dc.contributor.advisor | Gökalp Alpaslan, Güzin Gonca | |
dc.contributor.author | Okkalı, Muammer Sefa | |
dc.date.accessioned | 2025-02-18T07:36:23Z | |
dc.date.issued | 2025-02-12 | |
dc.date.submitted | 2025-01-16 | |
dc.identifier.citation | APA | tr_TR |
dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11655/36508 | |
dc.description.abstract | Travel books have long been overshadowed by other genres in world literature, remained almost entirely
under male authors’ dominion, whether deliberately or inadvertently. Across nearly every region of the
globe, the constraints on women’s public engagement also limited their freedom to travel. As a result,
female travellers encountered substantial hurdles when documenting their journeys, leading to the
publication of only a few works. A similar pattern appears in Turkish travel literature: Women’s travel
writings were often neglected, dismissed as outside the realm of legitimate travel texts, and faded into the
background.
This thesis aims to reveal the historical and literary significance of works that, even when acknowledged
within the travel literature, have largely been minimised in academic studies. Although frequently
categorised as a memoir, biographies, or correspondence, these texts fundamentally depict Turkish women’s
travel experiences and, in essence, function as any other travel book. Focusing on the period from the 19th
century to the 1950s, this research examines seventeen travel books covering the travels of twelve women
writers to various parts of the world in the context of the period, geography and social gender roles.
In the introduction of the thesis, the transformation of the term "travel" throughout history and the definition
of travel literature are emphasized. The first chapter, titled "The History of Travel Literature," discusses the
history of world travel literature and Turkish travel literature. The second chapter, titled "The History of
Women Travelers," explores the history of women's travel literature worldwide. In the sections "Domestic
Travel Books by Turkish Women" and "International Travel Books by Turkish Women," travel books
written by Turkish women until 1950 are examined.
Listed in chronological order, the examined works include: Fatma Fahrünnisa Hanım, 1896 Baharında
Bursa (1896), Zeynep Hanım, Bir Türk Kadınının Avrupa İzlenimleri (2001), Emine Semiye (Önasya),
Kalem Tecrübeleri (1908), Halide Edib Adıvar, Mor Salkımlı Ev (1963), Şaziye Berin, Bir Osmanlı Kızının
Almanya Günlüğü (2020), Halide Edib Adıvar, Türk’ün Ateşle İmtihanı (1962), Selma Ekrem, Peçeye İsyan
(1930), Halide Edib Adıvar, “Yolculuk Notları” (1924) and Hindistan’a Dair (1935), Lütfiye Duran, Bir
Türk Kızının Amerika Yolculuğu (1935), Şükûfe Nihal Başar, Finlandiya (1935), Suat Derviş, Anlar
Paramparça (1937), Rebia Tevfik Başokçu, Paris Cehenneminden Nasıl Kurtuldum? (1941), Avrupa’da
Yirmi Senem Nasıl Geçti? (1942) and Hür Yunanistan ve Bulgaristan’da Gördüklerim (1944), Süreyya
Ağaoğlu, Londra’da Gördüklerim (1946) and II. Dünya Savaşı Sonrası Amerika Günlüğü (1946), Şükûfe
Nihal Başar, Domaniç Dağları’nın Yolcusu (1946), Hasene Ilgaz, Kıbrıs Notları (1949), Nermin Abadan,
Yeşil Göller Diyarı (1950).
At the end of the thesis, travel books published by Turkish women between 1896 and 202 5 are presented
in a table, arranged in chronological order. | tr_TR |
dc.language.iso | tur | tr_TR |
dc.publisher | Sosyal Bilimler Enstitüsü | tr_TR |
dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | tr_TR |
dc.subject | Türk Edebiyatı | tr_TR |
dc.subject | Gezi Edebiyatı | tr_TR |
dc.subject | Seyahatname | tr_TR |
dc.subject | Gezgin | tr_TR |
dc.subject | Kadın | tr_TR |
dc.subject | Gezi Kitapları | tr_TR |
dc.subject | Toplumsal Cinsiyet | tr_TR |
dc.subject.lcsh | Türk dili ve edebiyatı | tr_TR |
dc.title | Türk Edebiyatında Kadınların Gezi Kitapları | tr_TR |
dc.type | info:eu-repo/semantics/masterThesis | tr_TR |
dc.description.ozet | Gezi kitapları dünya edebiyatında uzun zaman diğer türlerin gölgesinde ilerlemiş, bilinçli ya da bilinçsiz
olarak sadece erkek yazarların alanında kalmıştır. Dünyanın hemen her bölgesinde kadınların kamusal
alandaki varlığına yönelik kısıtlamalar nedeniyle kadınların gezi özgürlüğü de sınırlanmış, dolayısıyla
kadın gezginlerin deneyimlerini yazılı olarak paylaşmaları zorlaşmış ve az sayıda eser yayımlanmıştır. Türk
gezi edebiyatı literatüründe de benzer bir durum söz konusudur: Kadınların gezi metinleri yok sayılmış,
gezi edebiyatı sınırlarına dahil edilmemiş ve ikinci planda bırakılmıştır.
Bu tez, gezi edebiyatı içinde adı anılsa bile ikinci planda bırakılarak akademik çalışmalarda yeterince yer
bulamayan; çoğunlukla anı, biyografi, mektup gibi türler altında sınıflandırılan ancak özünde diğer gezi
kitapları gibi Türk kadınlarının seyahat deneyimlerini ele alan eserlerin Türk edebiyatı tarihindeki yerini ve
önemini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Tezin giriş bölümünde gezi kelimesinin tarihi süreçte geçirdiği dönüşüm ve gezi edebiyatı tanımı üzerinde
durulmuş, “Gezi Edebiyatı Tarihi” başlıklı birinci bölümde dünya gezi edebiyatı tarihi ve Türk gezi
edebiyatı tarihi ele alınmış, “Kadın Gezginler Tarihi” başlıklı ikinci bölümde dünya kadınlar gezi edebiyatı
tarihinden bahsedilmiş, “Türk Kadınlarının Yurt İçi Gezi Kitapları” ile “Türk Kadınlarının Yurt Dışı Gezi
Kitapları” başlıklı bölümlerde Türk kadınlarının 1950 yılına kadar yazdıkları gezi kitapları ele alınmıştır.
Bu tezde 19. yüzyıldan başlayarak 1950’ye kadar on iki kadın yazarın dünyanın çeşitli bölgelerine
gerçekleştirdikleri seyahatleri konu alan toplam on yedi gezi kitabı dönemsel, coğrafi açılardan ve
toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında incelenmiştir.
İncelenen eserler tarihsel sıralamayla şunlardır: Fatma Fahrünnisa Hanım, 1896 Baharında Bursa (1896),
Zeynep Hanım, Bir Türk Kadınının Avrupa İzlenimleri (2001), Emine Semiye (Önasya), Kalem Tecrübeleri
(1908), Halide Edib Adıvar, Mor Salkımlı Ev (1963), Şaziye Berin, Bir Osmanlı Kızının Almanya Günlüğü
(2020), Halide Edib Adıvar, Türk’ün Ateşle İmtihanı (1962), Selma Ekrem, Peçeye İsyan (1930), Halide
Edib Adıvar, “Yolculuk Notları” (1924) ve Hindistan’a Dair (1935), Lütfiye Duran, Bir Türk Kızının
Amerika Yolculuğu (1935), Şükûfe Nihal Başar, Finlandiya (1935), Suat Derviş, Anlar Paramparça (1937),
Rebia Tevfik Başokçu, Paris Cehenneminden Nasıl Kurtuldum? (1941), Avrupa’da Yirmi Senem Nasıl
Geçti? (1942) ve Hür Yunanistan ve Bulgaristan’da Gördüklerim (1944), Süreyya Ağaoğlu, Londra’da
Gördüklerim (1946) ve II. Dünya Savaşı Sonrası Amerika Günlüğü (1946), Şükûfe Nihal Başar, Domaniç
Dağları’nın Yolcusu (1946), Hasene Ilgaz, Kıbrıs Notları (1949), Nermin Abadan, Yeşil Göller Diyarı
(1950).
Tezin sonunda Türk kadınlarının 1896-2025 yılları arasında yayınlanmış gezi kitapları bir tablo halinde
tarihsel olarak sıralanmıştır. | tr_TR |
dc.contributor.department | Türk Dili ve Edebiyatı | tr_TR |
dc.embargo.terms | Acik erisim | tr_TR |
dc.embargo.lift | 2025-02-18T07:36:23Z | |
dc.funding | Yok | tr_TR |
dc.subtype | workingPaper | tr_TR |