dc.contributor.advisor | Ünver, Bahtiyar | |
dc.contributor.author | Koçak, Derya | |
dc.date.accessioned | 2019-04-12T08:34:55Z | |
dc.date.issued | 2019 | |
dc.date.submitted | 2019-02-05 | |
dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/11655/6553 | |
dc.description.abstract | Risk assessment is one of the most important steps in the occupational health and safety
management system. There are many quantitative and qualitative methods used for risk
assessment. Selection the appropriate method for the plant has great importance to carry
out successful risk assessment.
For this purpose, fuzzy TOPSIS was used to select the most appropriate method for
Turkey Hard Coal Enterprises Kozlu Institution. In the study, four methods were
discussed: L Type 5 × 5 Matrix, Failure Modes and Effects Analysis (FMEA), Bowtie
Analysis and Job Safety Analysis. These methods were evaluated in accordance with the
seven criteria and the appropriate method was determined as bowtie analysis. The study
was conducted together with two mining engineers in the risk assessment team of
institution. At the same time, one labour and social security training expert participated
as an observer.
BowtieXP program was used in the case study. Methane gas and underground fire were
analyzed under chemical hazards. Top events were defined as the formation of an
explosive atmosphere and contact of the ignition source with the combustible material.
For the first analysis, 11 threats and 9 consequences and for second analysis, 9 threats and
9 consequences were defined. In both analyzes, barriers for threats and consequences
were determined and detailed analysis of these barriers was carried out. Risk matrices
were used to evaluate the results. Generally, it was concluded that risk mitigation
measures should be taken, and continuous improvement and monitoring were needed.
The intolerable risk level is not defined. | tr_TR |
dc.description.tableofcontents | İÇİNDEKİLER
ÖZET................................................................................................................................. i
ABSTRACT .................................................................................................................... iii
TEŞEKKÜR ......................................................................................................................v
İÇİNDEKİLER................................................................................................................ vi
ÇİZELGELER............................................................................................................... viii
ŞEKİLLER ........................................................................................................................x
1. GİRİŞ............................................................................................................................1
1.1. Çalışmanın Amacı ve Kapsamı ............................................................................ 1
1.2. Çalışmanın Yöntemi ............................................................................................. 2
1.3. Tez İçeriği............................................................................................................. 3
2. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE TEMEL İLKELER ............................................5
3. RİSK DEĞERLENDİRME METODOLOJİSİ VE YÖNTEMLERİ ...........................9
3.1. Tasarım Sürecinde Risk Değerlendirmesi .......................................................... 12
3.2. Risk Değerlendirme Yöntemleri......................................................................... 14
3.2.1. L tipi 5x5 Matris .......................................................................................... 16
3.2.2. Hata Türü ve Etkileri Analizi (FMEA)........................................................ 18
3.2.3. Papyon Analizi............................................................................................. 22
3.2.4. İş Güvenliği Analizi..................................................................................... 25
4. RİSK DEĞERLENDİRMESİ YÖNTEM SEÇİMİ ....................................................29
4.1. Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Yapılan Çalışmalar........................... 29
4.2. Bulanık TOPSIS ile Risk Değerlendirmesi Yöntem Seçimi .............................. 31
5. YER ALTI KÖMÜR MADENCİLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ................................41
5.1. Yer altı kömür madenciliği tasarım sürecinde risk yönetimi.............................. 44
5.2. Dünyada Yer altı Kömür Madenciliği İş Kazaları ve İş Sağlığı ve Güvenliği
Tehlike Sınıflaması ..................................................................................................... 47
6. TÜRKİYE KÖMÜR MADENCİLİĞİNDE MEYDANA GELEN İŞ KAZALARI
ANALİZİ.........................................................................................................................54
6.1. Türkiye Kömür Madenciliğinde Meydana Gelen İş Kazalarının Nedenleri ...... 59
6.2. Zonguldak Havzası Ölümlü İş Kazaları Analizi................................................. 63vii
7. İŞLETMEYE EN UYGUN YÖNTEM SEÇİMİ........................................................69
7.1. İşletme Bilgileri .................................................................................................. 69
7.2. Bulanık TOPSIS Uygulaması ............................................................................. 70
7.3. Papyon Analizi ve Sonuçları .............................................................................. 77
8. SONUÇ VE ÖNERİLER............................................................................................93
KAYNAKLAR................................................................................................................97
EK-1 ..............................................................................................................................106
EK-2 ..............................................................................................................................107
EK-3 ..............................................................................................................................108
EK-4 ..............................................................................................................................110
EK-5 ..............................................................................................................................123
ORJİNALLİK RAPORU...............................................................................................124
ÖZGEÇMİŞ...................................................................................................................125 | tr_TR |
dc.language.iso | tur | tr_TR |
dc.publisher | Fen Bilimleri Enstitüsü | tr_TR |
dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | tr_TR |
dc.subject | İş sağlığı ve güvenliği | |
dc.subject | Risk değerlendirmesi | |
dc.subject | Bulanık TOPSIS | |
dc.subject | L tipi 5×5 matris | |
dc.subject | Olası hata türleri ve etki analizi (FMEA) | |
dc.subject | Papyon analizi | |
dc.subject | İş güvenliği analizi | |
dc.title | Bir Kömür Madeninde İş Sağlığı ve Güvenliği
Risk Değerlendirmesi İçin Uygun Yöntem
Seçimi | tr_TR |
dc.title.alternative | Appropriate Method Selection For
Occupational Health And Safety Risk
Assessment In A Coal Mine | tr_eng |
dc.type | info:eu-repo/semantics/masterThesis | tr_TR |
dc.description.ozet | İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi içindeki önemli adımlardan biri risk
değerlendirmesidir. Risk değerlendirmesinde kullanılan birçok nicel ve nitel yöntem
bulunmaktadır. Bunlar arasından işletme için uygun yöntemi seçmek, amacına uygun ve
başarılı bir risk değerlendirmesi yapılması açısından oldukça önem arz etmektedir.
Bu amaç doğrultusunda Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Kozlu Müessesesi için en
uygun risk değerlendirme yöntemini seçmek amacıyla bulanık TOPSIS kullanılmıştır.
Çalışmada L Tipi 5×5 Matris, Olası Hata Türleri ve Etki Analizi (FMEA), Papyon
Analizi, İş Güvenliği Analizi olmak üzere dört yöntem ele alınmıştır. Bu yöntemler
belirlenen yedi kriter doğrultusunda değerlendirilmiş ve belirlenen uygun yöntem papyon
analizi olmuştur. Çalışma müessesede risk değerlendirme ekibinde yer alan iki maden
mühendisi ile birlikte yürütülmüştür. Aynı zamanda bir çalışma ve sosyal güvenlik eğitim
uzmanı gözlemci olarak katılmıştır.
Papyon analiziyle yapılan örnek çalışmada BowTieXP programı kullanılmıştır. Kimyasal
tehlikeler altında metan gazı ve yer altı yangını analiz edilmiştir. Çalışmada tepe olaylar
sırasıyla patlayıcı ortamın oluşması ve ateşleme kaynağının yanıcı madde ile temasa
geçmesi olarak tanımlanmıştır. İlk analiz için 11 tehdit ve 9 sonuç, ikinci analiz için 9
tehdit ve 9 sonuç tanımlanmıştır. Her iki analizde de tehditler ve sonuçlar için kontrol
tedbirleri belirlenmiş ve bunların ayrıntılı analizi yapılmıştır. Sonuçları değerlendirmek
için risk matrisleri kullanılmıştır. Genel olarak risk azaltma önlemlerinin alınması ve
sürekli iyileştirme ve izlemenin gerekliliği sonucuna varılmıştır. Kabul edilemez risk
düzeyi tanımlanmamıştır. | tr_TR |
dc.contributor.department | Maden Mühendisliği | tr_TR |
dc.embargo.terms | Acik erisim | tr_TR |
dc.embargo.lift | - | |