dc.contributor.advisor | Ulucan, Aydın | |
dc.contributor.author | Körezlioğlu, İpek Ece | |
dc.date.accessioned | 2023-11-03T06:38:18Z | |
dc.date.issued | 2023-10-13 | |
dc.date.submitted | 2023-09-13 | |
dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11655/34132 | |
dc.description.abstract | Data Envelopment Analysis (DEA) is a widely used method in academic literature to evaluate
relative efficiency of units under an establishment that is responsible for turning resources into
service and goods. Based on linear programming principles, DEA has the advantage of
overcoming problems usually faced while measuring a non-profit organization's performance such
as uncertainty of input and outputs or unit discrepancies. This method requires a homogenous
data set to reach the most accurate results. To obtain homogeneity, classifying the data set
accurately is a crucial process in DEA but also other extensions such as tradeoff relations can
play a vital role in improving the homogeneity. Tradeoff relations can be defined as the
relationship between input and output factors and added to the standard DEA as additional
constraints which expands the effective frontier.
This study includes evaluating the efficiency of academic units under Hacettepe University which
contains 290 divisions, 80 departments and 32 faculties by using DEA models with tradeoff
relations. Models with tradeoff relations have been compared to the classical DEA model to test
the changes in efficiency scores. With few modifications such as decomposition of data according
to its characteristics and the addition of tradeoff factors, 54 different scenarios were tested.
Besides from measuring the performance of academic units of Hacettepe University, results and
change in model behaviors depending on different cases have also been observed to find out the
improvement areas for the classical DEA approach. | tr_TR |
dc.language.iso | tur | tr_TR |
dc.publisher | Sosyal Bilimler Enstitüsü | tr_TR |
dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | tr_TR |
dc.subject | Veri zarflama analizi | tr_TR |
dc.subject | Etkinlik | tr_TR |
dc.subject | Yüksek öğretim kurumları | tr_TR |
dc.subject | VZA | tr_TR |
dc.subject | Performans ölçümü | tr_TR |
dc.title | Yüksek Öğretim Kurumlarında Etkinlik Ölçümü Kapsamında Ödünleşimli Veri Zarflama Analizi Uygulaması | tr_TR |
dc.type | info:eu-repo/semantics/masterThesis | tr_TR |
dc.description.ozet | Kaynaklarını mal ve hizmete dönüştürmekle sorumlu sistemler bünyesinde yer alan farklı
birimlerin göreli etkinliğini ölçmek adına yapılan performans değerlendirmelerinde Veri Zarflama
Analizi (VZA) yönteminin yoğun bir şekilde kullanıldığı dikkat çekmektedir. Kar amacı gütmeyen
sektörlerde Karar Verme Birimlerinin (KVB) etkinlik değerlendirmesi esnasında girdi ve çıktı
faktörlerinin belirsizliği ve ölçek uyuşmazlığı gibi problemlerin üstesinden gelebilen VZA, çoklu
girdi ve çıktıların varlığında doğrusal programlama prensipleri ile sorunsuz çalışabilmektedir. VZA
metodundan doğru sonuçlar alabilmek için kullanılan veri setinin homojenitesi kritik önem taşır.
Bu homojenliği sağlamak adına veri sınıflandırılmasının dikkatle yapılmasının yanı sıra standart
VZA modellerinin daha doğru sonuçlar vermesi adına girdi ve çıktılar arasında kurulabilen ilişkiler,
modele ek kısıtlar halinde eklenebilir. Bu uygulama, Podinovski’nin (2004) çalışması ile ödünleşim
ilişkileri olarak literatürde yerini almakla birlikte standart VZA’nın sunduğu etkinlik sınırını
genişleterek daha az veya eşit sayıda etkin birim vermektedir.
Bu çalışma kapsamında Hacettepe Üniversitesi’ne ait 290 anabilim dalı, 80 bölüm ve 32 fakültenin
göreli etkinliği ödünleşim ilişkileri ile incelenmiştir. Ödünleşim ilişkileri eklenmiş modellerin etkinlik
skorundaki değişimler gözlenmekle birlikte bu faktörlerin model üzerindeki iyileştirme etkisi test
edilmiştir. KVB seviyesi, farklı nitelikteki birimlerde verinin ayrıştırılması ve ödünleşim ilişkilerine
göre çeşitlendirilen veri setleri ile birimlerin 54 farklı senaryoda verdikleri sonuç ve model
davranışları incelenmiştir. Hacettepe Üniversitesi’ne ait KVB’lerin etkinlik ölçümünün yanı sıra
farklı senaryolar eşliğinde yapılan değerlendirmeler ile VZA yöntemindeki iyileştirme alanları
araştırılmıştır. | tr_TR |
dc.contributor.department | İşletme | tr_TR |
dc.embargo.terms | Acik erisim | tr_TR |
dc.embargo.lift | 2023-11-03T06:38:18Z | |
dc.funding | Yok | tr_TR |