HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAYILARLA TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVCUT DURUM ANALİZİ VE EYLEM PLANI HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Y A Y I N L A R I 2 0 2 2 Hazırlayanlar Prof. Dr. Şevkat Bahar-Özvarış Doç. Dr. Selda Taşdemir-Afşar Dr. Elif Yılmaz Turalı Öğr. Gör. Aynur Demircan Öğr. Gör. Berna Güvendiren-Yılmaz Yazıların düşünsel ve akademik sorumluluğu ile yazım tercihleri yazarlarına aittir. Yayın Hakları©, 2022, Hacettepe Üniversitesi Copyright©, 2022 by Hacettepe University ISBN: 978-975-491-518-1 Sertifika No: 44073 Baskı Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Basımevi Müdürlüğü Sıhhiye Yerleşkesi, Altındağ / Ankara Tel: (0312) 310 97 90 Tasarım Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Basımevi Müdürlüğü HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAYILARLA TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVCUT DURUM ANALİZİ VE EYLEM PLANI Adaletsiz ve ayrımcılığı körükleyen sosyal yapıların bir sonucu olan toplumsal cinsiyet eşitsizliği, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bütüncül anlamda bir dönüşüme ihtiyaç duyulan ve hak temelli ele alınması gereken bir sorun alanıdır. Türkiye’nin gerek taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde, gerekse ulusal düzeyde yürürlükte olan birçok yasada toplumsal cinsiyet eşitsizliği ile mücadele öncelikli politikalar arasında yer almış olsa da, bu politikaların kurumlar tarafından kendi iklimi çerçevesinde değerlendirilmesi, eylem haline dönüştürülmesi ve izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Toplumsal yaşamda karşılaşılan eşitsizliklerin ortadan kaldırılmasına yönelik bilginin üretildiği ve aynı zamanda bu bilginin aktarıldığı kurumlar olarak üniversiteler, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ile mücadelede başat bir konuma sahiptir. Hacettepe Üniversitesi toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikleri doğrudan odağına alan az sayıdaki üniversiteden birisidir. Kurumsal olarak bu alanda atılan önemli bir adım, Türkiye’de öncü bir çalışmanın sonucu olarak, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM) sorumluluğunda yürütülen çalışmalarla Hacettepe Üniversitesi’nin 2016-2020 yıllarını kapsayan ilk Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı’nın uygulamaya konulmuş olmasıdır. Söz konusu Eylem Planı, üniversite içerisinde birçok dönüşümün hem yasal dayanağı hem de kolaylaştırıcı ve yol göstericisi olmuştur. Bu kapsamda, yine Türkiye’deki üniversiteler arasında sayılı olan ve birçok üniversite açısından örnek teşkil eden Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu, Eylem Planı’nın bir ürünü olarak kurulmuş olup, çalışmalarını her geçen gün geliştirerek sürdürmektedir. Hacettepe Üniversitesi, yenilikçi çalışmalarına bir yenisini daha ekleyerek, Üniversitenin birçok biriminden, bu konuda deneyim ve bilgi sahibi kişilerden oluşan bir ekiple ve yine HÜKSAM’ın öncülüğünde yoğun bir çalışma gerçekleştirerek, “Hacettepe Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı (2022-2026)” nı hazırlamıştır. Altı alt komisyonun çalışmasıyla ortaya konulan Eylem Planı, 10 Mart 2022 tarihinde Üniversitemiz Senatosu’nda kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Alt komisyonlardan birisi 2018-2021 yılları arasına ilişkin bir çalışma yürüterek “Hacettepe Üniversitesi’nde Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği”nin mevcut durum analizini raporlaştırmıştır. Diğer beş alt komisyon ise, “İş-Yaşam Dengesi ve Kurum Kültürü Planlama”, “Liderlik ve Karar Alma Süreçlerinde Toplumsal Cinsiyet Dengesi”, “Atama ve Yükseltme Süreçlerinde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği”, “Araştırma ve Eğitim İçeriklerine Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Boyutunun Entegrasyonu” ve “Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddete ve Cinsel Tacize Karşı Önlemler” olmak üzere beş temel amaç çerçevesinde, öncelikli olarak Üniversitemizdeki mevcut durumu ve gelişme ihtiyacı olan alanları belirlemiş, bu doğrultuda eylemler, stratejiler, ilgili birimler, takvim ve izleme göstergeleri oluşturulmuştur. Dünya üniversiteleri sıralama kuruluşu Times Higher Education (THE), tarafından geliştirilen “Etki Sıralaması” (Impact Ranking) sistemi ile üniversitelerin, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ana başlıklarına uygun strateji, politika ve uygulamaları değerlendirilmektedir. Bu alanda yaptığı çalışmaların bir karşılığı olarak, 2022 yılı etki sıralaması sonuçlarına göre, Hacettepe Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ana başlığında, 938 üniversite arasında 25. üniversite olma başarısını elde etmiştir. Bu başarıyı korumak ve daha ileriye taşımak adına da, “Hacettepe Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı (2022-2026)” iyi bir yol haritası belirlemektedir. Bundan sonraki süreçte, Üniversitemizin, yönetici, akademik personel, idari personel ve öğrencilerini içerecek şekilde, tüm bileşenleri ile, Eylem Planı’nı en iyi şekilde uygulayacak olmasına; Üniversitemizde eşitlikçi, ayrımcılık karşıtı, adil ve hakları gözeten kültürün korunması ve geliştirilmesi açısından bütüncül bir çaba sarf edileceğine olan inancımız tamdır. Saygılarımızla, Hacettepe Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu SUNUŞ 1. KARAR MEKANİZMALARI ve YÖNETİM KADROSU CİNSİYET DAĞILIMI 2 1.1. Hacettepe Üniversitesi’nin Karar Mekanizmalarının Cinsiyete Göre Dağılımı 2 2. ÖĞRENCİLER 9 2.1. H.Ü. Mevcut Lisans Öğrencilerinin Cinsiyete Göre Dağılımı 9 2.1.1. Lisans Programlarına Devam Eden Öğrencilerin Cinsiyete Göre Dağılımı 9 2.1.2. Yüksekokullara Devam Eden Öğrencilerin Cinsiyete Göre Dağılımı 10 2.1.3. Meslek Yüksekokullarına (MYO) Devam Eden Öğrencilerin Cinsiyete Göre Dağılımı 10 2.2. H.Ü. Lisans ve Önlisans Öğrencilerinin Alanlara Göre Dağılımı 11 2.3. H.Ü. Mezun Öğrencilerinin Cinsiyete Göre Dağılımı 13 2.3.1. Lisans Mezunlarının Cinsiyete Göre Dağılımı 14 2.3.2. Yüksekokul Mezunu Öğrencilerin Cinsiyete Göre Dağılımı 14 2.3.3. Meslek Yüksekokulu (MYO) Mezunu Öğrencilerin Cinsiyete Göre Dağılımı 15 2.3.4. Lisansüstü Programlara Kayıtlı Öğrenci Sayısı 15 3. PERSONEL 16 3.1. Akademik Personel 16 3.1.1. Araştırma Görevlilerinin Cinsiyete Göre Dağılımı 16 3.1.2. Öğretim Görevlilerinin Cinsiyete Göre Dağılımı 17 3.1.3. Dr. Öğretim Üyelerinin Cinsiyete Göre Dağılımı 18 3.1.4. Doçentlerin Cinsiyete Göre Dağılımı 19 3.1.5. Profesörlerin Cinsiyete Göre Dağılımı 20 3.1.6. Akademik Personelin Fakültelere ve Kayıtlı Cinsiyet Verisine göre Dağılımları (%), 2021 21 3.1.7. Akademik Personelin Enstitülere ve Kayıtlı Cinsiyet Verisine göre Dağılımları (%), 2021 27 4. İDARİ PERSONEL 31 4.1. H.Ü. İdari Personelin Cinsiyete Göre Dağılımı 31 4.1.1. İdari Birim Personelinin Cinsiyete Göre Dağılımı 31 4.1.2. H.Ü. Fakültelerde Görev Yapan İdari Personelin Cinsiyete Göre Dağılımı 34 4.1.3. İdari Personelin Fakültelere ve Cinsiyete Göre Dağılımı 34 4.1.4. Enstitülerde Görev Yapan İdari Personelin Cinsiyete Göre Dağılımı 36 4.1.5. MYO ve Yüksekokullarda Görev Yapan İdari Personelin Cinsiyete Göre Dağılımı 39 5. PROJELER ve ETKİNLİKLER 42 5.1. TÜBİTAK Projelerinin Cinsiyete Göre 2018-2021 Yıllarında Yapılmış Proje Sayıları, Bütçe Miktarları ve Dağılımları 42 5.2. Hacettepe Teknokent Teknoloji Transfer Merkezi (HT-TTM) Projelerinin Cinsiyete Göre 2018-2021 Yıllarında Yapılmış Proje Sayıları, Bütçe Miktarları ve Dağılımları 45 5.3. Hacettepe Teknokent Projelerinin Cinsiyete Göre 2018-2021 Yıllarında Yapılmış Proje Sayıları, Bütçe Miktarları ve Dağılımları 47 5.4. Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (BAP) Tarafından Desteklenen Projelerin Cinsiyete Göre 2018-2021 Yıllarında Yapılmış Proje Sayıları, Bütçe Miktarları ve Dağılımları 48 İ Ç İ N D E K İ L E R 5.5. Hacettepe Üniversitesi Bünyesinde Yapılan Toplumsal Cinsiyet Temalı Sorumluluk Proje ve Faaliyetlerinin Dağılımı 50 5.6. 39. Madde Kapsamında 2018-2021 Yıllarında 3 Aydan Fazla Süren Yurtdışı Görevlendirmelerin Cinsiyete Göre Dağılımı 50 5.7. Mevlâna Değişim Programı Değişim Hareketliliğinin Cinsiyete Göre Dağılımı 51 5.8. Farabi Programı Değişim Hareketliliğinin Cinsiyete Göre Dağılımı 52 5.9. ERASMUS+ Hareketlilik Programlarından Yararlananların Cinsiyete Göre Dağılımı 52 6. PATENT 52 6.1. 2018-2021 Yıllarında Uluslararası ve Ulusal Patent Başvuru ve Belgelerinin Cinsiyete Göre Dağılımı 52 7. TOPLULUK 53 7.1. Tüzüğünde Toplumsal Cinsiyet Teması Olan Öğrenci Topluluk Sayısı ve Dağılımı 53 8. DERSLER ve TEZLER 54 8.1. Hacettepe Üniversitesi Lisans ve Lisansüstü Programlarında Toplumsal Cinsiyet Temasını İçeren Ders Sayıları Dağılımı 54 8.2. Lisansüstü Programlarda Toplumsal Cinsiyet Teması İçeren Tez Sayısı 56 Hacettepe Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Planı (GEP) Hazırlayanlar 57 9. TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ EYLEM PLANI 59 AMAÇ 1: İş-Yaşam Dengesi ve Kurum Kültürü Planlama 60 AMAÇ 2: Liderlik ve Karar Alma Süreçlerinde Toplumsal Cinsiyet Dengesi 62 AMAÇ 3: Atama ve Yükseltme Süreçlerinde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği 67 AMAÇ 4: Araştırma ve Eğitim İçeriklerine Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Boyutunun Entegrasyonu 70 AMAÇ 5: Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddete ve Cinsel Tacize Karşı Önlemler 73 10. GENDER EQUALITY ACTION PLAN 75 OBJECTIVE 1: Work-Life Balance and Organisational Culture Planning 76 OBJECTIVE 2: Gender Balance In Leadership and Decision-Making Processes 79 OBJECTIVE 3: Gender Equality In Appointment and Upgrade Processes 84 OBJECTIVE 4: Integration of the Gender Equality Dimension in Research and Educational Content 86 OBJECTIVE 5: Measures Against Gender-Based Violence and Sexual Harassment 89 HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Şevkat Bahar-Özvarış Doç. Dr. Selda Taşdemir-Afşar Dr. Elif Yılmaz Turalı Öğr. Gör. Aynur Demircan Öğr. Gör. Berna Güvendiren-Yılmaz Hacettepe Üniversitesi’nin toplumsal cinsiyet eşitliğinde ne durumda olduğunu ortaya koyabilmek için 2018-2021 yılları arasında karar mekanizmaları/yönetim kadrosu, öğrenciler, akademik personel, idari personel, proje, toplumsal cinsiyet temasını içeren ders ve tamamlanmış tez, öğrenci toplulukları, patent/belge, görevlendirme/hareketlilik kategorilerindeki dağılımları detaylı bir şekilde incelenmiş ve aşağıdaki bilgilere ulaşılmıştır. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2018-2021 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 2 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 1. KARAR MEKANİZMALARI ve YÖNETİM KADROSU CİNSİYET DAĞILIMI 1.1. Hacettepe Üniversitesi’nin Karar Mekanizmalarının Cinsiyete Göre Dağılımı 2021 yılı itibariyle kadın rektör yardımcısı bulunmamaktadır.1 Senato Üyelerinin %45’i kadın üyelerden oluşmaktadır. 1 2022 yılı Mart ayı itibariyle de Rektör ve Rektör yardımcısı olarak görev yapan kadın yönetici bulunmamaktadır. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 3 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi Yönetim Kurulu Üyelerinin %46’sı kadın üyelerden oluşmaktadır. 2021 yılı itibariyle 16 dekanın 9’u kadındır. 4 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 2021 yılı itibariyle 26 Dekan Yardımcısının 15’i kadındır. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 5 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 6 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi • 2018-2021 yılları arasında görev yapan tüm Genel Sekreterler erkektir. 2018-2019 yılları arasında 3 kadın Genel Sekreter Yardımcısı varken 2021 yılında bu sayı 2’ye düşmüştür. • 2021 yılı itibariyle 15 Enstitü Müdürünün 6’sı, 29 Enstitü Müdür Yardımcısının 12’si kadındır. • 2021 yılı itibariyle; – Hastaneler Genel Direktörü kadın iken 5 Hastane Başhekiminin ve 4 Hastane Başhekim Yardımcısının 2’si kadındır. – Döner Sermaye İşletme Müdürü erkektir. – 8 Daire Başkanının 3’ü kadındır. – Hukuk Müşaviri ve Hastaneler Başmüdürü kadındır. – 11 Hastane Müdürünün 3’ü, 17 Hastane Müdür Yardımcısının 5’i kadındır. – 17 Fakülte Sekreterinin 11’i, 16 Enstitü Sekreterinin 14’ü, 7 Yüksekokul Sekreterinin 4’ü kadındır. – 55 Şube Müdürünün 31’i, 10 Yurt Müdürünün 4’ü kadınken 2 Yurt Müdür Yardımcısı da erkektir. – 153 Şefin 65’i kadındır. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 7 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi Yüksekokul Müdürlerinin cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde, 2018 yılında %20 olan kadın müdür oranının yıllar içinde azaldığı ve 2021 yılında ise hiç kadın müdür olmadığı görülmektedir. Yüksekokul Müdür Yardımcılarının cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde, 2018 yılında %55,6 olan kadın müdür yardımcısı oranının 2021 yılında %35,7’ye gerilediği görülmektedir. 8 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi Stratejik Plan İzleme ve Değerlendirme Kurulu 14 üyesinin 4’ünün cinsiyeti kadındır. 2021 yılı verilerine göre üniversite bünyesindeki Merkez Müdürlerinin %45’i kadın %55’i ise erkektir. Merkez Müdür Yardımcılığında ise kadınların oranı %67’dir. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 9 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 2. ÖĞRENCİLER 2.1. H.Ü. Mevcut Lisans Öğrencilerinin Cinsiyete Göre Dağılımı 2018-2021 yılları arasında Üniversitenin Önlisans ve Lisans programlarına kayıtlı olan öğrencilerin cinsiyet verisine göre dağılımı incelendiğinde, kadın öğrencilerin oranının erkek öğrencilerden yüksek olduğu, 2018 yılında %55,1 olan kadın öğrenci oranının 2021 yılında %53,4 olduğu görülmektedir. 2.1.1. Lisans Programlarına Devam Eden Öğrencilerin Cinsiyete Göre Dağılımı Lisans programına devam eden kadın öğrenci oranının en yüksek olduğu yıl %58 ile 2019 yılıdır. Bu yıldan itibaren az da olsa kadın öğrenci oranında azalma olmaktadır. 10 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 2.1.2. Yüksekokullara Devam Eden Öğrencilerin Cinsiyete Göre Dağılımı Hacettepe Meslek Yüksekokulu, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Mesleki Teknoloji Yüksekokulu’nun yer aldığı yüksekokul kategorisinde ise 2018 yılında %51,3 olan kadın öğrenci oranı, 2020 yılında %59,8’dir. 2021 yılında ise bu oran %57,1’e düşmüştür. 2.1.3. Meslek Yüksekokullarına (MYO) Devam Eden Öğrencilerin Cinsiyete Göre Dağılımı Meslek yüksekokullarında ise genel olarak erkek öğrenci oranı yüksektir. Kadın öğrenci oranının en yüksek olduğu yıl %46,2 ile 2018 yılıdır. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 11 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 2.2. H.Ü. Lisans ve Önlisans Öğrencilerinin Alanlara Göre Dağılımı 2018-2021 yılları arasında kadın öğrenci oranın en düşük olduğu Mühendislik Fakültesi (%34,5), Tıp Fakültesi (%48,5), Hacettepe Ankara Sanayi Odası 1. OSB Meslek Yüksekokulu (%16,7), Başkent OSB Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu (%20,5), Polatlı Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu (%11), Mesleki Teknoloji Yüksekokulu (%15,25)’dur. 2018 yılında öğrencisi olmayan Hacettepe Meslek Yüksekokulu’ndaki kadın öğrenci oranı ise %11,3’tür. 2018 yılında Spor Bilimleri Fakültesi’nde kadın öğrenci oranı %35 iken 2020 yılında %70’e yükselmiş; 2020 yılında %65’e 2021 yılında ise %24’e düşmüştür.2 2 2019 yılında Hacettepe Polatlı Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğrenci sayıları Sağlık Hizmetleri MYO’nun öğrenci sayılarına dahil edilmiştir. 12 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 13 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 2.3. H.Ü. Mezun Öğrencilerinin Cinsiyete Göre Dağılımı Hacettepe Üniversitesi’nden 2018-2021 yılları arasında mezun olan öğrencilerin kayıtlı cinsiyet verisine göre dağılımı incelendiğinde, kadın mezun öğrenci oranının yüksek olduğu ancak 2018’i takip eden yıllar içerisinde kayıtlı kadın öğrenci oranındaki düşüşle doğru orantılı olarak mezun olanlar arasında kadın öğrenci sayısının düşüşte olduğu görülmektedir. 14 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 2.3.1. Lisans Mezunlarının Cinsiyete Göre Dağılımı Lisans mezunları içerisinde kadın öğrenci oranının en yüksek olduğu yıl %65,6 ile 2018 yılıdır. 2.3.2. Yüksekokul Mezunu Öğrencilerin Cinsiyete Göre Dağılımı 2018-2021 yılları arasında yüksekokullardan mezun olan öğrencilerin cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde, kadın öğrencilerin en yüksek mezuniyet oranına sahip olduğu yıllar 2019 ile 2020 yılları olduğu görülmektedir. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 15 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 2.3.3. Meslek Yüksekokulu (MYO) Mezunu Öğrencilerin Cinsiyete Göre Dağılımı 2018-2021 yılları arasında Meslek Yüksekokulu programlarından mezun kadın öğrenci sayısı erkek öğrencilerden daha fazladır. En yüksek mezun olan kadın oranı %70 ile 2019 yılıdır. 2.3.4. Lisansüstü Programlara Kayıtlı Öğrenci Sayısı Lisansüstü programlardan Tezli Yüksek Lisans programlarına kayıtlı kadın öğrencilerin oranı %60,5 (2676 kişi); Tezsiz Yüksek Lisans programlarına kayıtlı kadın öğrencilerin oranı %50,03 (980 kişi); Doktora Programlarına kayıtlı kadın öğrencilerin oranı ise %57,62 (2581 kişi)’dir. Kadın öğrenci oranının en yüksek olduğu birimler Aşı Enstitüsü, Kanser Enstitüsü, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Enstitüsü ve Çocuk Sağlığı Enstitüsü iken Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Bilişim Enstitüsü ile Fen Bilimleri Enstitüsü kadın öğrenci oranının en düşük olduğu enstitülerdir. 16 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 3. PERSONEL 3.1. Akademik Personel 3.1.1. Araştırma Görevlilerinin Cinsiyete Göre Dağılımı Üniversite bünyesinde istihdam edilen araştırma görevlileri arasında 2018 yılında %38,9 olan kadın araştırma görevlisi oranı takip eden yıllar içerisinde önemli bir yükseliş göstermiş ve 2021 itibariyle %60,1’e yükselmiştir. İktisadi ve İdari Bilimler Fak., Spor Bilimleri Fakültesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Bilişim Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Mesleki Teknoloji Yüksekokulu dışındaki tüm birimlerde kadın araştırma görevlisi oranı (%50 ve üstü) erkeklerden yüksektir. Bilişim Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Mesleki Teknoloji Yüksekokulu’nda kadın araştırma görevlisi bulunmamaktadır. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 17 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 3.1.2. Öğretim Görevlilerinin Cinsiyete Göre Dağılımı Öğretim görevlileri arasında da kadınların oranının yüksek olduğu 2021 yılı itibariyle de kadın öğretim görevlisi oranının %65,1 olduğu görülmektedir. Kadın öğretim görevlisi oranı, Edebiyat Fakültesi, İletişim Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi, Mesleki Teknoloji Yüksekokulu, Başkent OSB Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Hacettepe Ankara Sanayi Odası 1. OSB Meslek Yüksekokulu dışındaki tüm birimlerde %50 ve üstüdür. 18 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 3.1.3. Dr. Öğretim Üyelerinin Cinsiyete Göre Dağılımı Doktor Öğretim Üyelerinin kayıtlı cinsiyet verisine göre dağılımı incelendiğinde, 2018-2021 yılları arasında kadın Dr. Öğr. Üyesi oranının yüksek olduğu ve 2020 yılının %63,6 oranı ile en yüksek olduğu yıl olduğu görülmektedir. Diş Hekimliği Fakültesi, Edebiyat Fakültesi, Eczacılık Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Fen Fakültesi, Hemşirelik Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İletişim Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi, Tıp Fakültesi, Mimarlık Fakültesi, Aşı Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Çocuk Sağlığı Enstitüsü, Nüfus Etütleri Enstitüsü, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Ankara Devlet Konservatuvarı, Başkent OSB Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu kadın doktor öğretim üyelerinin yoğunlukta olduğu (%50 ve üstü) birimlerdir. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 19 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 3.1.4. Doçentlerin Cinsiyete Göre Dağılımı Doçentlerin kayıtlı cinsiyet verisine göre dağılımı incelendiğinde kadınların oranının erkeklerin oranından yüksek olduğu ve 2018 yılını takip eden yıllarda da bu artışın devam ettiği görülmektedir. 2021 yılı itibariyle kadın doçent oranı %59,4’dür. Edebiyat Fakültesi, Eczacılık Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Fen Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Hemşirelik Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İletişim Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kanser Enstitüsü, Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu kadın doçentlerin yoğun olduğu (%50 ve üstü) olduğu birimlerdir. 20 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 3.1.5. Profesörlerin Cinsiyete Göre Dağılımı 2018-2021 yılları arasında Profesörlerin kayıtlı cinsiyet verisine göre dağılımı incelendiğinde, kadın Profesör oranının ortalama %52,7 olduğu görülmektedir. Diş Hekimliği Fakültesi, Eczacılık Fakültesi, Edebiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Fen Fakültesi, Hemşirelik Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İletişim Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Tıp Fakültesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Halk Sağlığı Enstitüsü, Nörolojik Bilimler ve Psikiyatri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara Devlet Konservatuvarı kadın profesörlerin yoğun olduğu (%50 ve üstü) olduğu birimlerdir. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 21 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 3.1.6. Akademik Personelin Fakültelere ve Kayıtlı Cinsiyet Verisine göre Dağılımları (%), 2021 Akademik personelin fakültelere ve kayıtlı cinsiyet verisine göre dağılımı incelendiğinde, 2021 yılındaki en yüksek kadın akademik personel oranı %98,3 ile Hemşirelik Fakültesi’nde bulunmaktadır. Hemşirelik Fakültesi’ni Sağlık Bilimler Fakültesi (%92,4), Eczacılık Fakültesi (%80,6), Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi (%76,7) ile Eğitim Fakültesi (%75,2) takip etmektedir. Kadın akademik personelin en düşük olduğu fakülteler ise sırasıyla (%33,5) Mühendislik Fakültesi (%41,98), Hukuk Fakültesi ve Spor Bilimleri Fakültesi (%42,8)’dir. Fakülteler düzeyindeki detaylı dağılım aşağıda verilmiştir. 22 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 23 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 24 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 25 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 26 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 3 3 Mimarlık Fakültesi’nde 2021 yılında sadece 1 Profesör ve 2 Dr. Öğr. Üyesi görev yapmaktadır. 3 akademik personelin hepsi kadındır. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 27 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 3.1.7. Akademik Personelin Enstitülere ve Kayıtlı Cinsiyet Verisine Göre Dağılımları (%), 2021 Akademik personelin enstitülere ve kayıtlı cinsiyet verisine göre dağılımı incelendiğinde 2021 yılı itibariyle kadın akademik personel en fazla Halk Sağlığı Enstitüsü (%100), Nörolojik Bilimler ve Psikiyatri Enstitüsü (%91,6) ile Sağlık Bilimleri Enstitüsü (%87,5)’dür. Kadın akademik personelin en düşük olduğu enstitüler ise sırasıyla Atatürk İlke ve İnkılapları Enstitüsü (%38), Fen Bilimleri Enstitüsü (%45)’dür. Enstitüler düzeyindeki detaylı dağılım aşağıda verilmiştir. 3 28 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 29 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 30 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 31 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 4. İDARİ PERSONEL 4.1. H.Ü. İdari Personelin Cinsiyete Göre Dağılımı 2018-2021 yılları arasında üniversite bünyesinde çalışan kadın idari personelin dağılımı erkek idari personelden daha düşüktür. Kadın idari personel dağılımın en yüksek olduğu yıl %49 oranı ile 2019 yılıdır. 4.1.1. İdari Birim Personelinin Cinsiyete Göre Dağılımı Kadın idari personelin oranının %50 ve üstü olduğu birimler Rektörlük, Hukuk Müşavirliği, Personel İşleri Daire Başkanlığı, Döner Sermaye İşletmesi Erişkin Hastanesi, Onkoloji Hastanesi ve İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesidir. Diğer birimlerde (Genel Sekreterlik, Bilgi İşlem Daire Başkanlığı, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, İç Denetim Birimi Başkanlığı, vd.) erkek idari personel oranı daha fazladır. 32 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 33 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 34 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 4.1.2. H.Ü. Fakültelerde Görev Yapan İdari Personelin Cinsiyete Göre Dağılımı 2018-2021 yılları arasında fakülteler bünyesinde çalışan kadın idari personelin dağılımı erkek idari personelden daha düşüktür. Kadın idari personel dağılımının en yüksek olduğu yıl %48,7 ile 2019 yılıdır. 4.1.3. İdari Personelin Fakültelere ve Cinsiyete Göre Dağılımı Üniversite bünyesinde bulunan Fakültelerde (Diş Hekimliği, İktisadi ve İdari Bilimler, Eğitim, Fen Hemşirelik, Hukuk, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, İletişim, (Eczacılık, Edebiyat, Güzel Sanatlar, Mühendislik, Sağlık Bilimleri, Spor Bilimleri, Mimarlık Tıp Fakültesi) 2018-2021 yılları arasında çalışan kadın idari personel oranı ortalama %47 civarındadır. 2018 ve takip eden yıllar içerisinde oran değişse de en fazla kadın idari personel oranı Diş Hekimliği, Hukuk, Fen ve İletişim Fakülteleridir. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 35 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 36 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 4.1.4. Enstitülerde Görev Yapan İdari Personelin Cinsiyete Göre Dağılımı Üniversite bünyesinde bulunan 15 Enstitüde 2018-2021 yılları arasında görev yapan kadın idari personel oranı ortalama %66,7’dir. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 37 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 38 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 39 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 4.1.5. MYO ve Yüksekokullarda Görev Yapan İdari Personelin Cinsiyete Göre Dağılımı Meslek Yüksekokulu ve Yüksekokullarda 2018-2021 yılları arasında görev yapan kadın idari personel oranı ortalama %34,7’dir. Sadece Yabancı Diller Yüksekokulu ile Sağlık Bilimleri Yüksekokulu’nda kadın idari personel oranı %40 civarındadır. 40 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 41 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 42 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 5. PROJELER ve ETKİNLİKLER 5.1. TÜBİTAK Projelerinin Cinsiyete Göre 2018-2021 Yıllarında Yapılmış Proje Sayıları, Bütçe Miktarları ve Dağılımları Üniversite personelimizin yürütücü olduğu ve son 4 yılda kabul alan TÜBİTAK projeleri içinde toplumsal cinsiyet temalı bir çalışma tespit edilememiştir. TÜBİTAK projelerinde yürütücü olarak görev yapanların cinsiyete göre dağılımları proje sayıları ve bütçelerinin yüzdeleri üzerinden değerlendirilerek grafikleri oluşturulmuştur. Buna göre 2018-2021 yıllarında başlamış toplam 269 projenin %54,3 ü kadın yürütücüler tarafından yapılırken bu projelerin bütçeleri toplam bütçenin %49,4’ ünü oluşturmuştur. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 43 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi TÜBİTAK projelerinin yıllara göre ve cinsiyete göre dağılımları proje sayısı ve proje bütçesi dağılımı olarak ayrıca incelenmiştir. 44 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi TUBİTAK proje yürütücülerinin Fakülte bazında dağılımına bakıldığında Mühendislik Fakültesi, Fen Fakültesi Spor Bilimleri Yüksekokulu ile Hacettepe Üniversitesi İleri Teknolojiler Uygulama ve Araştırma Merkezi dışındaki tüm fakülte, merkez ve enstitülerde kadın yürütücü oranının daha fazla olduğunu görmekteyiz. TÜBİTAK dışındaki dış destekli projeler incelendiğinde 2018-2021 yılları arasında yürütülen projelerin %44’ünün kadın akademisyenler tarafından %56’sının ise erkek akademisyenler tarafından yürütüldüğü görülmektedir. Yıllara ve cinsiyete göre proje dağılımı aşağıda verilmiştir. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 45 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 5.2. Hacettepe Teknokent Teknoloji Transfer Merkezi (HT-TTM) Projelerinin Cinsiyete Göre 2018-2021 Yıllarında Yapılmış Proje Sayıları, Bütçe Miktarları ve Dağılımları Üniversite personelimizin yürütücü olduğu ve son 4 yılda yürürlüğe giren HT-TTM projeleri içinde toplumsal cinsiyet temalı bir çalışma tespit edilememiştir. Üniversitemiz HT-TTM de yapılan proje ve danışmanlık hizmetlerinin dağılımları da cinsiyete göre ayrılarak proje sayıları ve bütçelerinin yüzdeleri üzerinden değerlendirilmiştir. Buna göre 2018-2021 yıllarında başlamış olan 574 proje incelenmiştir. Kadın yürütücülerin proje sayılarının toplam projelerin %61,5’i olduğu tespit edilmiştir. Bütçe miktarları incelendiğinde, cinsiyete göre proje bütçe miktarlarının toplam (574 proje) bütçe içindeki payları kadın yürütücülerde %57,2 erkek yürütücülerde ise %42,8 olarak dağılım göstermiştir. HT-TTM projelerinin yıllara ve cinsiyete göre dağılımları proje sayısı ve proje bütçesi dağılımı olarak ayrıca incelenmiştir. 46 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi HT-TTM proje yürütücülerinin fakülte, merkez ve enstitüler ile cinsiyete göre dağılımı da incelenmiş ve sadece Eczacılık Fakültesi ile Sağlık alanında kadın proje yürütücü sayısının fazla olduğu diğer alanlarda kayıtlı cinsiyeti erkek olan akademisyenlerin oranının fazla olduğu görülmüştür. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 47 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 5.3. Hacettepe Teknokent Projelerinin Cinsiyete Göre 2018-2021 Yıllarında Yapılmış Proje Sayıları, Bütçe Miktarları ve Dağılımları Üniversite personelimizin yürütücü olduğu ve son 4 yılda yürürlüğe giren Teknokent projeleri içinde toplumsal cinsiyet temalı bir çalışma tespit edilememiştir. Üniversitemiz Teknokentte de yapılan proje hizmetlerinin dağılımları da cinsiyete göre ayrılarak proje sayıları ve bütçelerinin yüzdeleri üzerinden değerlendirilmiştir. Buna göre 2018-2021 yıllarında başlamış olan 221 proje incelenmiştir. Kadın akademisyenlerin yürütücü olduğu proje sayısının (84) toplam projelerin %30’u olduğu tespit edilmiştir. Bütçe miktarları incelendiğinde ise toplam proje bütçesi içindeki kadın yürütücülerin payının %42, erkek yürütücülerinin payı ise %58’dir. Teknokent proje yöneticilerinin yıllara ve cinsiyete göre dağılımları proje sayısı ve proje bütçesi dağılımı olarak ayrıca incelendiğinde, kadınların yönetici olduğu projelerin toplam bütçesinin proje sayısı ile doğru orantılı bir şekilde 2019 ve 2020 yılları arasında düştüğü 2021 yılında ise bir artış olduğu gözlenmektedir. 48 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 5.4. Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (BAP) Tarafından Desteklenen Projelerin Cinsiyete Göre 2018-2021 Yıllarında Yapılmış Proje Sayıları, Bütçe Miktarları ve Dağılımları Üniversite personelimizin yürütücü olduğu ve son 4 yılda yürürlüğe giren BAP projeleri içinde toplumsal cinsiyet temalı bir çalışma tespit edilememiştir. Üniversitemiz BAP tarafından desteklenen projeler cinsiyete göre ayrılarak proje sayıları ve bütçelerinin yüzdeleri üzerinden cinsiyet verisi değerlendirilmiştir. Buna göre 2018-2021 yıllarında başlamış olan 1084 proje incelenmiştir. Kadın akademisyenlerin yürütücü olduğu proje sayısı (689) toplam projelerin %63,56’sı iken bütçe miktarları incelendiğinde ise toplam proje bütçesi içindeki kadın yürütücülerin payının %56, erkek yürütücülerinin payınınsa %44 olduğu görülmektedir. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 49 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi BAP proje yöneticilerinin yıllara ve cinsiyete göre dağılımları proje sayısı ve proje bütçesi dağılımı olarak ayrıca incelenmiştir. 50 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 5.5. Hacettepe Üniversitesi Bünyesinde Yapılan Toplumsal Cinsiyet Temalı Sorumluluk Proje Ve Faaliyetlerinin Dağılımı 2018-2021 yılları arasında toplumsal cinsiyet temalı sorumluluk proje ve etkinlikleri incelendiğinde ilgili faaliyetlerin oranının en yüksek olduğu yılın %29,6 ile 2019 yılı olduğu 2020 yılından itibaren de ilgili tema altındaki faaliyetlerde Covid-19 Pandemisi kaynaklı düşüş meydana geldiği görülmektedir. 5.6. 39. Madde Kapsamında 2018-2021 Yıllarında 3 Aydan Fazla Süren Yurtdışı Görevlendirmelerin Cinsiyete Göre Dağılımı 2018-2021 yıllarında 39. madde kapsamında yurtdışında 3 aydan fazla görevlendirilen 249 personelin görevlendirmelerinin cinsiyete göre dağılımları aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Bu dört yıllık süreçte görevlendirilen personelin %59’u kadın, %41’i erkektir. Ayrıca yıllara ve cinsiyete göre dağılım da aşağıdaki gibidir. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 51 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 5.7. Mevlâna Değişim Programı Değişim Hareketliliğinin Cinsiyete Göre Dağılımı Mevlâna programı kapsamında 2018-2020 yıllarında yurtdışı değişim için giden 4 kadın, 3 erkek akademik personelimiz ve 12 kadın 4 erkek öğrencimiz vardır. Koronavirüs (Covid-19) nedeniyle Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı kararına bağlı olarak Mevlâna Değişim Programı kapsamında 2020-2021 ve 2021-2022 eğitim öğretim yıllarında değişim hareketliliği yapılamamıştır. 52 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 5.8. Farabi Programı Değişim Hareketliliğinin Cinsiyete Göre Dağılımı 2018-2021 yılları arasında Farabi programı kapsamında herhangi bir hareketlilik gerçekleşmemiştir. 5.9. ERASMUS+ Hareketlilik Programlarından Yararlananların Cinsiyete Göre Dağılımı 2018-2021 yılları arasında Erasmus+ hareketlilik programları4 kapsamında giden toplam öğrenci içerisindeki kadın öğrenci oranı %66; gelen toplam öğrenci içerisindeki kadın öğrenci oranı %70,7; giden toplam akademisyen içerisindeki kadın akademisyen oranı %57,8; gelen toplam akademisyen içerisindeki kadın akademisyen oranı %44,4; gelen toplam idari personel içerisindeki kadın idari personel oranı %62,7; gelen toplam idari personel içerisindeki kadın idari personel oranı %69,2’dir. 6. PATENT 6.1. 2018-2021 Yıllarında Uluslararası ve Ulusal Patent Başvuru ve Belgelerinin Cinsiyete Göre Dağılımı Üniversitemiz personelinin son 4 yıldaki patent başvuruları ve aldıkları belgelerin cinsiyete göre dağılımları aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Kadın ve erkeklerin birlikte olduğu başvurular “toplam (kadın+erkek)” olarak incelenmiştir. Bu verilere göre Uluslararası patenti belgelenen 2 erkek personelimiz varken kadın personelimiz bulunmamaktadır. Ulusal patentler içinde belgesi olan 1 kadın 13 erkek personel bulunmaktadır. 4 Covid-19 küresel pandemisi nedeniyle 2020 ve 2021 yıllarında Erasmus+ Hareketlilik Programları kapsamındaki hareketlilik oranı önceki yıllara oranla düşmüştür. Veriler Erasmus+ Programlarının Üniversitemiz tüzel kişiliği namına izlendiği Mobility Tool platformu üzerindeki kayıtlar incelenerek edinilmiştir. İlgili veriler, uygulama usul ve esasları gereği hareketlilik kapsamında tanınan ancak pandemi koşullarına bağlı olarak mücbir sebep (force majeure) ilkesinin uygulanmasını gerektiren istisna hali kapsamına giren hareketlilikleri de kapsamaktadır. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 53 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 7. TOPLULUK 7.1. Tüzüğünde Toplumsal Cinsiyet Teması Olan Öğrenci Topluluk Sayısı ve Dağılımı 2021 yılı itibariyle Hacettepe Üniversitesi bünyesinde toplam 152 öğrenci topluluğu bulunmaktadır. Öğrenci topluluklarının %3,3’ü toplumsal cinsiyet teması altında çalışmalar yapmaktadır. 152 topluluğun 77’sinin (%51,3) yönetim kurulu başkanı kadındır. 201 Başkan Yardımcısının 102’si (%50,7), 914 Yönetim Kurulu Üyesinin 547’si (%59,8), 584 Denetleme Kurulu Üyesinin 323’ü (%55,3) kadın öğrencilerdir. 54 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 8. DERSLER ve TEZLER 8.1. Hacettepe Üniversitesi Lisans ve Lisansüstü Programlarında Toplumsal Cinsiyet Temasını İçeren Ders Sayıları Dağılımı Üniversite bünyesinde 2018-2021 yılları arasında açılan ve toplumsal cinsiyet temasını içeren ders sayıları değişiklik göstermektedir. En yüksek açılan ders sayısı 2018-2019 Eğitim Öğretim Yılı Güz dönemi olmuştur. Ayrıca Üniversite bünyesinde Seçmeli Dersler Koordinatörlüğü bünyesinde verilen 3 adet toplumsal cinsiyet temasını içeren ders (SEC543 Toplumsal Cinsiyet ve Sağlık, SEC551 Tarih Boyunca Türk Kadını, SEC272 Toplumsal Cinsiyet ve Beden Sosyolojisi) bulunmaktadır. 2022- 2023 Öğretim Yılı için ise yeni ders olarak SEC kodlu Toplumsal Cinsiyet ve Kadın isimli yeni bir ders önerisi Eğitim Komisyonunca kabul edilmiştir. Hacettepe Üniversitesi bünyesinde 2012-2013 Eğitim Öğretim yılı itibariyle Sosyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı altında Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne bağlı olarak “Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Yüksek Lisans Programı” açılmıştır. Başta Sosyoloji Anabilim Dalı olmak üzere, Felsefe, İktisat, Sosyal Hizmet, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Halk Sağlığı, Hemşirelik, Tıp Etiği, Hukuk gibi disiplinleri kapsayan disiplinlerarası bir programdır. Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Yüksek Lisans Programı, Sosyoloji Anabilim Dalı içinde ve aynı anabilim dalına ek olarak, yukarıda belirtilen anabilim dallarının lisansüstü eğitim programlarında görev alan öğretim üyeleri tarafından yürütülmektedir. İlgili program kapsamında toplam 24 ders yer almaktadır ve Yüksek Lisans programlarındaki toplam ders sayısının %43,6’sını bu program kapsamındaki dersler oluşturmaktadır. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 55 Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 56 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sayılarla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mevcut Durum Analizi 8.2. Lisansüstü Programlarda Toplumsal Cinsiyet Teması İçeren Tez Sayısı Üniversite bünyesindeki Lisansüstü Programlarda toplumsal cinsiyet teması içeren 2018-2021 yılları arasında tamamlanmış tez sayısı 130’dur. 2021 yılı itibariyle Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Yüksek Lisans Programından 23 öğrenci mezun olmuştur. 2022 itibariyle de ilgili programa 41 öğrenci devam etmektedir. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 57 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ PLANI (GEP) HAZIRLAYANLAR ALT KOMİSYONLAR 1. Mevcut Durum İnceleme Alt Komisyonu a. Prof. Dr. Şevkat Bahar-Özvarış b. Doç. Dr. Selda Taşdemir-Afşar c. Dr. Elif Yılmaz Turalı d. Öğr. Gör. Aynur Demircan e. Öğr. Gör. Berna Güvendiren-Yılmaz 2. İş-Yaşam Dengesi ve Kurum Kültürü Planlama Alt Komisyonu a. Prof. Dr. Özlem Cankurtaran b. Prof. Dr. Necla Kayıran c. Prof. Dr. Arzu Akkoyunlu Wigley d. Nurcan Nefeslioğlu e. Ar. Gör. Gizem Akoğlu 3. Liderlik ve Karar Alma Süreçlerinde Toplumsal Cinsiyet Dengesi Alt Komisyonu a. Doç. Dr. Ahu Sumbas b. Doç. Dr. Burcu Şimşek c. Prof. Dr. Canan Koca-Arıtan d. Leyla Yılmaz Fındık 4. İşe Alım ve Yükselme Süreçlerinde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Alt Komisyonu a. Prof. Dr. Nüket Örnek-Büken b. Dr. Öğr. Üyesi Duygu Hatipoğlu-Aydın c. Uzm. Psikolog Türküler Erdost 5. Araştırma ve Eğitim İçeriklerine Toplumsal Cinsiyet Boyutunun Entegrasyonu Alt Komisyonu a. Prof. Dr. Şevkat Bahar-Özvarış b. Prof. Dr. Banu Akadlı-Ergöçmen c. Prof. Dr. Mustafa Umur Tosun d. Perran Varol e. Hülya Aldemir f. Dr. İpek Derman 6. Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddete ve Cinsel Tacize Karşı Önlemler Alt Komisyonu a. Prof. Dr. Aysun Balseven-Odabaşı b. Prof. Dr. Nazile Kalaycı c. Doç. Dr. Ahu Sumbas d. Doç. Dr. Gülten Koç e. Doç. Dr. Nüket Erbaydar f. Dr. Öğretim Üyesi Aslıhan Aykara Hacettepe Üniversitesi’nin toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda mevcut durumunu ortaya koymak amacıyla karar alma mekanizmaları, yönetim kadrosu dağılımları, öğrenci, akademik ve idari personel sayıları, proje, toplumsal cinsiyet temasını içeren dersler ve tezler, öğrenci toplulukları, patent ve belge, görevlendirme ve hareketlilik kategorilerindeki dağılımları incelenmiş; bu çerçevede bir eylem planı oluşturulmuştur. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2022-2026 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı 60 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı AMAÇ 1: İŞ-YAŞAM DENGESİ VE KURUM KÜLTÜRÜ PLANLAMA Bireylerin esenliğinin arttırılması ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasının en önemli araçları, bakım destekleri, ebeveyn izni, esnek çalışma düzenlemeleri, kariyere dönüş destekleri ve iş yükü yönetimini içeren iş yaşam dengesi uygulamalarıdır. Hacettepe Üniversitesi’nde 2021 yılında 69 personel babalık izni, 162 personel annelik izni kullanmıştır. Sıhhiye yerleşkesinde yer alan kreş ihtiyacı karşılamaktadır; ancak Beytepe yerleşkesinde ise 0-3 yaş grubuna hizmet veren bir kreş bulunmamaktadır. Ebeveynlerin doğum sonrası gereksinimlerini karşılamaya yönelik bebek bakım odaları bulunmamaktadır. Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.1. Toplumsal cinsiyet eşitliği temelindeki ihtiyaçları ve sorunları belirlemeye yönelik nicel (anket) ve nitel (odak grup görüşmeleri) araştırmaların yapılması • Odak grup çalışmaları • Anket çalışması Deneyim paylaşım atölyeleri Sorumlu Birim • HÜKSAM İlgili Birim • Nüfus Etütleri Enstitüsü 2022- 2026 • Belirli aralıklarla çalışmalar yapılarak sorun ve ihtiyaçların tespit edilmesi (3 yılda bir) 1.2. Ebeveyn izni ve bakım izni kullanımının teşvik edilmesi • Bakım ve ebeveyn izinleri hakkında akademik ve idari personele eğitim verilmesi • Engelli çocuğu olan ebeveynler için esnek çalışma düzenlemeleri planlanması • Engelli çocuğu olan ebeveynlerden yalnız birine verilen iznin, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik olarak ebeveynler arasında paylaşılması Sorumlu Birim • Personel Daire Başkanlığı İlgili Birimler • Bilgi İşlem Daire Başkanlığı • Akademik ve İdari Birimler ile AÇEV (Baba Destek ve Anne Destek Programları) iş birliği 2022- 2026 • Toplumsal cinsiyet Eşitliği Veri Tabanı oluşturularak, bakım ve ebeveyn izin kullanımının izlenmesi • İzinlerin kullanımında yaşanan zorlukların ortaya konulduğu izlemenin her yıl raporlanması 1.3. Her iki yerleşkede ihtiyaç olan mekânlarda bebek bakım odaları oluşturulması • İhtiyacı karşılayacak düzeyde bebek bakım odası planlanması Sorumlu Birim • Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı İlgili Birim • Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı 2022- 2026 • En az iki bebek bakım odası oluşturulması HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 61 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.4. Esenliğin artırılmasına yönelik olarak her türlü ayrımcılık, yıldırma (mobbing), cinsel tacizi önlemeye yönelik tedbirlerin alınması • Konuya ilişkin farkındalık eğitimleri verilmesi • Kadın çalışanlar arasında dayanışma ağının oluşturulması • Personelin toplumsal cinsiyet temelli yaşadıkları ayrımcılık ve cinsel yönelim nedeniyle maruz bırakıldıkları şiddetin ortaya çıkarılması ve önlenmesine yönelik araştırmaların yapılması • Toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılık yaşayan personelin başvurabilecekleri mekanizmalar geliştirilmesi Sorumlu Birim • Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu İlgili Birimler • HÜKSAM • Hukuk Müşavirliği 2022- 2023 • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu kurulması • İzleme çalışmaları • Yıldırmanın izlenmesi ve raporlanması (yıllık) 1.5. İş yaşam dengesinin sürekliğinin sağlanmasına yönelik olarak çalışma etiği ilkelerinin belirlenmesi • Mesai saatleri dışında evden çalışmanın sınırlanması • Mesai saatleri dışında çalışmaya ilişkin farkındalık çalışması yapılması • Personelin bakım yükü çerçevesinde gerektiğinde esnek çalışma uygulanması; çalışanlara yönelik cezalandırıcı tutum geliştirilmemesi Sorumlu Birim • Etik Kurul 2022- 2026 • Şikâyet başvuru sürecinin izlenmesi ve raporlanması (yıllık) 1.6. Doğum sonrası kadın akademik ve idari personelin işe uyum sürecinin kolaylaştırılması; performans değerlendirmesi ve terfilere ilişkin kurumsal tedbir alınması • Beytepe yerleşkesinde kreş kurulması ve kreş kapasitesinin artırılması • Kreşlerin engelli ve kronik rahatsızlığı olan çocukların gereksinimlerini karşılayacak nitelikte olması • Kadın personelinin doğum sonrası ilk üç yıl için performans değerlendirme kriterlerinin belirlenmesi Sorumlu Birim • Personel Daire Başkanlığı İlgili Birimler • Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı • Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı • Akademik ve İdari Birimler 2022- 2026 • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Veri Tabanı oluşturulması ve izlenmesi (yıllık) 1.7. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Veri Tabanı oluşturulması Sorumlu Birim • Personel Daire Başkanlığı İlgili Birim • Bilgi İşlem Daire Başkanlığı 2023- 2026 • Verilerin raporlanması (2 yılda bir) 1.8. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin kurum kültüründe yer edinmesine yönelik mekanizmalar geliştirilmesi • Personele yönelik bilgilendirici çalışmalar yapılması • Üniversite bileşenlerinin eşitlikçi dil kullanımına yönelik bilgilendirici görsel eğitsel çalışmalar yapılması • Üniversitenin toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarının öğrencilerle paylaşılması • Yerleşke yaşamını toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinden arındırmaya yönelik olarak kadın öğrencilerle buluşmalar gerçekleştirilmesi Sorumlu Birim • Genel Sekreterlik İlgili Birimler • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi • Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü • Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı 2022- 2026 • Eğitim faaliyetlerine dair raporlamalar yapılması (2 yılda bir) 62 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı AMAÇ 2: LİDERLİK VE KARAR ALMA SÜREÇLERİNDE TOPLUMSAL CİNSİYET DENGESİ Hacettepe Üniversitesi’nde liderlik ve karar alma mekanizmalarında toplumsal cinsiyet eşitliğine sayısal olarak bakıldığında, 1967 yılından itibaren seçilen ve atanan tüm rektörlerin erkek olduğu, 2020 ve 2021 yıllarında üç rektör yardımcısından birisi kadınken Mart 2022 yılı itibariyle dört rektör yardımcısının da erkek olduğu görülmektedir. Üniversite Senato, Yönetim Kurulu, Dekanlık, Enstitü Müdür Yardımcılığı, Yüksekokul Müdür Yardımcılığı, Merkez Müdür ve Yardımcılıkları, Hastane Başhekim Yardımcılıkları, Fakülte/Enstitü/ Yüksekokul Sekreterlikleri gibi akademik ve idari yönetim kademelerinde sayısal cinsiyet eşitliği açısından daha iyi bir tabloya sahipken, Genel Sekreterlik, Yüksekokul Müdürlükleri, Hastane Müdürlükleri, Daire Başkanlıkları gibi yönetim kademelerinin erkek ağırlıklı olduğu anlaşılmaktadır. Liderlik ve karar alma mekanizmalarında toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik eylem ve stratejiler, Hacettepe Üniversite’nin bu konuda var olan kapasitesini geliştirmeye yöneliktir. Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.1. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin, Üniversite’nin kurumsal kimliğine işlenmesi • Stratejik Plan, Kalite Yönetim Sistemi ve Performans Değerlendirme süreçlerine toplumsal cinsiyet eşitliği bileşeninin yerleştirilmesi • Bütçenin planlanması ve uygulanması süreçlerinde sorumlu birimlere, toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlılık konusunda eğitimler verilmesi • Üniversite içerisinde Mevzuat Değerlendirme Komisyonu oluşturularak Senato tarafından yapılan yasal düzenlemelerin toplumsal cinsiyet eşitliği bazında içerik ve dil açısından değerlendirilmesi • Toplumsal cinsiyet eşitliğine dair gelişme göstergelerinin oluşturulması Sorumlu Birim • Senato İlgili Birimler • Hukuk Müşavirliği • HÜKSAM • Kalite Komisyonu • Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı • Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı • Personel Daire Başkanlığı • Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı 2022- 2026 • Stratejik Plan Değerlendirme Raporu (5 yılda bir) • Mevzuat Değerlendirme Raporu (1 kez) • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Değerlendirme Raporu (yıllık) • “Sayılarla Hacettepe Üniversitesi’nde Kadınlar ve Erkekler” yayınının güncellenmesi (yıllık) • Yayının Senato’ya sunulması ve web sayfasında yayınlanması (yıllık) HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 63 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.2. Liderlik ve karar alma süreçlerinin durum analizinin yapılması; düzenli izleme ve değerlendirme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu kurulması, uzman ve sekretarya desteği verilmesi, yönergesinin hazırlanması • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu’nun Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İzleme Raporu hazırlaması, değerlendirmesi, kamuoyuyla paylaşması, tüm birimlere iletmesi ve Senato’ya sunması • Senato içinden seçilen ve 3 üyeden oluşan Komisyon marifeti ile izleme ve raporlama fonksiyonunun sağlanması Sorumlu Birim • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu İlgili Birimler • Araştırma Performans Değerlendirme Ofisi • Personel Daire Başkanlığı • Akademik Birimler • HÜKSAM 2022- 2026 • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu kurulması • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İzleme Raporu hazırlanması (3 yıllık) • Raporun Üniversite web sayfasında yayınlanması 1.3. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu çalışmalarının değerlendirilmesi • Yıllık rapor hazırlanması Sorumlu Birim • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu 2022- 2026 • Rapor sayısı 1.4. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu’nun toplumsal cinsiyete dayalı şiddete yönelik hizmet sunan kamu kuruluşları, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yapması • İş birliği toplantıları, ziyaretleri yapılması Sorumlu Birim • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu 2022- 2026 • Toplantı ve ziyaret sayısı • Toplantı ve ziyaret sonuç raporları 64 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.5. Yönetici ve liderlik pozisyonlarında liyakat ilkesini göz önünde bulundurarak sayısal cinsiyet eşitliği sağlanması Alt Amaçlar: • Komite/Kurul üyeliklerinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin göz önünde bulundurulması ve şeffaflaştırılması • Yönetici yardımcılığı düzeyinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması • Tüm kademelerdeki yükselmelerde toplumsal cinsiyet eşitliğinin göz önünde bulundurulması • Öğrenci topluluklarının başkanlık düzeyinde ve yönetim kurullarında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması • Öğrenci temsilciliklerinde toplumsal cinsiyet eşitliği ilkesinin göz önünde bulundurulması • Kadın öğrencilerin alanlarında başarılı rol modellerle bir araya gelerek deneyim paylaşımında bulunması • Akademik ve idari yönetim pozisyonlarında %50 oranının hedeflenmesi, • Kadın oranı %10’un altında olan akademik ve idari birimlerde kademeli artışı sağlamak üzere %25 hedefi ile başlanması • Öğrenci temsilciliği ve topluluk yönetimlerinde %50 kadın temsilinin sağlanmasının teşvik edilmesi • Yönetici yardımcılığı pozisyonlarında %50 oranının esas alınması ve teşvik edilmesi • Akademik ve idari birimlerde üst üste iki dönem aynı cinsiyetten yöneticinin bulunmamasının ilke olarak benimsenmesi Sorumlu Birim • Senato İlgili Birimler • Akademik ve İdari Birimler • Genel Sekreterlik • Personel Daire Başkanlığı • Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı 2022- 2026 • Akademik ve idari yönetim pozisyonlarında %50 hedefinin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İzleme Raporu’nda izlenmesi • Öğrenci topluluk yönetimlerinin ve öğrenci temsilci sayılarının %50 hedefinin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İzleme Raporu’nda izlenmesi • İlgili mevzuat ve yönetmeliklere kota uygulaması eklenmesi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 65 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.6. Akademik ve idari pozisyonlardaki yöneticilerin toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığının artırılması • Akademik ve idari pozisyondaki yöneticilere Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi verilmesi • Akademik kadroların yükselmelerinde Eğiticilerin Eğitimi Programı’na Toplumsal Cinsiyet Eşitliği modülünün eklenmesi • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Uygulama Rehberi hazırlanması ve Üniversite web sayfasına eklenmesi Sorumlu Birim • Senato İlgili Birimler • Yönetim Kurulu • Genel Sekreterlik • HÜKSAM • Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Yüksek Lisans Programı Sorumluları • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi • Bilgi İşlem Daire Başkanlığı 2022- 2026 • Göreve yeni başlayan yöneticilerin eğitimlerinin ilk üç ay içinde tamamlaması • 2024 yılında akademik ve idari pozisyonlardaki yöneticilerin %50’sinin; 2025 yılında %100’ünün Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi almış olması • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Uygulama Rehberi hazırlanması ve Üniversite web sayfasında yayınlaması (2023) • Eğitici Eğitimlerine Toplumsal Cinsiyet Eşitliği modülü eklenmesi (2022) 66 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.7. Kadın çalışanların lider ve yönetici pozisyonlar için güçlendirilmesi/ desteklenmesi Alt amaçlar: • Kadınları yönetici pozisyonlarına talip olmaktan alıkoyan sorunlarla mücadele edilmesi • Kadın yönetici ve liderlere karşı toplumsal cinsiyete dayalı yıldırma ve şiddetin azaltılması • Erkek egemen kurumsal örgütlenme, yönetme algısının dönüştürülmesi • Yönetimin toplumsal cinsiyet eşitliğine dair taahhüdünün temel liderlik bileşeni olarak benimsenmesi • Yönetici konumdaki kadınlar ve fakülte üyeleri için danışmanlık çalışmaları planlanarak, ihtiyaç duydukları alanlarda eğitimler sağlanması • Kadın çalışanların sorunlarını ve taleplerini iletecekleri örgütlenme ağları oluşturularak Senato ve enstitüler düzeyinde temsil edilmesi • Kadın rol modellerin deneyim paylaşımları • Toplumsal cinsiyete dayalı yıldırma ve şiddetle mücadele kapsamında kadın liderlerin sahiplendiği savunuculuk faaliyetleri yürütülmesi • Üniversite Yönetim Kurulu ve Senato toplantılarının, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu tarafından toplumsal cinsiyet eşitliği bakımından izlenmesi ve raporlanması Sorumlu Birim • Senato İlgili Birimler • Yönetim Kurulu • Genel Sekreterlik • Akademik ve İdari Birimler • HÜKSAM • Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Yüksek Lisans Programı Sorumluları • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu 2022- 2026 • Kadın çalışanlar ağı oluşturulması (2023) • Kadın rol modelleri deneyim paylaşımı etkinlikleri yapılması • Kadın liderlerin katıldığı toplumsal cinsiyete dayalı yıldırma ve şiddeti önlemeyi hedefleyen faaliyetler düzenlenmesi (en az 1) • Yönetim Kurulu ve Senato toplumsal cinsiyet eşitliği izleme raporlarının web sayfasında yayınlanması (yıllık) HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 67 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı AMAÇ 3: ATAMA VE YÜKSELTME SÜREÇLERİNDE TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ Hacettepe Üniversitesi’nde atama ve yükseltme süreçlerine ilişkin toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeten bir kaynak bulunmamakta; ilgili komisyonlar bu konuda herhangi bir eğitim almamaktadır. Süreçlere ilişkin toplumsal cinsiyet eşitliğine göre ayrıştırılmış ayrıntılı veriler mevcut değildir. Ayrıca bu süreçlerde ayrımcılık yaşayanların başvuracağı ve sürecin uzmanlaşmış kişilerce yönetileceği mekanizmalara gereksinim duyulmaktadır. Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.1. Atama ve yükseltme süreçlerinin toplumsal cinsiyet eşitliğini temel alacak şekilde iyileştirilmesi • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Uygulama Rehberi’nde işe alım ve yükselme süreçlerinde toplumsal cinsiyet eşitliğine yer verilmesi • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Uygulama Rehberi’nde akademik personelin işe alım ve kariyerde yükselme süreçlerine yer verilmesi • Atama ve yükselme süreçlerinde toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı sorunların Kurumsal Etik Kurulu tarafından değerlendirilmesi • Atama ve yükselmelere ilişkin mevzuata Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi şartı eklenmesi (2.6. nolu Eylem ile uyumlu) • Atama ve yükseltme süreçlerinde meslek/ görev/işle ilgili olmayan faktörlere (cinsiyet, medeni durum, gebelik, ebeveynlik) yer verilmemesi Sorumlu Birim • Senato İlgili Birimler • Genel Sekreterlik • Personel Daire Başkanlığı • Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı • Akademik Birimler • HÜKSAM • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi • Kurumsal Etik Kurulu 2022- 2026 2024 2022 2022 • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Uygulama Rehberi hazırlanması (1 kez) • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İzleme Raporu (yıllık) • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Araştırma Raporu (1 kez) • Kurumsal Etik Kurulu (veya Yıldırma Komisyonu) başvuru sayısı (yıllık) • Atama ve yükseltme mevzuatına Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi’ne katılım şartı eklenmesi 68 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.2. Atama ve yükseltme süreçlerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı bir şekilde yürütülmesine yönelik farkındalık artırılması • Atama ve yükseltmelerde. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi katılım belgesi aranması (2.6. nolu Eylem ile uyumlu) • Atama ve yükseltme süreçlerinde görev alan akademik ve idari personele Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi verilmesi • Ataması yapılan yeni personelin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi almasının sağlanması Sorumlu Birim • Senato İlgili Birimler • Yönetim Kurulu • Genel Sekreterlik • Akademik Birimler • Personel Daire Başkanlığı • Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı • HÜKSAM • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi • HÜZEM 2022- 2026 2023 • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi (1 kez) • Atama ve yükseltme yapılan personelin en az %40’ının Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi’ne katılmış olması (yıllık) • Düzenlenen eğitim sayısı (yıllık) • Eğitime katılan personel sayısı (yıllık) • Eğitim raporları (yıllık) Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 69 Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.3. Atama ve yükseltme süreçlerinde kadınların desteklenmesine yönelik önlemler alınması • Kadınların yetersiz temsil edildiği alanların saptanması; bu alanlarda pozitif ayrımcılık (öncelikli alım, kota, kadın/erkek sayılarına ilişkin hedef belirleme, başvurularda teşvik yükümlülüğü getirme, ayrımcılık yasağı vb.) çalışmaların yürütülmesi • Atama ve yükseltme süreçlerinde standartlaştırılmış özgeçmiş formatlarının kullanılması ve başvuruların görevle ilgili olmayan konulardan bağımsız değerlendirilmesi • Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (STEM) alanlarında toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeten destek programlarının geliştirilmesi • Kadın lisans öğrencilerinin yüksek lisans ve doktora programlarına başvurmasının teşvik edilmesi • Kariyerinin başındaki kadın akademik personelin desteklenmesi • Kadın idari personele kariyer gelişimi ve yönetim alanlarında eğitimler verilmesi • Atama veya yükseltme ilanlarında toplumsal cinsiyet eşitliğine atıfta bulunulması Sorumlu Birim • Senato İlgili Birimler • Personel Daire Başkanlığı • Akademik Birimler • Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı • Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı • Kariyer Gelişimi Uygulama ve Araştırma Merkezi • İlgili Öğrenci Toplulukları • Genel Sekreterlik • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi 2022- 2026 • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Araştırma Raporu ile saptanması (1 kez) • Liyakate dayalı pozitif ayrımcılık yapılan kişi sayısı (yıllık) • Standardize edilmiş özgeçmiş formatları (yıllık) • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Burs sayısı (yıllık) • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi sayısı (yıllık) • Toplumsal cinsiyet eşitliğine vurgu yapan atama ve yükseltme ilan sayısı (yıllık) Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı 70 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AMAÇ 4: ARAŞTIRMA VE EĞİTİM İÇERİKLERİNE TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ BOYUTUNUN ENTEGRASYONU 2018-2021 yılları arasında TÜBİTAK projelerinin yürütücülerinin %54,3’ü kadındır; toplam proje bütçelerinin %49,4’ü kadın araştırmacılar tarafından yürütülmüştür. HT-TTM projelerinde %57 ile kadın yürütücüler toplam bütçenin %61,5’ini almıştır. 18 ulusal patent belgesinin %5,6’sı kadınlara aittir. Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda Hacettepe Üniversitesi yayını olarak WoS’ta taranan 90 adet, Scopus’ta taranan 30 adet (24 adet WoS ile ortak), ULAKBİM’de taranan 30 adet makale ve ayrıca 31 adet tez çalışması mevcuttur. Üniversite genelinde lisans düzeyinde 2021-2022 Bahar döneminde toplam 8, 2022-2023 Güz döneminde açılması planlananla birlikte 4 seçmeli ders mevcuttur. 24’ü “Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Tezli Yüksek Lisans Programı” kapsamında olmak üzere 55 yüksek lisans dersi, 15 doktora dersi mevcuttur. Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.1. Toplumsal cinsiyet eşitliği ile ilişkili araştırma ve projelerin desteklenmesi • Toplumsal cinsiyet eşitliği konulu ve/veya sonuçları açısından toplumsal cinsiyet eşitliğine etkisi olan projelerin desteklenmesi • Toplumsal cinsiyet eşitliği konulu tezlerin sayısının artırılması • Toplumsal cinsiyet eşitliği konulu araştırmaların sunulacağı toplantılar ve çalıştaylar düzenlenmesi • Toplumsal cinsiyet eşitliği konulu araştırmalara Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Veri Tabanı’nda yer verilmesi • Toplumsal cinsiyet eşitliği konulu çalışmalara Üniversite web sayfasında yer verilerek görünürlüğünün artırılması • BAP araştırma ve proje başvuru formlarına, toplumsal cinsiyet eşitliği temelli ayrımcılık yapılmadığına dair bir madde eklenmesi • BAP tarafından desteklenen projelerde, proje yürütücülerine daha önce almamışsa Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi’ne katılım şartı getirilmesi Sorumlu Birim BAP İlgili Birimler • Akademik Birimler • Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Yüksek Lisans Programı Sorumluları • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi • Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı • Bilgi İşlem Daire Başkanlığı • Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü 2022- 2026 • Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda BAP tarafından desteklenen proje sayısı (yıllık) • Toplumsal cinsiyet eşitliği konulu tez sayısı (yıllık) • Toplumsal cinsiyet eşitliği konulu toplantı ve çalıştay sayısı (yıllık) • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Veri Tabanı • Üniversite web sayfasında duyurulan toplumsal cinsiyet eşitliği konulu çalışma sayısı • BAP araştırma ve proje başvuru formlarına toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik ayrımcılık yapılmadığına dair eklenecek madde • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi’ne katılım sayısı (yıllık) Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 71 Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.2. Kadın akademik personelin araştırma projeleri alanında desteklenmesine yönelik çalışmalar yapılması • BAP destekli projelerin toplumsal cinsiyet eşitliği açısından incelenmesi • Kadın akademik personele proje başvurusunu teşvik etmek amacıyla proje geliştirme ve yürütme konularında eğitim verilmesi • Kadın akademik personelin araştırma süreçleri önündeki engellerin saptanması Sorumlu Birim • BAP İlgili Birimler • Akademik Birimler • Proje Destek Ofisi • HT-TTM • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi • Gönüllü Öğretim Üyeleri 2022- 2026 • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İzleme Raporu (yıllık) • Proje geliştirme ve yürütme konularında gerçekleştirilen eğitim sayısı (yıllık) • Eğitime katılan akademik personel sayısı (yıllık) • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Araştırma Raporu (yıllık) 1.3. Toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin sosyal sorumluluk projelerinin desteklenmesi • Öğrenci topluluklarının toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin sosyal sorumluluk projelerinin desteklenmesi Sorumlu Birim • Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı İlgili Birim • Öğrenci Toplulukları 2022- 2026 • Desteklenen sosyal sorumluluk projesi sayısı (yıllık) 1.4. Toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki projelerin teşvik edilmesi • Toplumsal cinsiyet eşitliği ile ilgili proje yarışması düzenlenmesi; başarılı bulunan proje sahiplerine ödül verilmesi • Toplumsal cinsiyet eşitliği ile ilgili ulusal ve uluslararası burs, finansal destek ve proje başvurularının duyurulması Sorumlu Birim • BAP İlgili Birimler • Teknokent • HT-TTM • Proje Destek Ofisi • Fakülteler ve Enstitüler • Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü 2022- 2026 • Teklif edilen proje ve verilen ödül sayıları (yıllık) • Duyurulan ulusal ve uluslararası burs, finansal destek ve proje başvuru sayıları (yıllık) 1.5. Ön lisans ve lisans düzeyinde programlarda zorunlu veya seçmeli olarak toplumsal cinsiyet eşitliği dersleri açılması • Toplumsal cinsiyet eşitliği derslerinin programlara dahil edilmesi • UNİ-101 dersi içerisinde seçmeli statüde olan “Yükseköğrenimde Toplumsal Cinsiyet Farkındalığı” modülünün zorunlu hale getirilmesi Sorumlu Birim • Eğitim Komisyonu İlgili Birimler • Akademik Birimler • Seçmeli Dersler Koordinatörlüğü • Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi 2022- 2026 2022- 2023 • Toplumsal cinsiyet eşitliği konulu açılan ders sayısı • “Yükseköğrenimde Toplumsal Cinsiyet Farkındalığı” modülünün zorunlu hale getirilmesi • “Yükseköğrenimde Toplumsal Cinsiyet Farkındalığı” dersini alan öğrenci sayısı Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı 72 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.6. Akademik personelin ders programlarını toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı biçimde yürütmesinin sağlanması • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Temelli Öğretim Yöntemleri Rehberi hazırlanması ve rehberin akademik personele ulaştırılması Sorumlu Birim • Program Sorumluları İlgili Birimler • Akademik Birimler • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi • HÜKSAM 2022- 2026 • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Temelli Öğretim Yöntemleri Rehberi 1.7. Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (STEM) alanlarında kadın öğrencilerin ilerlemesinin teşvik edilmesi • Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (STEM) alanlarındaki kadın öğrencilere yönelik eğitimler düzenlenmesi Sorumlu Birim • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi İlgili Birim • Akademik Birimler 2022- 2026 • Eğitimlere katılan öğrenci sayısı (yıllık) 1.8. Toplumsal cinsiyet eşitliği konulu kaynaklara erişilebilirliğin güçlendirilmesi • Toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin kütüphane kaynaklarının zenginleştirilmesi Sorumlu Birim • Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı İlgili Birimler • HÜKSAM • Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Yüksek Lisans Programı Sorumlusu 2022- 2026 • Kütüphane koleksiyonlarına eklenen toplumsal cinsiyet eşitliği konulu kaynak sayısı (yıllık) Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 73 AMAÇ 5: TOPLUMSAL CİNSİYETE DAYALI ŞİDDETE VE CİNSEL TACİZE KARŞI ÖNLEMLER 2019 yılından bu yana Üniversite’deki cinsel taciz ve cinsel şiddet konulu başvurular, “Hacettepe Üniversitesi Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu” tarafından raporlanmaktadır. Bu konuda son 10 yılda sağlanan ilerlemelerin sürdürülebilmesi için gelecek döneme ait planlanan eylemler burada sunulmaktadır. Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.1. Üniversite’nin cinsel taciz ve cinsel saldırı konularında değerlendirilmesi • 2015 tarihli Cinsel Taciz ve Cinsel Saldırı Araştırması’nın güncellenmesi Sorumlu Birim • Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu İlgili Birimler • HÜKSAM • BAP 2022- 2026 • Cinsel Taciz ve Cinsel Saldırı Araştırma Raporu 1.2. Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu’nun güçlendirilmesi • Daimî bir sekretarya ve sosyal hizmet uzmanı istihdamı sağlanması • Şikâyet/başvuru mekanizmalarının geliştirilmesi • Acil telefon hattı oluşturulması ve acil durum kodu belirlenmesi (mor kod) Sorumlu Birim • Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu İlgili Birimler • Akademik Birimler • Genel Sekreterlik 2022- 2024 • Sekretarya ve sosyal hizmet uzmanı istihdamı (2023) • Acil telefon hattı oluşturulması (2023) • Şikâyet/başvuru birimi kurulması (2024) 1.3. Cinsel taciz ve cinsel saldırı konusunda farkındalık eğitimi oluşturulması • Eğitimin planlanması • Dijital içerik üretilmesi Sorumlu Birim • Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu İlgili Birimler • Genel Sekreterlik • Akademik Birimler • Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi 2022- 2026 • Cinsel Taciz ve Cinsel Saldırı Farkındalık Eğitimi (yıllık) 1.4. Cinsel Taciz ve Cinsel Saldırı Farkındalık Eğitimi’nin personel ve öğrenciler arasında yaygınlaştırılması • Cinsel Taciz ve Cinsel Saldırı Farkındalık Eğitimi katılımının, atama ve yükseltme kriterleri arasına eklenmesi • Cinsel Taciz ve Cinsel Saldırı Farkındalık modülünün, ÜNİ 101 dersi içeriğine eklenmesi Sorumlu Birim • Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu İlgili Birimler • Akademik Birimler • Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi • Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı • ÜNİ 101 Program Sorumluları 2022- 2026 • Eğitim katılımcı sayısı (yıllık) • Eğitimlere ilişkin geri bildirim sonuçları Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı 74 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı Planlanan Eylemler Uygulama Yöntemleri ve Stratejileri Sorumlu ve İlgili Birimler Dönem İzleme Süreçleri ve Yöntemleri 1.5. Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu’nun tanıtılması • Komisyonla ilgili bilgilerin yeni başlayan öğrencilere ve yeni atanan personele duyurulması • Komisyonun akademik ve idari birim yöneticilerine tanıtılması Sorumlu Birim • Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu İlgili Birim • Sürdürülebilir Öğretme ve Öğrenme Merkezi 2022- 2026 • Yapılan tanıtım etkinliği sayısı • Etkinliklere ilişkin geri bildirim sonuçları 1.6. Toplumsal cinsiyet eşitliği dersleri içerisinde cinsel tacize ilişkin kavramlara yer verilmesi • Eksikliklerin belirlenmesi ve giderilmesi • Kavramların Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Temelli Öğretim Yöntemleri Rehberi’ne eklenmesi Sorumlu Birim • Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu İlgili Birimler • Akademik Birimler 2022- 2024 • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Temelli Öğretim Yöntemleri Rehberi 1.7. Kadınlar için cinsel taciz ve cinsel saldırıya karşı güvenli bir ortam oluşturulmasına yönelik önlemler alınması • Yerleşkede aydınlatılması talep edilen mekanların belirlenmesi ve aydınlatılması • Ulaşımın güvenli bir şekilde düzenlenmesi için ring sayılarının artırılması • Kadınların da olduğu güvenlik personelinin gezici araçlarla yerleşke içinde dolaşımının sağlanması • İhtiyaç halinde güvenlik birimine ihbar ya da acil durum çağrısı yapılabilecek iletişim kanallarının oluşturulması (mor çağrı) Sorumlu Birim • Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu İlgili Birimler • Genel Sekreterlik • Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı • Koruma ve Güvenlik Müdürlüğü 2022- 2024 • Kampüs içi ışıklandırmalarının gözden geçirilmesi (2022) • Güvenli kampüs içi ulaşım ağı oluşturulması (2023) • Ring sayılarının %20 oranında artırılmış olması (2023) 1.8. Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu çalışmalarının değerlendirilmesi • Yıllık rapor hazırlanması Sorumlu Birim • Cinsel Tacize ve Cinsel Saldırıya Karşı Koruma ve Destek Komisyonu 2022- 2026 • Hazırlanan rapor sayısı In order to reveal the current status of Hacettepe University on gender equality, categories of decision-mak- ing mechanisms, university administration staff, number of students, academic and administrative staff, projects, courses and theses regarding gender, student societies, patents and documentation, assignment and mobility have been examined and an action plan has been created in this regard. HACETTEPE UNIVERSITY 2022-2026 Gender Equality Action Plan 76 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ OBJECTIVE 1: WORK-LIFE BALANCE AND ORGANISATIONAL CULTURE PLANNING The most important tools for increasing the well-being of individuals and ensuring gender equality are work-life balance practices including childcare supports, parental leave, flexible working arrangements, career restart programmes and workload management. In 2021, 69 staff members took paternity leave and 162 staff members took maternity leave at Hacettepe University. The day care located on Sıhhiye campus meets the need, however, there is no nursery serving the 0-3 age group on Beytepe campus. There are no infant care rooms to meet the postnatal needs of parents. Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.1. Conducting quantitative (survey) and qualitative (focus group interviews) research to identify needs and problems based on gender equality • Focus group studies • Surveys • Workshops Responsible Unit • HUWRIC (Hacettepe University Women’s Research and Implementation Center) Related Units • Institute of Population Studies 2022- 2026 • Determining problems and needs by carrying out studies at regular intervals (every 3 years) 1.2. Promoting the use of parental leave and childcare leave • Training academic and administrative staff about childcare and parental leave • Planning flexible working arrangements for parents with disabled children • Sharing the leave given to only one parent between the parents with a disabled child Responsible Unit • Directorate of Personnel Affairs Related Units • IT Department • Collaboration between Academic and Administrative Units and ACEV (Father Support and Mother Support Programmes) 2022- 2026 • Monitoring the use of childcare and parental leave by creating a Gender Equality Database • Annual reporting of monitoring that reveals difficulties in taking leaves 1.3. Establishing infant care rooms in needed places on both campuses • Planning an infant care room to meet the needs Responsible Unit • Directorate of Construction and Technical Works Related Unit • Directorate of Strategy Development 2022- 2026 • Establishing at least two infant care rooms Gender Equality Action Plan HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 77 Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.4. Putting measures to prevent all kinds of discrimination, mobbing, and sexual harassment to increase well- being • Organising trainings to raise awareness • Establishing a solidarity network among female employees • Conducting research to reveal and prevent violence against staff members due to gender- based discrimination and sexual orientation • Developing mechanisms to staff members experiencing gender- based discrimination Responsible Unit • Commission for Protection and Support Against Sexual Harassment and Sexual Assault Related Units • HUWRIC • Office of Legal Affairs 2022- 2023 • Establishment of a Gender Equality Commission • Monitoring studies • Monitoring and reporting mobbing (annual) 1.5. Bringing work ethic principles to ensure the continuity of work-life balance • Putting limits to working-from-home practices out of office hours • Raising awareness on working out of office hours • Applying flexible forms of work, where necessary, within the framework of the childcare load of the staff members, not developing a punitive attitude towards employees Responsible Unit • Ethics Committee 2022- 2026 • Monitoring and reporting of the complaint application process (annual) 1.6. Facilitating the adaptation process of postpartum female academic and administrative staff; taking institutional measures on performance evaluations promotions • Establishing a day care unit and increasing the capacity of the nursery on Beytepe campus • Bringing nurseries to a higher standard to meet the needs of children with disabilities and chronic diseases • Putting separate performance evaluation criteria for female staff in the first three years after delivery Responsible Unit • Directorate of Personnel Affairs Related Units • Directorate of Health, Culture and Sports • Directorate of Strategy Development • Academic and Administrative Units 2022- 2026 • Creating Gender Equality Database and its monitoring (annual) 1.7. Creating a Gender Equality Database Responsible Unit • Directorate of Personnel Affairs Related Units • IT Department 2023- 2026 • Reporting (every 2 years) Gender Equality Action Plan 78 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.8. Developing mechanisms for gender equality to take place in organisational culture • Conducting informative studies for staff members • Conducting informative and visual-educational studies for the equitable language use of university components • Sharing the university’s gender equality policies with students • Meeting with female students to eliminate gender inequalities from campus life Responsible Unit • General Secretariat Related Units • Sustainable Teaching and Learning Center • Directorate of Press and Public Relations • Directorate of Health, Culture and Sports 2022- 2026 • Reporting on training activities (every 2 years) Gender Equality Action Plan HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 79 OBJECTIVE 2: GENDER BALANCE IN LEADERSHIP AND DECISION-MAK- ING PROCESSES When the gender equality in leadership and decision-making mechanisms at Hacettepe University is an- alysed numerically, it is seen that all the rectors elected and appointed since 1967 have been men, while one of the three vice-rectors in 2020 and 2021 has been a woman, as of March 2022, all four vice- rectors are men. While the University has a better picture in terms of numerical gender equality in academic and administrative management levels such as the Senate, the Executive Board, the Dean’s Office, Graduate School Deputy Directors, Vocational School Deputy Directors, Center Directors and Assistants, the Hos- pital Deputy Chief Physicians, the Faculty/Institute/School Secretariats, it is understood that management levels such as the General Secretariat, School Directorates, Hospital Directorates, Departments are predom- inantly men. In this regard, actions and strategies for gender equality in leadership and decision-making mechanisms are aimed at improving the existing capacity of Hacettepe University. Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.1. Incorporating gender equality into the University’s corporate identity • Placing the gender equality component in the Strategic Plan, Quality Management System and Performance Evaluation processes • Providing training on sensitivity to gender equality to the units responsible for the planning and implementation of the budget • Evaluating the legal regulations made by the Senate in terms of content and language on the basis of gender equality by establishing a Legislation Evaluation Commission within the university • Establishing development indicators on gender equality Responsible Unit • Senate Related Units • Office of Legal Affairs • HUWRIC • Quality Commission • Directorate of Strategy Development • Student Affairs Department • Directorate of Personnel Affairs • Directorate of Health, Culture and Sports 2022- 2026 • Strategic Plan Evaluation Report (every 5 years) • Legislation Evaluation Report (1 time) • Gender Equality Evaluation Report (annual) • Update of “Women and Men in Numbers at Hacettepe University” (annual) • Submission of the publication to the Senate and its publication on the website (annual) Gender Equality Action Plan 80 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.2. Analysing leadership and decision-making processes; carrying out regular monitoring and evaluation activities • Establishing a Gender Equality Commission, providing expert and secretarial support, preparing its directive • Preparing and evaluating Gender Equality Commission ‘s Gender Equality Monitoring Report; sharing it with the public and all units; and submitting it to the Senate • Ensuring the monitoring and reporting function through the Commission, which is elected from the Senate and consists of 3 members Responsible Unit • Gender Equality Commission Related Units • Research Performance Evaluation Unit • Directorate of Personnel Affairs • Academic Units • HUWRIC 2022- 2026 • Establishment of a Gender Equality Commission • Preparation of Gender Equality Monitoring Report (3-year) • Publication of the report on the University website 1.3. Evaluating the work of the Gender Equality Commission • Preparing annual report Responsible Unit • Gender Equality Commission 2022- 2026 • Number of reports 1.4. Forming cooperation among the Gender Equality Commission and public institutions, local governments and non-governmental organisations providing services for gender-based violence • Organising meetings, visits Responsible Unit • Gender Equality Commission 2022- 2026 • Number of meetings and visits • Meeting and visit results reports Gender Equality Action Plan HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 81 Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.5. Ensuring numerical gender equality by considering the principle of merit in managerial and leadership positions Sub-objectives: • Building consideration and transparency of gender equality in Committee/Board memberships • Ensuring gender equality at the level of assistant manager • Establishing consideration of gender equality in promotions at all levels • Ensuring gender equality at the presidential level and administrative boards of student societies • Considering the principle of gender equality in student representatives • Ensuring female students come together with successful role models in their fields and share their experiences • Targeting 50% in academic and administrative management positions • Starting with the target of 25% to ensure a gradual increase in academic and administrative units with a female ratio below 10% • Encouraging 50% female representation in student representation and community administrations • Taking the 50% rate as a basis and encouraging it in assistant manager positions • Adopting the absence of administrators of the same sex in academic and administrative units for two consecutive terms as a principle Responsible Unit • Senate Related Units • Academic and Administrative Units • General Secretariat • Directorate of Personnel Affairs • Directorate of Health, Culture and Sports 2022- 2026 • Evaluating the 50% target in academic and administrative management positions by Gender Equality Monitoring Report • Evaluating the 50% target of student community administrations and the number of student representatives by Gender Equality Monitoring Reports • Adding a quota application to the relevant legislation and regulations Gender Equality Action Plan 82 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Gender Equality Action Plan Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.6. Increasing gender equality awareness of directors in academic and administrative positions • Giving Gender Equality Training to directors in academic and administrative positions • Adding the Gender Equality module to the Training of Trainers Programme for the promotion of academic staff • Preparing Gender Equality Implementation Guide and adding it to the University web page Responsible Unit • Senate Related Units • Board of Directors • General Secretariat • HUWRIC • Women and Gender Studies Master’s Programme Administrators • Sustainable Teaching and Learning Center • IT Department 2022- 2026 • Appointed directors within the first three months • In 2024, 50% of the directors in academic and administrative positions; 100% to have received gender equality training by 2025 • Preparing Gender Equality Practice Guide and publishing it on the University website (2023) • Gender equality module to Trainers’ Training (2022) HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 83 Gender Equality Action Plan Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.7. Empowering/ supporting female employees for leading and managerial positions Sub-objectives: • Tackling the problems that prevent women from seeking managerial positions • Reducing gender- based intimidation and violence against women directors and leaders • Transforming the management perception of male-dominated institutional organisation • Adopting management’s commitment to gender equality as a key leadership component • Planning consultancy works for women in managerial positions and faculty members; providing training in the areas needed • Representing women employees at the level of the Senate and institutes by creating organisational networks to convey their problems and demands • Sharing experience among female role models • Conducting advocacy activities owned by women leaders within the scope of combating gender-based intimidation and violence • Monitoring and reporting of University Administrative Board and Senate meetings in terms of gender equality by the Gender Equality Commission Responsible Unit • Senate Related Units • Board of Directors • General Secretariat • Academic and Administrative Units • HUWRIC • Women and Gender Studies Master’s Programme Administrators • Gender Equality Commission 2022- 2026 • Establishing a network of female employees (2023) • Conducting experience sharing activities for female role models • Organising activities aimed at preventing gender-based mobbing and violence with the participation of women leaders (at least 1) • Publishing the Gender Equality Monitoring Reports of the Board of Directors and the Senate on the website (annual) 84 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Gender Equality Action Plan OBJECTIVE 3: GENDER EQUALITY IN APPOINTMENT AND UPGRADE PROCESSES Hacettepe University does not have a gender equality resource regarding recruitment and career progres- sion; the commissions in charge do not receive any training on this subject. Detailed data on processes disaggregated by gender equality are not available. In addition, there is a need for mechanisms to which people experiencing discrimination can apply and through which the processes are managed by specialists. Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.1. Improving appointment and promotion processes based on gender equality • Including gender equality in recruitment and promotion processes in the Gender Equality Implementation Guide • Including the recruitment and career advancement processes of academic staff in the Gender Equality Practice Guide • Securing the evaluation of problems based on gender inequality in appointment and promotion processes by the Institutional Ethics Committee • Adding a Gender Equality Training requirement to the legislation on appointments and promotions (consistent with Action No. 2.6) • Excluding that are not related to occupation/duty/job factors (such as gender, marital status, pregnancy, parenthood) in the appointment and promotion processes Responsible Unit • Senate Related Units • General Secretariat • Directorate of Personnel Affairs • Directorate of Strategy Development • Academic Units • HUWRIC • Sustainable Teaching and Learning Center • Corporate Ethics Committee 2022- 2026 2024 2022 2022 • Preparation of Gender Equality Implementation Guide (1 time) • Gender Equality Monitoring Report (annual) • Gender Equality Research Report (1 time) • Institutional Ethics Committee (or Mobbing Commission) (annual) • Adding a condition for participation in Gender Equality Training to the appointment and promotion legislation 1.2. Raising awareness on the implementation of the appointment and promotion processes in a gender- sensitive manner • Seeking Gender Equality Training participation certificate in appointments and promotions (consistent with Action 2.6.) • Providing Gender Equality Training to the academic and administrative staff involved in the appointment and promotion processes • Ensuring that newly appointed staff members receive Gender Equality Training Responsible Unit • Senate Related Units • Board of Directors • General Secretariat • Academic Units • Directorate of Personnel Affairs • Directorate of Strategy Development • HUWRIC • Sustainable Teaching and Learning Center • Distance Education Application and Research Center 2022- 2026 2023 • Gender Equality Training (1 time) • At least 40% of the appointed and promoted staff members must have attended Gender Equality Training (annual) • Number of trainings organised (annual) • Number of staff members participating in the training (annual) • Training reports (annual) HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 85 Gender Equality Action Plan Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.3. Taking measures to support women in appointment and promotion processes • Identifying areas where women are under-represented, carrying out positive discrimination studies in these areas (priority recruitment, quota, target setting for the number of women/ men, incentive obligation in applications, prohibition of discrimination, etc.) • Using standardised CV formats in the appointment and promotion processes and the evaluation of applications independent of non-task- related issues • Developing gender equality support programmes in the fields of Science, Technology, Engineering and Mathematics (STEM) • Encouraging female undergraduate students to apply to master’s and doctoral programmes • Supporting female academic staff at their career start • Providing training to female administrative staff in the fields of career development and management • Bringing gender equality references in appointments or promotions Responsible Unit • Senate Related Units • Directorate of Personnel Affairs • Academic Units • Directorate of Strategy Development • Directorate of Health, Culture and Sports • Career Development Application and Research Center • Relevant Student Societies • General Secretariat • Sustainable Teaching and Learning Center 2022- 2026 • Analysis with Gender Equality Research Report (1 time) • Number of people who are subject to positive discrimination based on merit (annual) • Standardised CV formats (annual) • Number of Gender Equality Scholarships (annual) • Number of Gender Equality Trainings (annual) • Number of appointments and promotions that emphasise gender equality (annual) 86 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ OBJECTIVE 4: INTEGRATION OF THE GENDER EQUALITY DIMENSION IN RESEARCH AND EDUCATIONAL CONTENT Between 2018 and 2021, 54.3% of the executives of TÜBİTAK projects are women; 49.4% of the total project budgets were carried out by women researchers. In HT-TTM projects, women executives received 61.5% of the total budget with 57%. 5.6% of 18 national patent documents belong to women. On gender equality, there are 90 articles scanned in WoS as Hacettepe University publication, 30 articles scanned in Scopus (24 in partnership with WoS), 30 articles scanned in Turkish Academic Network and Information Center (ULAKBIM), and also 31 thesis studies. Throughout the university, there were 8 elective courses at the undergraduate level in the 2021-2022 Spring semester, and 4 elective courses, which are planned to be opened in the 2022-2023 Fall Semester. There are 55 graduate courses and 15 doctorate courses, 24 of which are within the scope of the “Women and Gender Studies Master’s Programme (with Thesis)”. Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.1. Supporting research and projects related to gender equality • Supporting projects on gender equality and/ or impacts on gender equality in terms of results • Increasing the number of theses on gender equality • Organising workshops to present research on gender equality • Reserving space for gender equality related research in the Gender Equality Database • Putting gender equality related studies on the University website • Adding an additional clause in Scientific Research Projects Coordination Unit application forms stating that there is no discrimination based on gender equality • Bringing the requirement of taking Gender Equality Training to the coordinators of projects funded by Scientific Research Projects Coordination Unit Responsible Unit • Scientific Research Projects Coordination Unit Related Units • Academic Units • Women and Gender Studies Master’s Programme Administrators • Sustainable Teaching and Learning Center • Library and Documentation Department • IT Department • Directorate of Press and Public Relations 2022- 2026 • Number of projects supported by Scientific Research Projects Coordination Unit on gender equality (annual) • Number of theses on gender equality (annual) • Workshops on gender equality (annual) • Gender Equality Database • University website • Additional clause to be added to Scientific Research Projects Coordination Unit application forms against gender-based discrimination • Number of participants in Gender Equality Training (annual) Gender Equality Action Plan HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 87 Planned Actions Implementation Methods and Strategies Responsible and Related Units Period Monitoring Processes and Methods 1.2. Supporting female academic staff in the field of research projects • Examining projects funded by Scientific Research Projects Coordination Unit in terms of gender equality • Providing training to female academic staff on project development and execution to encourage project application • Identifying the barriers to research processes of female academic staff Responsible Unit • Scientific Research Projects Coordination Unit Related Units Related Units • Academic Units • Project Support Office • Hacettepe Technopolis Technology Transfer Center • Sustainable Teaching and Learning Center • Volunteer Faculty Members 2022- 2026 • Gender Equality Monitoring Report (annual) • Number of trainings on project development and execution (annual) • Number of academic staff participating in the training (annual) • Gender Equality Research Report (annual) 1.3. Supporting social responsibility projects on gender equality • Supporting social responsibility projects related to gender equality in student societies Responsible Unit • Directorate of Health, Culture and Sports Related Units • Student Societies 2022- 2026 • Number of supported social responsibility projects (annual) 1.4. Encouraging projects on gender equality • Organising a project competition on gender equality; giving awards to successful project owners • Introducing national and international scholarships, financial support mechanisms and project applications related to gender equality Responsible Unit • Scientific Research Projects Coordination Unit Related Units • Technopolis • Hacettepe Technopolis Technology Transfer Center • Project Support Office • Faculties and Institutes • Directorate of Press and Public Relations 2022- 20