ON associated with autoimmune demyelinating diseases, and to investigate both clinical and subclinical manifestations of damage in comparison with healthy controls. Materials and Methods: A total of 191 patients (382 eyes) were included in the study. Eyes were classified into four groups: eyes with a history of ON (n=130), fellow eyes of patients with previous ON (n=38), eyes of patients with demyelinating disease but no history of ON (n=46), and healthy control eyes (n=168). Macular function was assessed using microperimetry (MP), while structural, vascular, and electrophysiological evaluations were performed using optical coherence tomography (OCT), optical coherence tomography angiography (OCTA), and pattern electroretinography (PERG), respectively. Generalized estimating equations (GEE) were used to account for within-subject correlation arising from bilateral eye data, and the models were adjusted for age and sex. Bonferroni and Benjamini–Hochberg false discovery rate (FDR) corrections were applied for multiple comparisons. Results: The mean retinal sensitivity on MP was significantly lower in eyes with previous ON, fellow eyes of patients with previous ON, and eyes of patients with demyelinating disease without a history of ON compared with healthy controls (all p<0.001). On OCT, ganglion cell layer plus inner plexiform layer (GCL+IPL) thickness was significantly reduced in eyes with previous ON and in fellow eyes compared with controls (both p<0.001), whereas no significant difference was observed in eyes without a history of ON. Mean peripapillary retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness was significantly lower in eyes with previous ON, fellow eyes, and eyes without a history of ON compared with controls (p<0.001, p<0.001, and p=0.005, respectively). OCTA analysis demonstrated that the outer-region percentile of the radial peripapillary capillary network surrounding the optic nerve head was significantly lower in eyes with previous ON and in fellow eyes than in controls (both p<0.001). Macular superficial vessel density was significantly reduced in eyes with previous ON, fellow eyes, and eyes without a history of ON compared with controls (all p<0.001). On PERG assessment, N95 amplitude and the N95/P50 ratio were significantly lower in eyes with previous ON than in controls (p=0.014 and p<0.001, respectively). Conclusion: In autoimmune demyelinating diseases, neuronal, vascular, and functional involvement associated with optic neuritis is not confined to eyes with clinically overt ON, but is also detectable in fellow eyes and in eyes of patients with demyelinating disease without a history of ON. Combined assessment of structural, vascular, electrophysiological, and functional parameters may be valuable for monitoring disease-related neurodegenerative changes and identifying subclinical involvement. | |
| dc.description.ozet | Giriş ve Amaç: Multipl Skleroz (MS), Nöromiyelitis Optika Spektrum Bozukluğu (NMOSD) ve Miyelin Oligodendrosit Glikoprotein Antikor İlişkili Hastalık (MOGAD) gibi merkezi sinir sisteminin otoimmün demiyelinizan hastalıkları sıklıkla optik nörit (ON) ataklarıyla seyretmektedir. Bu çalışmanın amacı; otoimmün demiyelinizan hastalıklara bağlı ON atağı geçiren olgularda optik sinir ve makülanın yapısal, vasküler, elektrofizyolojik ve fonksiyonel özelliklerini bütüncül ve nicel olarak değerlendirmek; hasarın subklinik ve klinik yansımalarını sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya toplam 191 birey/olgu (382 göz) dahil edildi. Gözler dört kategoriye ayrıldı: ON geçirmiş gözler (n=130), ON geçirmiş hastaların karşı gözü (n=38), demiyelinizan hastalığa sahip optik nörit öyküsü olmayan gözler (n=46) ve Kontrol (sağlıklı bireyler, n=168). Tüm olgularda makülanın fonksiyonel değerlendirmesi mikroperimetri (MP) ile gerçekleştirildi, optik koherens tomografi (OKT), optik koherens tomografi anjiyografisi (OKTA) ve patern elektroretinografi (PERG) ile yapısal, vasküler ve elektrofizyolojik olarak değerlendirildi. Bilateral göz verisindeki hasta içi korelasyonu hesaba katmak amacıyla istatistiksel analizlerde Genelleştirilmiş Tahminleme Denklemleri (GEE) modeli kullanıldı ve modeller yaş ile cinsiyete göre düzeltildi. Çoklu karşılaştırmalarda Bonferroni ve Benjamini–Hochberg yanlış keşif oranı (FDR) düzeltmeleri uygulandı. Bulgular: MP ortalama retinal eşik değeri, kontrol grubuna kıyasla ON geçiren gözlerde, ON geçirmiş hastaların karşı gözlerinde ve demiyelinizan hastalığa sahip optik nörit öyküsü olmayan gözlerde anlamlı olarak düşük saptandı (tüm veriler için p<0,001). OKT ölçümlerinde GCL+IPL kalınlığı ON geçiren gözlerde ve ON geçirmiş hastaların karşı gözlerinde kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulunurken (ON geçiren gözlerde p<0,001; ON geçirmiş hastaların karşı gözlerinde p<0,001), demiyelinizan hastalığa sahip optik nörit öyküsü olmayan gözlerde anlamlı fark saptanmadı. Ortalama peripapiller RNFL kalınlığı ise ON geçiren gözlerde, ON geçirmiş hastaların karşı gözlerinde ve demiyelinizan hastalığa sahip optik nörit öyküsü olmayan gözlerde kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (sırasıyla p<0,001, p<0,001 ve p=0,005). OKTA analizlerinde, optik sinir başı çevresindeki radyal peripapiller kapiller ağın dış bölge persentili ON geçiren gözlerde ve ON geçirmiş hastaların karşı gözlerinde kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı (ON geçiren gözlerde p<0,001; ON geçirmiş hastaların karşı gözlerinde p<0,001). Maküler yüzeyel damar yoğunluğu ise ON geçiren gözlerde, ON geçirmiş hastaların karşı gözlerinde ve demiyelinizan hastalığa sahip optik nörit öyküsü olmayan gözlerde kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu (tüm p<0,001). PERG değerlendirmesinde, ON geçiren gözlerde N95 amplitüdü ve N95/P50 oranı kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı (sırasıyla p=0,014 ve p<0,001). Sonuç: Otoimmün demiyelinizan hastalıklarda optik nörit ile ilişkili nöronal, vasküler ve fonksiyonel etkilenimin yalnızca klinik olarak ON geçirmiş gözlerde değil, ON geçirmiş hastaların karşı gözlerinde ve demiyelinizan hastalığa sahip optik nörit öyküsü olmayan gözlerde de olmaktadır. Yapısal, vasküler, elektrofizyolojik ve fonksiyonel parametrelerin birlikte değerlendirilmesi, hastalığa bağlı nörodejeneratif değişikliklerin izlenmesi ve subklinik tutulumun belirlenmesi açısından önem taşımaktadır. | |
| dc.embargo.lift | 2026-10-08T11:08:46Z | |
| dc.embargo.terms | Acik erisim | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11655/39304 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Tıp Fakültesi | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Multipl Skleroz Nöromiyelitis Optika MOGAD Optik Nörit Optik Koherens Tomografi Mikroperimetri Patern ERG | |
| dc.subtype | medicineThesis | |
| dc.title | Otoimmün Demiyelinizan Hastalıklara Bağlı Optik Nörit Geçiren Olgularda Optik Sinir ile Makula Fonksiyonunun Değerlendirilmesi | |
| dc.title.alternative | Evaluation of Optic Nerve and Macular Function in Patients with Optic Neuritis Secondary to Autoimmune Demyelinating Diseases (MS, NMOSD, MOGAD) | |
| dc.type | info:eu-repo/semantics/masterThesis |