dc.contributor.advisor | Çobanoğlu, Özkul | |
dc.contributor.author | Gümüş, Ezgi Oya | |
dc.date.accessioned | 2025-02-18T07:41:33Z | |
dc.date.issued | 2025-02-07 | |
dc.date.submitted | 2025-01-08 | |
dc.identifier.citation | GÜMÜŞ, Ezgi Oya. SOKÜM Çalışmaları Bağlamında Tiyatro ve Kültürel Aktarım: Sahne
Sanatlarındaki Kırgız Destanları Örneği, Doktora Tezi, Ankara, 2025.
GÜMÜŞ, Ezgi Oya. Theatre and Cultural Transfer in the Context of SOKÜM Studies: The Case
of Kyrgyz Epics in Performing Arts., Ph. D. Dissertation, Ankara, 2025. | tr_TR |
dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11655/36517 | |
dc.description.abstract | The products of the Kyrgyz epic saga tradition are the common cultural heritage of all Turkic noble people.
The main material of our study is the theatre texts inspired by the Kyrgyz Epic sagas, which are the products
of this common heritage, and the stage theatres created by transferring the epic texts to the stage. The
content of the theatre texts and opera librettos written based on the epic Kyrgyz sagas consists of the events,
characters, and messages in the epics. Within the scope of this thesis, research was conducted by visiting
state and private theatres in Kyrgyzstan, and only 48 works staged as theatre, opera and ballet were
examined among the works identified. In the first part of the thesis, a conceptual framework was created;
the theatre, opera, and ballet work we identified were listed, and the statistical data and results we obtained
were presented in the findings section. The theme of “Theatre and Cultural Transfer in the Context of
SOKÜM Studies”, which constitutes the main title of our thesis, was addressed specifically in Kyrgyzstan
in the second part. We examined the theatre and opera texts using folkloric and theatre text analysis methods
in the third part. Discussing the stage plays created by transferring the epics to the stage without making
any additions to their texts can be found in the fourth section. The third and fourth sections provide
information on the identity of the works, their staging history, and the characters in the works and
summarize of the content of 38 works in detail. We observed that the Kyrgyz Epic Sagas were transformed
into stage artworks by the Kyrgyz and used as effective tools for transferring and preserving the culture.
The theatre and opera texts that contain the cultural heritage products of the Kyrgyz were determined to be
extremely original and that these works have the features of narration and animation simultaneously. It has
been observed that the performers of the works that directly refer to the Kyrgyz epics and have both
dramatic and epic features are theatre artists, storytellers, akıns, komuz players, and epic singers who
continue the oral tradition. As a result, we emphasized and suggested in our thesis that these works, which
are far from other theatre forms with all these features, and have both non-epic and dramatic epic features,
should be included under the title of “Kyrgyz Epic Sagas Theatre” and “Kyrgyz Epic Sagas Theatre
Tradition” in Turkish Folklore and Stage Arts studies. | tr_TR |
dc.language.iso | tur | tr_TR |
dc.publisher | Sosyal Bilimler Enstitüsü | tr_TR |
dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | tr_TR |
dc.subject | Soküm | tr_TR |
dc.subject | Kırgızistan | tr_TR |
dc.subject | Kültürel aktarım | tr_TR |
dc.subject | Kırgız epik destanları | tr_TR |
dc.subject | Sahne sanatları | tr_TR |
dc.subject | Kırgız | tr_TR |
dc.subject | Tiyatro | tr_TR |
dc.subject | Opera | tr_TR |
dc.title | Soküm Çalışmaları Bağlamında Tiyatro ve Kültürel Aktarım: Sahne Sanatlarındaki Kırgız Destanları Örneği | tr_TR |
dc.type | info:eu-repo/semantics/doctoralThesis | tr_TR |
dc.description.ozet | Kırgızların epik destan geleneği ürünleri tüm Türk soylu halkların ortak kültürel mirasıdır. Çalışmamızın
ana malzemesi bu ortak mirasın ürünleri olan Kırgız Epik destanlarından ilhamla yazılan tiyatro metinleri
ve destan metinlerinin sahneye taşınmasıyla oluşturulan reji tiyatrolarıdır. Kırgız Epik destanlarından yola
çıkılarak yazılan tiyatro metinlerinin ve opera librettolarının içeriğini destanlarda yer alan olaylar,
karakterler ve mesajlar oluşturmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında Kırgızistan’daki devlete ait ve özel
tiyatrolara gidilerek araştırma yapılmış, tespit edilen eserlerden yalnızca tiyatro, opera ve bale olarak
sahnelenen 48 eser incelenmiştir. Tezin ilk bölümünde kavramsal çerçeve oluşturulmuş, tespit ettiğimiz
tiyatro, opera ve bale eserleri listelenmiş, elde ettiğimiz istatistiksel veriler ve sonuçlar bulgular kısmında
sunulmuştur. Tezimizin ana başlığını oluşturan “SOKÜM Çalışmaları Bağlamında Tiyatro ve Kültürel
Aktarım” teması Kırgızistan özelinde ikinci bölümde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde tiyatro ve opera
metinleri halk bilimsel ve tiyatro metin inceleme yöntemleri ile incelenmiştir. Dördüncü bölümde
destanların metinlerine ekleme yapılmadan sahneye taşınmasıyla oluşturulan reji tiyatroları incelenmiştir.
Üçüncü ve dördüncü bölümlerde eserlerin kimlik bilgilerine, sahnelenme tarihçelerine, eserlerde yer alan
karakterlere dair bilgiler verilmiş 38 eserin içeriği detaylıca özetlenmiştir. Kırgız Epik destanlarının
Kırgızlar tarafından kültürün aktarılması ve korunması açısından sahne sanatı eserlerine dönüştürülerek
etkili birer araç olarak kullanıldığı görülmüştür. Kırgızlara ait kültürel miras ürünlerini içerisinde barındıran
tiyatro, opera metinlerinin son derece özgün olduğu ve bu eserlerin aynı anda anlatma ve canlandırma
özellikleri taşıdığı belirlenmiştir. Kırgız destanlarını doğrudan işaret eden, dramatik olduğu kadar epik
destan özelliği de gösteren eserlerin sahnedeki icracılarının tiyatro sanatçıları, hikâye anlatıcıları, akınlar,
komuzcular ve sözlü geleneği devam ettiren destancılar olduğu görülmüştür. Sonuç olarak tezimizde tüm
bu özellikleriyle diğer tiyatro formlarından uzaklaşan, destan olmayan, dramatik olduğu kadar epik destan
özelliği de gösteren bu eserlerin Türk Halkbilim ve Sahne Sanatları çalışmalarında “Kırgız Epik Destan
Tiyatrosu” ve “Kırgız Epik Destan Tiyatrosu Geleneği” başlığı altında yer alması gerektiği vurgulanmış ve
önerilmiştir. | tr_TR |
dc.contributor.department | Türk Halkbilimi | tr_TR |
dc.embargo.terms | Acik erisim | tr_TR |
dc.embargo.lift | 2025-02-18T07:41:33Z | |
dc.funding | Yok | tr_TR |