dc.contributor.advisor | Çiçekli, İlyas | |
dc.contributor.author | Khalilzadeh, Farhad | |
dc.date.accessioned | 2025-03-03T10:05:34Z | |
dc.date.issued | 2024-12-25 | |
dc.date.submitted | 2024-12-24 | |
dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11655/36570 | |
dc.description.abstract | Purpose: The purpose of this thesis is to enhance recommendation systems by leveraging
Heterogeneous Information Networks (HINs) integrated with Aspect-Based Sentiment
Analysis (ABSA). It aims to address challenges in capturing nuanced user-business
relationships and improving recommendation accuracy through review-enriched meta-path-
driven embeddings. Two innovative frameworks, REHREC and W-REHREC (Weighted
REHREC), are proposed to incorporate semantic and structural insights from reviews and
interactions. The study also evaluates the adaptability of these models across diverse
datasets, including review-rich environments (Yelp, Foursquare). This research contributes
to bridging the gap between textual and structural data while addressing cold-start issues,
sparse interactions, and the need for scalable and generalizable recommendation methods.
Methods: The proposed REHREC and W-REHREC frameworks utilize meta-path-driven
HIN embeddings to capture direct and indirect relationships among users, businesses, and
reviews. W-REHREC incorporates edge weights derived from ABSA sentiment scores,
prioritizing impactful interactions. Experiments were conducted on two datasets: Yelp and
iiiFoursquare, each representing varying data characteristics. Evaluation metrics, including
Root Mean Square Error (RMSE) and Mean Absolute Error (MAE), assessed
recommendation accuracy. Meta-paths such as UBU, BUB, URRU, BRRB, UBRRBU,
UBCaBU, and BCaB were utilized to model complex relationships between users (U),
businesses (B), reviews (R) and categories (Ca). The models were trained with random walks
and skip-gram embeddings, with hyperparameters tuned for optimal performance across
datasets.
Results:
The
proposed
frameworks
demonstrated
significant
improvements
in
recommendation accuracy across all datasets. On the review-rich Yelp dataset, W-REHREC
achieved an RMSE reduction of 15.65% compared to the baseline HERec model, with
similar improvements observed for MAE. On the Foursquare dataset, W-REHREC
improved RMSE by 14.11%, showcasing its generalization capability. Meta-paths capturing
semantic and structural relationships were instrumental in these improvements, with W-
REHREC consistently outperforming REHREC by emphasizing sentiment-driven
connections.
Conclusion: This thesis presents a robust contribution to recommendation systems through
the development of REHREC and W-REHREC frameworks. By integrating ABSA with
HIN embeddings, these models effectively leverage review data to capture nuanced user-
business relationships. W-REHREC, with its sentiment-weighted edges, significantly
enhances accuracy and scalability, demonstrating adaptability across diverse datasets. The
results highlight the importance of combining semantic and structural insights for modern
recommendation systems. This work provides a foundation for future research in multi-
language sentiment analysis, dynamic temporal modeling, and real-time recommendation
deployment, addressing evolving challenges in personalized, context-aware, and scalable
recommendation technologies.
Keywords: Recommendation Systems, Heterogeneous Information Networks, Location
Based Social Networks, Aspect-Based Sentiment Analysis, Meta-Path Embeddings,
Collaborative Filtering. | tr_TR |
dc.language.iso | tur | tr_TR |
dc.publisher | Fen Bilimleri Enstitüsü | tr_TR |
dc.rights | info:eu-repo/semantics/embargoedAccess | tr_TR |
dc.subject | Öneri Sistemleri | tr_TR |
dc.subject | İşbirlikçi Filtreleme | |
dc.subject | Meta-yol Kelime gömmeleri | |
dc.subject | Konu-Bazlı Duygu Analizi | |
dc.subject | Konum Tabanlı Sosyal Ağlar | |
dc.subject | Heterojen Bilgi Ağları | |
dc.subject.lcsh | Bilgisayar mühendisliği | tr_TR |
dc.title | Metin Analizi ve Konum Tabanlı Sosyal Ağlarda Konum önerisi | tr_TR |
dc.title.alternative | Metin Analizi ve Konum Tabanlı Sosyal Ağlarda Konum Önerisi | tr_TR |
dc.type | info:eu-repo/semantics/doctoralThesis | tr_TR |
dc.description.ozet | Amaç: Bu tezin amacı, Konu-Bazlı Duygu Analizi (ABSA) ile entegre edilmiş Heterojen
Bilgi Ağları (Heterogeneous Information Networks - HINs) kullanılarak öneri sistemlerini
geliştirmektir. Kullanıcı-mekan ilişkilerinin inceliklerini yakalamada ve yorum ile
zenginleştirilmiş meta-yol-tabanlı kelime gömmeleri aracılığıyla öneri doğruluğunu
artırmada yaşanan zorlukları ele almayı hedeflemektedir. Yorumlar ve etkileşimlerden sözel
ve yapısal iç görüler elde etmek için REHREC modeli (Yorumdan Etkilenen Heterojen Bilgi
Ağı Tabanlı Öneri Sistemi) ve W-REHREC modeli (Ağırlıklı Yorumdan Etkilenen
Heterojen Bilgi Ağı Tabanlı Öneri Sistemi) adlı iki yenilikçi model önerilmektedir. Çalışma,
bu modellerin Yelp ve Foursquare gibi yorum açısından zengin ortamlar da dahil olmak
üzere farklı veri setleri üzerindeki uyarlanabilirliğini de değerlendirmektedir. Bu araştırma,
metinsel ve yapısal veri arasındaki boşluğu kapatmaya, Cold-Start sorunlarına, seyrek
etkileşimlere ve ölçeklenebilir ve genellenebilir öneri yöntemlerine olan ihtiyacı ele alarak
katkıda bulunmaktadır.
Yöntem: Önerilen REHREC modeli ve W-REHREC modeli iş akışları, kullanıcılar,
mekanlar ve yorumlar arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkileri yakalamak için meta-yol-
itabanlı HIN kelime gömmeleri kullanmaktadır. W-REHREC modeli, ABSA duygu
puanlarından türetilen kenar (edge) ağırlıklarını içerir ve etkili etkileşimleri önceliklendirir.
Her biri farklı veri özelliklerini temsil eden Yelp ve Foursquare veri setleri üzerinde yapılan
deneyler ile geliştirilen modeller test edilmiştir. Öneri doğruluğunu değerlendirmek için
Root Mean Square Error (RMSE) ve Mean Absolute Error (MAE) gibi değerlendirme
metrikleri kullanılmıştır. UBU, BUB, URRU, BRRB, UBRRBU, UBCaBU ve BCaB gibi
meta-yollar kullanıcılar (U), işletmeler (B), Yorumlar (R) ve kategoriler (Ca) arasındaki
karmaşık ilişkileri modellemek için kullanılmıştır. Modeller, veri setleri arasında en uygun
performans için hiper-parametreler ayarlandıktan sonra, Random Walk algoritması ve Skip-
Gram algoritması kelime gömmeleri (word embeddings) ile eğitilmiştir.
Çıktılar: Önerilen iş akışları, tüm veri setlerinde öneri doğruluğunda önemli iyileştirmeler
gösterdi. Yorumlarla zenginleştirilmiş Yelp veri setinde, W-REHREC modeli modeli, temel
HERec modeline kıyasla RMSE'yi %15.65 oranında azalttı ve MAE için de benzer
iyileşmeler gözlendi. Foursquare veri setinde, W-REHREC modeli modeli, RMSE'yi
%14.11 oranında iyileştirdi ve genelleme yeteneğini sergiledi. Sözel ve yapısal ilişkileri
yakalayan meta-yollar bu iyileşmelerde önemli rol oynadı ve W-REHREC modeli, duygu-
tabanlı bağlantıları vurgulayarak REHREC modeli modelini sürekli olarak geride bıraktı.
Sonuç: Bu tez, REHREC modeli ve W-REHREC modeli iş akışlarını geliştirilmesi yoluyla
öneri sistemlerine güçlü bir katkı sunmaktadır. HIN kelime gömmeleri ile ABSA
entegrasyonu sayesinde, bu modeller yorumlardan elde edilen verileri etkin bir şekilde
kullanarak kullanıcı-mekan ilişkilerini yakalamaktadır. Duygu-ağırlıklı kenar kullanımı ile
W-REHREC modeli, doğruluğu ve ölçeklenebilirliği önemli ölçüde artırır ve farklı veri
setleri üzerinde uyarlanabilirliğini gösterir. Sonuçlar, modern öneri sistemleri için sözel ve
yapısal iç görülerin birleştirilmesinin önemini vurgular. Bu çalışma, çok dilli duygu
analizine, dinamik zamansal modellemeye ve gerçek zamanlı öneri uygulamalarına yönelik
gelecekteki araştırmalar için bir temel sağlar ve kişiselleştirilmiş, bağlam odaklı ve
ölçeklenebilir öneri sistemlerindeki gelişen zorluklara yanıt verir.
Anahtar Kelimeler: Öneri Sistemleri, Heterojen Bilgi Ağları, Konum Tabanlı Sosyal
Ağlar, Konu-Bazlı Duygu Analizi, Meta-yol Kelime gömmeleri, İşbirlikçi Filtreleme | tr_TR |
dc.contributor.department | Bilgisayar Mühendisliği | tr_TR |
dc.embargo.terms | 6 ay | tr_TR |
dc.embargo.lift | 2025-06-05T10:05:34Z | |
dc.funding | Yok | tr_TR |
dc.subtype | software | tr_TR |