1 

 

T.C. 

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 

DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ 

RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ ANABİLİM DALI 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DÖRT FARKLI CAM İYONOMER ESASLI 

RESTORATİF MATERYALİN, KESME BAĞLANMA 

DAYANIKLILIĞI VE MİKROSIZINTI AÇISINDAN İN 

VİTRO OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI 

 

 

 

 

Dt. Ece MERAL 

 

 

 

UZMANLIK TEZİ 

Olarak Hazırlanmıştır 

 

 

 

ANKARA 

2017  



 2 

T.C. 

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 

DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ 

RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ ANABİLİM DALI 
 

 

 

 

 

 

 

DÖRT FARKLI CAM İYONOMER ESASLI 

RESTORATİF MATERYALİN, KESME BAĞLANMA 

DAYANIKLILIĞI VE MİKROSIZINTI AÇISINDAN İN 

VİTRO OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI 

 

 

Dt. Ece MERAL 

 

 

 

UZMANLIK TEZİ 

Olarak Hazırlanmıştır 

 

 

 

Tez Danışmanı 

Prof. Dr. N. Meserret BAŞEREN 

 

 

 

ANKARA 

2017 



i 

 

ONAY SAYFASI 

 

 
 

 

 



 ii 

 

 

 

YAYIMLAMA VE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI BEYANI 

  

Fakültemiz tarafından onaylanan uzmanlık tezimin tamamını veya herhangi bir 

kısmını, basılı (kağıt) ve elektronik formatta arşivleme ve aşağıda verilen koşullarla 

kullanıma açma iznini Hacettepe Üniversitesine verdiğimi bildiririm. Bu izinle 

Üniversiteye verilen kullanım hakları dışındaki tüm fikri mülkiyet haklarım bende 

kalacak, tezimin tamamının ya da bir bölümünün gelecekteki çalışmalarda (makale, 

kitap, lisans ve patent vb.) kullanım hakları bana ait olacaktır. 

 

Tezin kendi orijinal çalışmam olduğunu, başkalarının haklarını ihlal 

etmediğimi ve tezimin tek yetkili sahibi olduğumu beyan ve taahhüt ederim. Tezimde 

yer alan telif hakkı bulunan ve sahiplerinden yazılı izin alınarak kullanılması zorunlu 

metinlerin yazılı izin alınarak kullandığımı ve istenildiğinde suretlerini Üniversiteye 

teslim etmeyi taahhüt ederim. 

  

o Tezimin tamamı dünya çapında erişime açılabilir ve bir kısmı veya tamamının 

fotokopisi alınabilir. 

(Bu seçenekle teziniz arama motorlarında indekslenebilecek, daha sonra tezinizin 

erişim statüsünün değiştirilmesini talep etseniz ve kütüphane bu talebinizi yerine 

getirse bile, teziniz arama motorlarının önbelleklerinde kalmaya devam edebilecektir) 

 

x Tezimin 01.01.2021 tarihine kadar erişime açılmasını ve fotokopi alınmasını (İç 

kapak, Özet, İçindekiler ve Kaynakça hariç) istemiyorum. 

(Bu sürenin sonunda uzatma için başvuruda bulunmadığım takdirde, tezimin tamamı 

her yerden erişime açılabilir, kaynak gösterilmek şartıyla bir kısmı veya tamamının 

fotokopisi alınabilir) 

 

o Tezimin …………….. tarihine kadar erişime açılmasını istemiyorum ancak 

kaynak gösterilmek şartıyla bir kısmı veya tamamının fotokopisinin alınmasını 

onaylıyorum. 

 

o Serbest Seçenek/Yazarın Seçimi 

 

 

26/12/2017 

                                                                                   Ece Meral 



 iii 

TEŞEKKÜR 

Uzmanlık eğitimim süresince, bilgi ve deneyimleri ile her konuda yol gösteren, 

sevgisini ve desteğini esirgemeyen, çok sevdiğim, değerli tez danışmanım sayın Prof. 

Dr. N. Meserret BAŞEREN’e, 

Bilgeliğiyle ufkumu açan, bilimsel çalışmalarıma büyük bir özveriyle yol 

gösteren, bilime gönül vermiş yılmaz bir nefer olmasının yanı sıra, sevgi dolu bir abla 

da olan sayın Prof. Dr. Rüya YAZICI’ya, 

Hiçbir zaman yardımlarını esirgemeyen, cevapsız sorularımın değişmez adresi, 

canım ablam, sayın Doç. Dr. Esra ERGİN’e,  

Uzmanlık eğitimim süresince, herbirinden bir çok şey öğrendiğim, Restoratif 

Diş Tedavisi Anabilim Dalı’nın tüm öğretim üyelerine, 

Her zaman bana destek olan, tez yazım sürecimde de yardımlarını esirgemeyen 

sevgili ablam, Yard. Doç. Dr. Uzay Koç VURAL’a, 

Acısıyla tatlısıyla, dostlukları sayesinde masal kıvamında geçen 3,5 senede, bir 

an olsun yalnız bırakmayan, zorluklara birlikte göğüs gerdiğimiz, gönül dostları Cansu 

ATALAY, Berçem KALENDER, Aynur HORUZTEPE, Aslı BERBER ve Seval 

ÖZTAŞ’a, 

Desteklerini her zaman hissettiğim, dostluklarıyla günlerime neşe katan, Cansu 

SEVİK, Aybüke USLU, Meltem DURSUN ve Leyla KERİMOVA’ya, 

Beraber çalışmaktan büyük keyif duyduğum değerli araştırma görevlisi 

arkadaşlarıma ve bölümün tüm personeline, 

Her fırtınada sığınacak sağlam bir liman oldukları gibi, tez çalışmalarım 

süresince de bana moral ve sonsuz destek veren Ceren DEĞER ve Yasemin Hazal 

DEDEAĞA’ya 



 iv 

Uzakta da olsa, sonsuz desteği ve mizahi kişiliğiyle, hep yanıbaşımda 

hissettiren Buse Tansu GÜNDOĞAN’a ve yanıbaşımda da olsa, mesafeli tavrı ile 

uzakta hissettiren Nil YAKAR’a  

Sonsuz bir sevgiyle her zaman arkamda duran, emeklerinin ve fedakarlıklarının 

karşılığını asla ödeyemeyeceğim canım babam Haluk YILDIZ ve canım annem Serpil 

YILDIZ’a 

Bilgelik sembolü canım abim Cihan YILDIZ’a, sevgili eşi, canım ablam Seda 

YILDIZ’a ve biricik yeğenim, neşe kaynağı, Teoman YILDIZ’a 

Sevgisi, ilgisi ve sabrıyla, her zaman destek olan, kendisine sahip olduğum için 

şanslı hissettiğim sevgili eşim, Salih Eren MERAL’e 

Bütün kalbimle teşekkür ediyorum. 

 

 

 

 

 

  



 v 

ÖZET 

MERAL, E. Dört Farklı Cam İyonomer Esaslı Restoratif Materyalin, 

Kesme Bağlanma Dayanıklılığı ve Mikrosızıntı Açısından İn Vitro Olarak 

Karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Restoratif Diş Tedavisi Anabilim Dalı, 

Uzmanlık Tezi, Ankara, 2017. Bu in vitro çalışmanın amacı, cam iyonomer esaslı 4 

farklı restorative materyalin kesme bağlanma dayanıklılığı ve mikrosızıntı açısından 

karşılaştırılmasıdır. Çalışmada kesme bağlanma dayanıklılığı testi için 30, mikrosızıntı 

testi için 32 adet insan 3. Molar dişi kullanılmıştır. Kesme bağlanma dayanıklılığı testi 

için dişler, bukkolingual olarak, dişin uzun aksına paralel şekilde kesilmiş ve bukkal 

ve lingual olmak üzere 2 kesit elde edilmiştir. Elde edilen kesitler akril içerisine bukkal 

veya lingual yüzeyleri açıkta kalacak şekilde yerleştirilmiş ve dentin yüzeyleri 600 

gritlik zımpara ile açığa çıkartılmıştır. Daha sonra dişler 4 gruba ayrılmış (n=15) ve 

sırasıyla Equia (GC, Tokyo, Japonya), Cam Karbomer (GCP Dental, Leiden, 

Hollanda), Zirconomer (Shofu, Tokyo, Japonya), Riva Self-cure (SDI, Baywater, 

Avustralya) teflon bir jig kullanılarak bağlanmıştır.  Daha sonra örnekler universal bir 

test cihazında, 0,5 mm/dk’lık kafa hızı ile kesme bağlanma dayanıklılığı testine tabii 

tutulmuştur. Mikrosızıntı testi için 32 adet dişin bukkal ve lingual yüzeylerine 

toplamda 64 adet, okluzal kenar minede, gingival kenar dentinde olacak şekilde 

standart sınıf V preparasyonlar hazırlanmıştır. Daha sonra dişler 4 gruba ayrılmış 

(n=16) ve her grup sırasıyla Equia, Cam Karbomer, Zirconomer ve Riva Self-cure ile 

restore edilmiştir.24 saat boyunca distile suda saklanmalarını takiben termal siklusa 

(5-55C x5000) tabii tutulmuş ve %0,5’lik bazik fuksinde 24 saat boyunca 

bekletilmiştir. Dişler akrilik bloklara yatay olarak gömülmüş ve hassas kesim cihazı 

ile dişlerden 3’er kesit alınmıştır ve tüm gruplar için mikrosızıntı skorlaması 

yapılmıştır. Kesme bağlanma dayanıklılığı verileri ANOVA ve Tukey, mikrosızıntı 

verileri ise Kruskal Wallis ve Wilcoxon analizleriyle hesaplanmıştır.En yüksek kesme 

bağlanma dayanıklılığı değerleri Cam Karbomer simanda gözlenmiş, diğer 

materyaller arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Mikrosızıntı testi sonuçlarına 

göre materyallerin minedeki sızıntıları arasında anlamlı bir fark gözlenmemiş, 

dentinde ise, Cam Karbomer simanın, Equia ve Zirconomere göre anlamlı olarak daha 

yüksek sızıntı değerleri gösterdiği tespit edilmiştir. Cam Karbomer simanın yapısında 

çatlaklar gözlenmiştir. Sonuç olarak; Equia, Zirconomer ve Riva Self-cure 

materyalleri, klinik kullanıma uygun materyaller olarak gözlenmekle birlikte Cam 

Karbomer simanın uzun dönemli performansı yetersiz bulunmuştur ve daha ileri 

çalışmalar gerekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Cam iyonomer simanlar, mikrosızıntı, bağlanma dayanıklılığı 



 vi 

ABSTRACT 

Meral, E. In Vitro Evaluation of Shear Bond Strength And Microleakage 

of Four Different Glass Ionomer Based Restorative Materials, Hacettepe 

University, Department of Restorative Dentistry, Specialization thesis, Ankara, 

2017 The aim of this study was to evaluate the microleakage and shear bond strength 

of 4 different glass ionomer based restorative materials. For shear bond strength test 

30, for microleakage test 32 human third molar was used in the study. For shear bond 

strength test, teeth were divided vertically into 2 sections (buccal-lingual), and each 

section mounted into acrylic blocks. The surfaces were ground flat to expose dentin 

and the specimens were divided randomly into four groups (n=15). One of Equia, 

Zirconomer, Glass Carbomer or Riva Self-cure materials, were applied to each group 

and after the specimens stored in distilled water for 24 hours, shear bond testing was 

performed using a universal testing machine. The data were analysed using ANOVA 

and Tukey tests. A total of 64 class V cavities were prepared both buccal and lingual 

surfaces for microleakage evaluation. Then the teeth were divided into 4 groups (n=16) 

and each group restored with one of the following materials; Equia, Glass Carbomer, 

Zirconomer, Riva Self-cure. The teeth were then stored in distilled water for 24 hours 

and thermocycled 5000 times (5-55). They were then immersed in 0,5% basic fuchsin 

solution for 24 hours, sectioned and analysed by steromicroscopy. The degree of dye 

penetration was recorded and analysed using Kruskal Wallis and Wilcoxon tests. The 

highest shear bond strength was observed in Glass Carbomer group, other three groups 

showed no significant differences from each other. All 4 materials showed similar 

degrees of microleakage in enamel margins, whereas in dentin margins, Equia and 

Zirconomer showed lower microleakage scores than Glass Carbomer cement. Also 

internal crack lines inside Glass Carbomer cement was observed. It can be concluded 

that; while Equia, Zirconomer and Riva Self-cure were observed as clinically suitable 

materials,Glass Carbomer Cement was found to be clinically insufficient in long term 

and further investigations must be performed on the performance of Glass Carbomer 

cement. 

Keywords: Glass ionomer cements, microleakage, Shear bond strenght 



 vii 

İÇİNDEKİLER 

ONAY SAYFASI i 

YAYIMLAMA VE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI BEYANI ii 

TEŞEKKÜR iii 

ÖZET v 

ABSTRACT vi 

İÇİNDEKİLER vii 

SİMGELER VE KISALTMALAR ix 

ŞEKİLLER x 

TABLOLAR xi 

1. GİRİŞ 1 

2. GENEL BİLGİLER 3 
2.1. Cam İyonomer Simanların Tarihçesi 4 
2.2. Cam Iyonomer Simanların Sınıflandırılması 6 

2.2.1. Geleneksel Cam İyonomer Simanlar 8 
2.2.1.1. Toz İçeriği 8 
2.2.1.2. Polimerik Asitler 9 
2.2.1.4. Şelat Yapıcı Katkı Maddeleri 10 
2.2.1.5. Sertleşme Mekanizması 11 
2.2.1.6 Mine Ve Dentine Bağlanma 12 
2.2.1.7 Kullanım Alanları 12 

2.2.2 Rezin Modifiye Cam İyonomer Simanlar (Rmcis) 13 
2.2.3 Poliasit Modifiye Kompozit Rezinler 13 

2.3. Cam İyonomer Simanların Klinik Kullanımları 14 
2.3.1. Sandviç Tekniği 14 
2.3.2. Fissür Örtücü 15 
2.3.3. Kök Çürükleri 15 
2.3.4. Yüksek Çürük Riski 15 
2.3.5. Sınıf III ve V Restorasyonlar 16 
2.3.6. Art (Atravmatik Restoratif Tedavi) 16 

2.4. Geleneksel Cam İyonomer Simanların Özellikleri 16 
2.4.1. Antibakteriyel Etki Ve Florür Salınımı 16 
2.4.2. Cam İyonomer Simanlarin Biyoaktivitesi 18 
2.4.3. Su Emilimi ve Suda Çözünme 18 
2.4.4. Mekanik Özellikleri 19 
2.4.5. Geliştirilmiş Cam İyonomer Simanlar 20 

2.4.5.1. Yüksek Viskoziteli Cam İyonomer Simanlar 21 
2.4.5.2. Zirconomer 23 
2.4.5.3. Cam Karbomer 25 

2.5. Cam İyonomer Simanların Fiziksel Özelliklerinin İn Vitro Ortamda Değerlendirilmesi 28 
2.5.1. Bağlanma Dayanıklılığı Testleri 28 

2.5.1.1. Kesme (Shear) Bağlanma Dayanıklılığı Testi 29 
2.5.2. Mikrosızıntı Testleri ve Termal Siklus Uygulaması 32 

2.5.2.1. Boyar Madde Penetrasyon Testleri 34 



 viii 

3. GEREÇ VE YÖNTEM 35 
3.1. Çalışmada Kullanılan Materyaller 35 
3.2. Örneklerin Hazırlanması 35 
3.3. Kesme Bağlanma Dayanıklılığı Testi 37 

3.3.1. Dentine Kesme Bağlanma Dayanıklılığının Saptanması 41 
3.3.2. Kırılma Tipleri Analizi 43 

3.4. Mikrosızıntı Testi 43 
3.4.1. Termal Siklus Uygulaması ve Mikrosızıntı Değerlendirilmesi 44 

3.5. İstatistiksel Analiz 47 

4. BULGULAR 48 
4.1. KESME BAĞLANMA DAYANIKLILIĞI TESTİ 48 
4.2. Mikrosızıntı Değerlendirmesi Sonuçları 50 

5. TARTIŞMA 54 

6. SONUÇLAR 61 

KAYNAKLAR 62 

 

  



 ix 

SİMGELER VE KISALTMALAR 

ADA American Dental Association ( Amerikan Diş Hekimleri Birliği) 

Al Aluminyum 

Al2O3 Aluminyum Oksit 

AlPO4 Aluminyum fosfat 

ART Atravmatik Restoratif Tedavi 

Bis-GMA Biglisidil Metakrilat 

Ca+2 Kalsiyum 

CaF2 Kalsiyum Florür 

CİS Cam Iyonomer Siman 

C Santigrat derece 

CPP-ACP Kazein fosfopeptit-Amorf Kalsiyum Fosfat 

Dk Dakika 

HCl Hidroklorik asit 

HEMA Hidroksietil metakrilat 

Mm Milimetre 

mm/dk millimetre/dakika 

mm/sn millimetre /saniye 

μm Mikrometre 

MPa Mega Pascal 

Na+ Sodyum 

Na3AlF6 Sodyum Aluminyum Florür 

pH Power of Hydrogen (hidrojenin gücü) 

RMCİS          Rezin modifiye cam iyonomer siman 

SiO2 Silika 

Sn Saniye 

Sr+2 Stronsiyum 

 
  



 x 

ŞEKİLLER 

Şekil 2.1. Konvansiyonal cam iyonomer simanın sertleşme reaksiyonu 12 

Şekil 2.2. A: Açık sandviç tekniği, B: Kapalı sandviç tekniği 14 

Şekil 3.1. Çalışmada kullanılan materyaller 36 

Şekil 3.2. Çalışmada kullanılan jig ve jige yerleştirilmiş bir model 38 

Şekil 3.3. Equia materyalinin uygulanması 39 

Şekil 3.4. Cam Karbomer materyalinin uygulanışı 40 

Şekil 3.5. Zirconomer materyalinin uygulanması 40 

Şekil 3.6. Riva self-cure materyalinin uygulanması 41 

Şekil 3.7. Çalışmada kullanılan instron cihazı fotoğrafı 42 

Şekil 3.8. Cihaz içerisine yerleştirilmiş bir örneğin görüntüsü 42 

Şekil 3.9. Daimi diş üzerinde sınıf V preparasyon açılması 44 

Şekil 3.10. Preparasyon derinliğinin periodontal sond ile kontrol 

edilmesi 45 

Şekil 3.11. Bir örneğe restorasyon uygulanma aşamaları 45 

Şekil 3.12 Mikrosızıntı testi aşamaları 46 

Şekil 3.13. Kesit alma cihazının fotoğrafı 46 

Şekil 3.14. Cihaz içerisine yerleştirilmiş bir örneğin fotoğrafı 47 

Şekil 4.1. Kırılma tiplerine ait steromikroskop görüntüleri 50 

Şekil 4.2. Mikrosızıntı skorlarına göre steromikroskop görüntüleri 53 

Şekil 4.3. Steromikroskopla, yapılarında çatlak gözlenen Cam Karbomer 

örneklerden bazıları 53 

  



 xi 

TABLOLAR 

Tablo 3.1. Çalışmada kullanılan materyaller 35 

Tablo 4.1. Test edilen materyallerin ortalama bağlanma dayanıklılığı, std. sapma, 

min. ve maks. Değerleri 48 

Tablo 4.2. Materyallerin çoklu karşılaştırmaları 49 

Tablo 4.3. kırılma tiplerinin materyallere göre dağılımı 49 

Tablo 4.4. Gruplardan elde edilen mikrosızıntı skorları 50 

Tablo 4.5. Materyallerin mine ve dentindeki minimum, maksimum, medyan 

mikrosızıntı değerleri ve standart sapmaları 52 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

 



1 

 

1. GİRİŞ 

Yaklaşık 150 yıldır, çürük dişlerin tedavisinde, ucuz, kullanımı kolay ve 

dayanıklı bir materyal olması nedeniyle tercih edilen amalgamın kullanımı, 

günümüzde estetik olmaması, mekanik tutuculuk için ekstra preparasyon gerektirmesi 

ve civa toksisitesi riski nedeniyle hızla terkedilmektedir (1, 2). Amalgamın istenmeyen 

özelliklerinin üstesinden gelebilmek için, konservatif, doğal diş ile uyumlu renk ve 

saydamlığa sahip olan estetik materyallerin kullanımı yaygınlaşmıştır. Estetik olarak 

tanımlanan, diş renginde materyaller, kompozit rezinler ve cam iyonomer simanlardır 

(3). 

Dental rezin kompozitlerin kullanımı oldukça yaygındır ve restoratif diş 

hekimliği alanında, çürük dişlerin yanı sıra, travmatize olmuş dişlerin restorasyonunda 

da amalgama iyi bir alternatiftir(4). Ancak bu materyallerin uygulamaları esnasında 

yüksek teknik hassasiyet gerektirmesi, nem temasına oldukça hassas olması ve yüksek 

çürük aktivitesi olan ağızlarda klinik başarılarının sınırlı olması gibi dezavantajları 

mevcuttur (1). Bu istenmeyen özelliklerin yanı sıra son dönemlerde rezin 

kompozitlerin toksisite riski gündemdedir (5).  

Kompozitlerin yanı sıra yaygın olarak kullanılan bir diğer diş renginde 

materyal ise cam iyonomer simanlardır. Cam iyonomer simanların(CİS) 

kullanımlarının kolay olması, florür salma ve geri alma özelliklerinin bulunması, diş 

renginde olmaları, diş yapılarına direkt bağlanabilmeleri, termal genleşme 

katsayılarının dişe yakın olması gibi avantajlarının yanı sıra aşınma dirençlerinin ve 

mekanik dayanıklılıklarının düşük olması ve sertleşmeleri süresince neme karşı 

hassasiyet göstermeleri gibi dezavantajları de bulunmaktadır (6). Diş hekimliğinde en 

geniş kullanım alanına sahip dental materyal olan CİS’ler; restoratif materyal olarak 

kullanımınlarının yanısıra, taban maddesi, yapıştırma simanı ve fissür örtücü olarak 

kullanılabilirler (7). 

Üretici firmalar, cam iyonomer simanların istenmeyen özelliklerini azaltmak 

amacı ile, günümüze kadar, materyalin, toz ve likit kısımlarında çeşitli 

modifikasyonlar yaparak fiziksel ve mekanik dayanıklılığı arttırmaya ve antibakteriyel 



 2 

etkinliği geliştirmeye çalışmışlardır (7). 

Bu çalışmalar sonucu 1990’ların ortasında piyasaya sürülen materyallerden biri 

olan yüksek viskoziteli cam iyonomer simanlar,erken dönem nem hassasiyetleri 

azaltılmış, sertlik ve aşınma dirençleri artırılmış ve yoğun çiğneme kuvvetlerine maruz 

kalan alanlarda da kullanımları uygun hale getirilmiş materyallerdir (8). 

Cam iyonomerlerin yapısına zirkonya doldurucu partüküllerin eklenmesiyle 

yeni bir materyal ortaya çıkmıştır. Zirconomer adı verilen materyal; amalgamın 

dayanıklılığı ile cam iyonomerin biyouyumluluğunu ve florür salma özelliklerini 

birleştirmektedir. Arttırılmış florür salma kapasitesi ve üstün dayanıklılığı ile çürük 

aktivitesi yüksek hastalarda posterior dişlerde ideal bir restoratif materyaldir (2). 

Bir diğer cam iyonomer esaslı geliştirilmiş materyal olan Cam Karbomer 

simanların ise; likidi poliakrilik asit, tozu ise karbomer doldurucu ve 

floroapatit/hidroksiapatit nanopartikül içermektedir (9).  Materyale eklenen 

nanopartiküller, sıkışma dayanıklılığı ve aşınma direncini arttırmaktadır (10). Fissür 

örtücü, restoratif veya yapıştırıcı olarak kullanılabilen Cam Karbomer simanların 

önemli bir avantajı da nem hassasiyetlerinin az olmasıdır (11). 

Literatürde, bu materyallerin mekanik özellikleri üzerine yeterli çalışma 

bulunmadığı gibi materyallerin birbirleri ile karşılaştıran herhangi bir çalışma yoktur.     

Bu çalışmanın amacı yukarda belirtilen cam iyonomer esaslı yeni nesil 

restoratif materyallerin mikrosızıntı ve kesme bağlanma dayanımı açısından, in vitro 

yöntemle, karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesidir. 

  



 3 

2. GENEL BİLGİLER 

Günümüzde, estetik beklentilerin artmasıyla, posterior dişlerin 

restorasyonunda da diş rengi materyallere yönelim başlamıştır (12). Ayrıca civa 

salınımının insan sağlığı ve çevre üzerindeki etkileri yönünde kaygılar da amalgam 

kullanımının sınırlandırılmasına yol açmıştır (1, 13).   

Bununla birlikte minimal invaziv yaklaşımın kabul görmesiyle, klasik 

amalgam kavite preparasyonları terkedilerek daha konservatif preparasyonlar ve 

mekanik tutuculuk sağlanması gerekmeden dişe adezyon gösterebilen materyaller 

tercih edilmeye başlanmıştır (14). Diş dokusuna bağlanabilen materyaller arasında en 

çok tercih edileni kompozit rezinlerdir. Ancak teknik hassasiyet gerektirmesi, uzun 

uygulama prosedürü, nispeten pahalı bir materyal olması ve son zamanlarda ortaya 

atılan, Bis-GMA ve TEGDMA gibi maddelerin tükürük etkisi ile çözünmesi sonucu 

oluşan toksisite riski, daha biyouyumlu ve kolay uygulanabilen materyal arayışına 

gündeme getirmiştir (15-17).  

Son yıllarda, özellikle restoratif diş hekimliği alanında, Bir başka tedavi 

yaklaşımı olan minimal invaziv diş hekimliği popülarite kazanmıştır. Modern diş 

hekimliğinde benimsenen, minimal invaziv tedavi yaklaşımları, mümkün olduğu 

kadar az madde kaybına neden olarak, sağlam dokunun korunması esasına dayalıdır 

(18). Bugün yalnızca dişi restore etmek değil, aynı zamanda kalan sağlam diş 

dokusunu korumak da aynı oranda önemsenmektedir. Bu nedenle, estetik olmasının 

yanı sıra iyi fiziksel ve mekanik özelliklere sahip, remineralizasyonu destekleyen 

materyaller tercih edilmeye başlanmıştır. Bu sınıfa dahil olan en önemli materyaller 

ise cam iyonomer simanlardır (19).  

Minimal invaziv diş hekimliği yaklaşımı, kavitasyon oluşmamış mine 

marjinlerinin ve pulpa iritasyonunu engellemek için, lezyon tabanının 

remineralizasyonunu önermektedir (14). Cam iyonomer simanlar flörür salarak 

remineralizasyonda etkin rol oynamalarının yanı sıra, biyouyumlu olmaları ve 

mineralize dokulara kimyasal olarak bağlanabilmeleri ile tercih edilen bir materyal 

haline gelmişlerdir (20). 



 4 

2.1. Cam İyonomer Simanların Tarihçesi 

İdeal bir restoratif materyalin en önemli özellikleri; diş dokularına 

bağlanabilmesi ve okluzal kuvvetlere dayanıklı olmasıdır (21, 22). 

1873 yılında, Thomas Fletcher, anterior restoratif materyal olarak, florür salan 

ve translusent olan ancak, diş dokularına zayıf adezyon gösteren silikat simanları 

geliştirmiştir (23). 

1950’li yıllardan başlayarak, diş hekimliği alanında yeni materyal arayışları 

doğmuştur. Bu yıllarda, Birleşik Krallık’ta bir grup araştırmacı, sadece diş dokusunu 

restore etmekle kalmayıp, aynı zamanda mine ve dentinin yerine geçebilecek bir 

materyal üretebilmek için çalışmalara başlamışlardır. Termal, mekanik ve optik 

özellikleri doğal diş ile uyumlu bir materyal üretmeyi hedefleyen araştırmacılar, 

sonunda silikat simanların özelliklerini geliştirmek için çalışmışlardır (21, 22). 

 1968 yılında Smith ilk çinko-polialkenat simanı geliştirmiştir. Bu 

materyallerin geliştirilmesiyle, diş dokularına iyi bağlanabilen ilk simanlar ortaya 

çıkmıştır. Smith, çinko oksit öjenol simanın bileşimi üzerinde çalışmış ve likitte öjenol 

yerine poliakrilik asit kullandığında ortaya çıkan materyalin diş dokularına 

bağlanabildiğini keşfetmiştir. Ancak bu materyalin, ideal bir restoratif materyalin 

sahip olması gereken fiziksel özellikleri sağlayamadığı görülmüştür. Aynı dönemde, 

Wilson ve diğerleri, silikat siman tozuyla, likit olarak poliakrilik asit kullanmış ve 

şaşırtıcı derecede başarılı bir sonuç elde etmişlerdir (21). 

1969 yılında, Wilson ve ekibi tarafından, poliakrilik asit ve cam partiküllerinin 

kombine edilmesiyle cam-polialkenat simanlar adıyla da bilinen cam iyonomer 

simanlar geliştirilmiştir (23). Bu materyalin tozundaki aluminyum/silika oranı, silikat 

simanlara göre arttırılmış, bu sayede, cam partiküllerin, silikat simanlarda kullanılan 

fosforik asite göre daha zayıf bir asit olan poliakrilik asitle reaksiyonu hızlandırılmıştır 

(22, 24). 

Cam iyonomer simanın yapısında aluminyum bulunmakla birlikte, kalsiyum, 

kalsiyum florid formunda, alumino-silikat tozuna, yüzeysel bir bağ oluşturarak 

eklenmiştir. Buna bağlı olarak kalsiyum, aluminyumdan daha hızlı salınır(21). Cam 



 5 

üretimi sırasında, florür, oksidasyonu engellemek için eklenmiştir. Böylece, florür, toz 

ve likidin karıştırılmasından sonra salınarak, diş dokuları tarafından absorbe edilmeye 

hazır hale gelmektedir (21, 25). Florürün varlığı, erime noktasını düşürmekte, simanın 

yapısal dayanıklılığını arttırmakta ve kariostatik etki sağlamaktadır (22). 

  İlk üretilen cam iyonomer simanlar hassas uygulama tekniği gerektiren, yavaş 

sertleşen ve oldukça opak bir renge sahip olan materyallerdi (26). Günümüzde cam 

iyonomer simanlardaki gelişmelerle bu tip çoğu dezavantajın önüne geçilebilmiştir 

(27). 

Klinik kullanıma sunulan ilk cam iyonomer siman, tozunda alumina silikat 

cam, likitinde poliakrilik asit içeren, ASPA adı altında piyasaya sürülen materyaldir. 

Bu materyal De Trey firması tarafından önce Avrupa’da sonra da Amerika’da satışa 

sunulmuştur (23, 28). Bu materyalin içeriğinde çeşitli modifikasyonlar yapılarak daha 

sonra, ASPA-II,III,IV ve V olarak piyasaya sunulmuştur (29).  

Geleneksel cam iyonomerlerde yapılan en önemli değişiklik, küçük 

miktarlarda, ışıkla polimerize olabilen rezin gruplarının eklenmesidir. Bunun 

sonucunda cam iyonomerlerin istenen özellikleri korunarak, nem hassasiyetleri 

azaltılmış, estetik ve fiziksel özellikleri geliştirilmiştir. Bu yeni materyaller, rezin 

iyonomer veya hibrid iyonomer gibi farklı şekillerde isimlendirilse de, en yaygın, rezin 

modifiye cam iyonomer simanlar (RMCİS) olarak adlandırılmaktadırlar (30). 

Cam iyonomerlerin fiziksel özelliklerini arttırmak için yapılan bir diğer girişim 

sonucu, materyalin tozuna amalgam alaşımı tozları ve gümüş partikülleri 

eklenmesiyle, ser-met simanlar ortaya çıkmıştır. Ancak, fiziksel özellikler ve klinik 

performans ile ilgili veriler belirsizdir ve bazı çalışmalar geleneksel cam iyonomerle 

karşılaştırıldığında, çürük önleyici aktivitede azalma bildirmiştir (31-34). 

Daha yakın zamanda, geleneksel cam iyonomer simanların, viskozitesi ve 

dayanıklılığı yüksek versiyonları geliştirilmiştir. Sertleşme süreleri kısaltılmış, estetik 

özellikleri geliştirilmiş ve nem hassasiyetleri azaltılmış olan kapsüllü formdaki bu 

materyallerin, başlangıçta, dental tedaviye erişimin kısıtlı olduğu, geri kalmış 

ülkelerde kullanılması hedeflenmiştir ancak yüksek viskoziteli cam iyonomer simanlar 



 6 

günümüzde geniş kullanım alanina sahiptir (35). 

Bugün kullanılmakta olan cam iyonomerler, bir çok farklı üretici firma 

tarafından, çinko (Chemfil Rock; Dentsply, Konstanz, Almanya), lantan (Ketac Molar; 

3M ESPE, St. Paul, MN, ABD) veya stronsiyum içeren (Ionofil Molar; Voco GmbH, 

Cuxhaven, Almanya) kalsiyum- floro-alumino silikat camlardan üretilmektedir(36-

38). Cam iyonomerin tozunun likitle olan reaktivitesi, kimyasal bileşime, camın erime 

sıcaklığına, partikül büyüklüğüne bağlı olsa da, bu detaylar üreticiler tarafından rutin 

olarak bildirilmemektedir (39, 40).  

2.2. Cam Iyonomer Simanların Sınıflandırılması 

Cam iyonomer iyonomer simanlar için farklı sınıflandırmalar yapılmıştır. 1994 

yılında McLean ve arkadaşları
 
cam iyonomer simanları sertleşme reaksiyonlarına göre 

3 grup altında toplamıştır (16). 

1. Geleneksel Cam iyonomer Simanlar
 

2. Rezin Modifiye Cam iyonomer Simanlar  

3. Poliasit Modifiye Kompozit Rezinler  

Cam iyonomer simanlar için yapılmış bir diğer sınıflama daha vardır. 

1. Birinci Nesil: Cam iyonomerlerin reaktivitesi karışımdaki aluminyum/silika 

oranına bağlıdır. Bu, bazik oksitin asidik oksite oranı, camın alkaliliğini 

belirler. Cam iyonomer simanın sertleşme reaksiyonu asit-baz reaksiyonu 

olduğundan, camın alkaliliğinin artması, sertleşme reaksiyonunu 

hızlandırmaktadır. İlk cam iyonomer olan ASPA I aktivitesi düşük, yavaş 

sertleşen, düşük translusensiye sahip ve nem hassasiyeti yüksek olan bir 

materyaldi. Tartarik asit içeren ASPA II, daha gelişmiş özelliklere ve 

uygulama kolaylığına sahip ilk cam iyonomer siman olarak bilinmektedir (41). 

2. İkinci Nesil: Bu grup, su ile sertleşen cam iyonomerleri kapsamaktadır. Bu 

sınıfa dahil cam iyonomerlerde, poliakrilik asit, katı formda toz içerisine ilave 

edilmiştir likitte ise su veya poliakrilik asitin aköz solüsyonu bulunmaktadır. 

Jelasyonun engellenmesiyle raf süresinin uzaması, karıştırma sırasında 



 7 

viskozite azalması, ve poliakrilik asitin molekül ağırlığının arttırılabilmesi 

sayesinde artmış dayanıklılık bu materyallerin özellikleri arasındadır (41). 

3. Güçlendirilmiş Cam İyonomer Simanlar: Konvansiyonel cam iyonomer 

formülleri ortalama 7-12 MPa’lık düşük kesme bağlanma dayanıklılığına sahip 

ve yüksek basınç alanlarında kullanıma uygun olmayan materyaller olmaları 

nedeniyle cam iyonomer simanları güçlendirmek için farklı yöntemler 

kullanılmıştır; 

a. Alümina, titanyum oksit ve zirkonyum oksit gibi dağınık fazların kullanılması 

b. Fiberle güçlendirilmiş cam iyonomer simanlar: Alumina fiberler, cam fiberler, 

silika fiberler, ve karbon fiberlerin fleksürel dayanıklılık için ilave edilmesiyle 

elde edilmişlerdir. 

c. Metalle güçlendirilmiş cam iyonomerler: Simmons amalgam alaşımı tozlarının 

cam iyonomer simana eklenmesini ortaya atmış ve bu sistemi “Miracle Mix” 

adıyla piyasaya sürmüştür. Materyalin kor yapımında ve yüksek çürük 

aktivitesine sahip ağızlarda kullanımını önermiştir. Ancak zayıf estetik 

özelliklere sahiptirler ve parlatılamamaktadırlar. 

d. Ser-met simanlar: Aşınma direncini arttırmak için Mclean ve Gasser tarafından 

sert-met iyonomer simanlar geliştirilmiştir. Metal ve camın birlikte 

katılaştırılmasıyla, metalin cama kuvvetli bağlanması sağlanmaktadır. Bir çok 

laboratuvar deneyi sonucunda gümüş ve altının en uygun metaller olduğu 

görülmüştür. Ser-met iyonomer simanlar, konvansiyonel cam iyonomerlere 

göre, yüksek aşınma direnci ve fleksürel dayanıklılık göstermektedirler. 

e. Yüksek viskoziteli cam iyonomer simanlar: Bu materyaller, çürük dentinin el 

aletleriyle temizlenmesi ve adeziv bir materyalle dişin restore edilmesi esasına 

dayanan atravmatik restoratif tedavi (ART)’de kullanılmak için geliştirilmiştir. 

Hızlı sertleşen, erken dönemde nem hassasiyeti ve ağız sıvılarında çözünürlüğü 

azalmış olan bu materyallerin, yüksek viskoziteleri, poliakrilik asitin tozun 

içerisine eklenmiş olması ve daha küçük boyutlu partiküller içermesine 

bağlıdır. 

f. Rezinle güçlendirilmiş cam iyonomerler 

g. Amino asit modifiye cam iyonomerler (41, 42). 

 



 8 

2.2.1. Geleneksel Cam İyonomer Simanlar 

Cam iyonomer simanlar; suda çözünebilen polimerik asit, iyon salabilen cam ve su 

olmak üzere 3 temel içerikten oluşmaktadır (43). Polimerik asitin aköz solüsyonu ve 

iyi öğütülmüş cam tozu, uygun metodla karıştırılarak hızlı sertleşen visköz bir pat 

oluştururlar. Bununla birlikte, hem asitin hem camın tozun içerisinde yer aldığı ve 

likidinde sertleşmeyi başlatacak saf su içeren veya bazı asitlerin toza eklendiği, 

kalanlarının dilüe su çözeltisinde likitte yer aldığı alternatif formülasyonlar da 

bulunmaktadır (44). Bu farklılıkların etkileri net olarak bilinmese de, materyallerin 

fiziksel özellikleri  arasında ciddi bir fark oluşturmadıkları gözlenmiştir (44) 

2.2.1.1. Toz İçeriği 

Cam iyonomer simanın tozu asitte çözünebilen kalsiyum floroalüminosilikat 

camdır. Aluminyum oksit (Al2O3), silika (SiO2), metal oksitler, metal floridler ve 

metal fosfatların 1200-1550C arasında bir sıcaklıkta erimesi sonrası soğutulup; 

yapıştırma simanları için 20 μm , restoratif simanlar için 45 μm büyüklüğünde 

partiküller halinde öğütülmesiyle oluşur (26, 45). 

Esas cam tozu içeriği SiO2
 

—AlO3
 

—CaF2
 

—AlPO4
 

—Na3AlF6 

kompozisyonundan oluşmaktadır (46). Wilson ve McLean’a göre; Al2O3/SiO2 oranı ½ 

veya daha fazla olmalı ve florür oranı %23’e kadar çıkabilmelidir (40). Floroalimüna 

silikat cam, simana diğer florür bileşenleri eklenmeksizin fluorür salınım özelliğine 

sahip bir yapıdır (47). 

 Daha sonra cam komponentlerde daha çok sodyum ve daha az florür içerecek 

şekilde varyasyonlar yapılmıştır. Iyonomer camlara temel karakterlerini veren; hem 

aluminyum hem de silika içermeleridir. Sadece silika bazlı camlar, silika, tetrahedral 

bağlantılarla, yüksüz zincirler oluşturduğundan, reaktivite ve baziklik açısından 

zayıftır. Aluminyum eklendiğinde, aluminyum silikaya benzer şekilde 4 bağa sahip 

tetrahedral bir yapı oluşturmaya zorlanır. Aluminyum +3 yüklü olduğundan, negatif 

yüklü oksijen iyonlarının etkisini +4 yüklü silika kadar nötrleyemez. Bunu 

dengeleyebilmek için; Na+ Ca+2 ya da Sr+2   camın yapısına eklenmektedir. Bu 

durum ana karakteri oluşturur ve camı asit etkisine duyarlı hale getirir (44). 



 9 

Basit cam bileşiminde, oldukça önem taşıyan iki modifikasyon yapılmıştır. 

Bunlardan ilki simanın sertleşme süresini kısaltmak ve nem hassasiyetini azaltmak 

için, Ca tozlarının HCl ile etkileşime sokularak partikül boyutlarının küçültülmesidir 

(46). Cam tozunun partikül boyutu ve dağılımı simanın sertleşme karakteristiğini 

kontrol etmek için çok önemlidir (47).  

Bir diğer değişiklik ise, toz halindeki cam, gümüş, altın, platin veya palladyum 

gibi metallerle karıştırılarak yüksek aşınma direnci elde edilmesidir (46). 

2.2.1.2. Polimerik Asitler 

İlk üretilen cam iyonomerlerin likit komponenti aköz poliakrilik asitten 

oluşmaktaydı. Jelleşme olmaksızın yüksek konsantrasyona erişebilmek için düşük 

molekül ağırlığı gerekmekteydi. Bu sorun, akrilik asit-itakonik asit kopolimeri 

kullanılarak aşılmıştır (46). 

 Farklı bir çok doymamış karboksilik asit türevleri, akrilik asitle kopolimer 

olarak kullanılmak üzere sunulmuş ve patentlenmiştir ancak pratik kullanımda sık 

tercih edilen kopolimer materyalleri, akrilik asit- maleik asit ve akrilik asit-3-butene-

1,2,3-trikarboksilik asittir (48-50). 

 Polimer, cam iyonomer simanın fiziksel özelliklerini etkiler. Yüksek molekül 

ağırlığına sahip polimerler, simanın dayanıklılığını arttırırken, yüksek viskoziteye 

sahip olmaları nedeniyle karıştırılmaları zordur. Molekül ağırlıkları bu karşıt etkileri 

dengeleyecek şekilde seçilmektedir.(51) 

Akrilik asit homopolimerinden elde edilen simanlar, ilk 4-6 haftada artmış 

sıkışma dayanıklılığı göstermektedir. Diğer taraftan akrilik-maleik asit kopolimerleri 

ile hazırlanan simanlar bir noktaya kadar sıkışma dayanıklılığında artış gösterdikten 

sonra, bir denge değerine ulaşana kadar azalma göstermektedirler. Sıkışma kuvvetleri, 

kompleks kırıklara sebep olduğundan, sıkışma dayanıklılığı materyalin temel 

özelliklerinden değildir, ancak, sıkışma dayanıklılığı ölçümlerindeki bu değişiklikler, 

materyalin zaman içerisinde değişime uğradığını göstermektedir. Dayanıklılıktaki bu 

azalma, kopolimer esaslı simanların akrilik homopolimer esaslı simanlarla 

karşılaştırıldığında, daha yüksek çapraz bağ yoğunluğuna sahip olmalarına bağlıdır 



 10 

(26). CİS’lerin yapısında bulunan poliasitler, simanın nem varlığında herhangi özel bir 

yüzey hazırlama işlemi gerektirmeden diş yüzeyine veya metallere bağlanabilmesine 

olanak sağlamaktadır (52).  

2.2.1.3. Suyun Etkisi 

Cam iyonomer simanların üçüncü temel komponenti de sudur. Su, polimerik 

asitler için çözücü görevi görür. Proton salınımını sağlayarak, polimerin asit gibi 

davranmasını sağlar ve sertleşme reaksiyonunun gerçekleşmesi için uygun ortamı 

oluşturur (26). 

Simanın yapısındaki suyun miktarı, ilk ay boyunca zamanla artar. Bu artış, 

metal iyonlarına koordinasyon ile ve polianyon moleküllerin güçlü hidrasyonu ile 

gerçekleşebilir (26). 

Bağlı olmayan su, yeni yerleştirilmiş bir simanın yapısından ayrılabilir ve bu, 

yüzeyde, mikroskopik çatlakların oluşmasına bağlı, tebeşirimsi bir görüntü oluşturur. 

İstenmeyen  bu durumu önlemek için uygun bir cila veya vazelin ile yüzeyde izolasyon 

sağlanmalıdır (53). 

2.2.1.4. Şelat Yapıcı Katkı Maddeleri 

Cam iyonomerlere eklenen en önemli katkı maddesi tartarik asittir. Simanlara 

%5-10 oranında eklenmesi, çalışma zamanını uzatmakta,  sonraki sertleşme aşamasını 

hızlandırmakta ve bu sayede kullanım kolaylığı sağlamaktadır (54).  

Tartarik asitin varlığı, daha güçlü asidite sayesinde, yüzeyel tabakadaki cam 

partiküllerinin çözünmesine yardımcı olur ve bu sayede metalik katyonların, özellikle 

aluminyumun, salınımı ve kompleks oluşturmaları hızlanır. Bu nedenle, aluminium 

iyonları, poliasitle reaksiyona hemen giremez ve sertleşme reaksiyonu gecikir, böylece 

simanın çalışma süresi uzar (24). 

 



 11 

2.2.1.5. Sertleşme Mekanizması 

Cam iyonomerlerin sertleşme mekanizması; poliasitin sulu solüsyonu ile cam 

tozu arasında gerçekleşen bir asit-baz reaksiyonu olarak açıklanabilir ve dört 

aşamadan oluşur. 

1. Aşama (tozun ayrışması) Cam partiküllerinin yüzeyine asit atağı sonucu Ca, 

Na ve Al iyonları salınır. Bu iyonlar; poliasit zincirleri arasında çapraz bağlarla 

köprüler oluştururlar ve sulu elektrolit evresine geçilir. 

2. Aşama (Jelasyon):  Bu bağlanmalar sırasında moleküller arasında oluşan iyon 

köprüleri poliakrilik asit zincirlerinin ağ yapısına dönüşmesine neden olur ve 

sulu faz jele dönüşür. Cam partiküllerinin dış yüzeyindeki metal iyonları 

gittikçe azalırken, yapı Ca ve Al iyonlarından zenginleşerek silika jel halini 

alır. Cam partikülleri silika jel yapısı ile kaplanır. Siman bu evrede nem 

kontaminasyonuna çok duyarlıdır, bu aşamada, erken dönemde suyla temas 

ederse, materyalin yapısındaki Ca ve Al iyonlarının bir kısmı kaybedilir. 

Sonuçta kolay aşınan, yapısında mikro çatlaklar barındıran, ideal sertliğine 

ulaşamamış bir siman elde edilir. CİS’lerin sertleşme reaksiyonunun erken 

döneminde gözlenen nem duyarlılığı nedeniyle, yapılarının bozulmaması için, 

uygulandıktan hemen sonra yüzeyin izolasyonu gerekmektedir. 

3. Aşama (Sertleşme): Sertleşme reaksiyonunun son aşamasında, Ca ve Al 

tuzlarının hidratize olması sonucunda, metal iyonları çözünemez bir faza geçer. 

Bu süreç simanın sağlamlığı ve translüsensinin geliştiği faz olarak kabul edilir 

(22, 40, 47).  

4. Aşama (Matürasyon):Sertleşme gerçektleştikten sonra da reaksiyon devam 

eder ve bağlanma kuvveti artar. Bağlanma kuvvetinin önemli bir kısmı ilk 24 saat 

sonunda elde edilse de, bağlanma kuvveti ve Young modülündeki artış, katyonların 

difüzyonuna bağlı olarak, ilk bir kaç ay boyunca devam eder (55). 



 12 

 

Şekil 2.1. Konvansiyonal cam iyonomer simanın sertleşme reaksiyonu(56) 

2.2.1.6 Mine Ve Dentine Bağlanma 

Cam iyonomer simanların mine ve dentine bağlanması iyon değişimi yoluyla, 

iki aşamada gerçekleşir. İlk aşamada; poliakrilik asitin oluşturduğu demineralizasyon 

ve kolajen fibrillerin hibridizasyonu ile mekanik bir kilitlenme elde edilir. Ikinci 

aşamada ise; Poliakrilat iyonları ile,  hidroksiapatit yapısındaki kalsiyum ve fosfor 

iyonları yer değiştirerek kimyasal bağlanma gerçekleştirirler.Dentinin daha az 

inorganik komponent içermesi ve morfolojik olarak daha homojen olması nedeniyle 

CİS’in dentine bağlanması daha zayıftır (47, 57). 

İyi bir bağlantı elde edebilmek için cam iyonomer simanların 

yerleştirilmesinden önce %15-40lık poliakrilik asitin kaviteye uygulanması 

önerilmektedir. Bu sayede smear tabakası kaldırılarak dentin tübülleri açılmakta ve 

iyon değişimi için uygun bir ortam sağlanabilmektedir (58). 

2.2.1.7 Kullanım Alanları 

Cam iyonomer simanlar, yapıştırma simanı, dolgu materyali, kaide ve kor 

yapım materyali ve kök- kanal dolgu materyali olmak üzere geniş kullanım alanina 

sahip olan materyallerdir. 

Cam iyonomer simanlar;  

Tİ̇P I: Yapıştırma simanları 



 13 

Tİ̇P II: Restorasyon simanları
 

      a: Estetik restoratif siman 

      b: Güçlendirilmiş restoratif siman 

TİP III: Kaide materyali ve fissür örtücüler olarak sınıflandırılabilir (47). 

2.2.2 Rezin Modifiye Cam İyonomer Simanlar (Rmcis) 

Geleneksel cam iyonomer simanların dayanıklılığını ve estetik özelliklerini 

arttırmak amacıyla, yapılarına rezin eklenerek rezin modifiye cam iyonomer simanlar 

geliştirilmiştir. %80 cam iyonomer %20 rezinden oluşan bu materyaller, artmış yüzey 

sertliği ve uzun çalışma süresi gibi avantajlara sahiptir. Genel olarak likidi ışıkla 

polimerize olan hidroksietil metakrilat (HEMA) gibi bazı metakrilat grupları ve 

tartarik asit içeren poliakrilik asit ve %8 sudan oluşmaktadır. Tozu ise 

floroaliminosilikat camdan oluşur (59, 60).  

Rezin modifiye cam iyonomer simanlar; geleneksel cam iyonomer simanla 

aynı şekilde karıştırılır ve ışığa maruz kalmadıkları sürece uzun bir süre boyunca 

çalışılabilir durumda kalırlar. Işıkla aktive edildiklerinde hızlıca sertleşirler. Sertleşme 

reaksiyonu iki aşamalıdır; 1)Asit-baz reaksiyonu 2)Fotopolimerizasyon reaksiyonu 

(61). 

RMCİSler ağız ortamı ile biyolojik olarak uyumlu, dişe kimyasal olarak 

bağlanan, florür salabilen, hidrofilik, kısmen estetik, kolay uygulanabilen ve ağız 

sıvılarında az çözünen bir materyaldir (6). 

2.2.3 Poliasit Modifiye Kompozit Rezinler 

Bu materyaller 1994 yılında geliştirilmiş olup, çoğunlukla süt dişlerinin daimi 

restorasyonunda ve daimi dişlerin Sınıf III ve V kavite restorasyonlarında 

kullanılmaları önerilmektedir (62). Literatürde daha çok kompomer adıyla anılan bu 

materyaller cam iyonomer simanlar ile kompozit rezinler arasında, kompozit rezinlere 

daha yakın özellikler göstermektedirler. Sertleşme reaksiyonu da kompozit rezinlerde 

olduğu gibidir. Işık ile polimerizasyonu takiben absorbe ettiği su ile yapısında bir 



 14 

miktar asit-baz reaksiyonu meydana gelmektedir (43).  

2.3. Cam İyonomer Simanların Klinik Kullanımları 

Cam iyonomer simanlar, kompozitlerle kombine edilerek veya tek başlarına, 

bir çok yaygın restoratif problemin tedavisinde kullanılabilirler (30). 

2.3.1. Sandviç Tekniği 

Sandviç tekniği terimi; cam iyonomer simanin dentinin, kompozitin ise 

minenin yerini alacak şekilde yerleştirildiği tabakalı restorasyonlar için 

kullanılmaktadır (30). Bu teknik klinisyenler tarafından, cam iyonomer simanın florür 

salma ve diş dokusuna kimyasal bağlanma özelliklerinin korunarak, üzerine 

yerleştirilen kompozitin, estetik ve mekanik özelliklerinden yararlanabilmek için 

yaygın olarak uygulanmaktadır (63). 

Cam iyonomer siman, diş dokularına kendi kendine bağlanabilen tek 

materyaldir ve kompozitle etkili olarak bağlanabildiklerini gösteren çalışmalar 

mevcuttur (64-66). Yine bu tekniğin, mikrosızıntı ve sekonder çürüğe direnci 

arttırdığını gösteren çalışmalar da bulunmaktadır (67, 68). Kapalı sandviç tekniğinde, 

cam iyonomer simanın dentinin yerine geçecek şekilde kullanılırken, açık sandviç 

tekniğinde, servikal marjinde mine içermeyen derin kutu preparasyonlarında, cam 

iyonomer siman servikal kısmı da restore edecek şekilde yerleştirilir.Bu teknik 

kompozit rezinin inkremental teknikle uygulanmasındaki karmaşıklığı minimize 

etmekle birlikte, dentinin asitle pürüzlendirilmesinin de önüne geçerek, olası post-

operatif hassasiyeti önleyebilmektedir (30). 

 

Şekil 2.2. A: Açık sandviç tekniği, B: Kapalı sandviç tekniği (69). 

A B 



 15 

2.3.2. Fissür Örtücü 

Cam iyonomer simanlar, fissür örtücü olarak rezin bazlı örtücülere alternatif 

olsa da yalnız belli durumlarda kullanılması uygundur. Pit ve fissür örtücü olarak altın 

standart sayılan rezin örtücülerin kullanılamadığı, koopere olmayan çocuklara veya 

tam sürmemiş molarlara örtücü uygulanması gereken durumlarda kullanılması 

uygundur (30). Kühnisch ve arkadaşları, 2012 yılında, rezin bazlı örtücülere göre 

düşük retansiyon oranına sahip olmalarından dolayı cam iyonomer içerikli fissür 

örtücülerin rutin klinik kullanım için tavsiye edilemeyeceği sonucuna varmışlardır 

(70). 

Ancak, çürüksüz daimi dişlerde fissür örtücü olarak iki materyalin de etkili 

olduğu görülmüştür (21, 71). Klinik olarak materyalin kısmen ya da tamamen kaybı 

görülse de, fissürlerin girişi örtülü kalmıştır. Bu durumun cam iyonomer simanın 

antibakteriyel ve florür salma özellikleriyle alakalı olduğu düşünülmüştür. Buna karşın 

rezin bazlı örtücüler, materyalin kaybı durumunda koruyucu etkilerini tamamen 

kaybetmektedirler (21, 72). 

2.3.3. Kök Çürükleri 

İyon değişimine bağlı adezyon, çürük önleyici etki ve basit uygulama 

prosedürü nedeniyle cam iyonomer simanlar kök çürükleri için ideal materyallerdir. 

Cam iyonomer simanların, göreceli olarak estetik olmamaları, kök çürüğü 

bölgelerinde sorun teşkil etmediğinden, yine florür salmaları ve sert dokulara iyi 

bağlanmaları nedeniyle, kök çürüklerinin restorasyonunda en sık kullanılan 

materyallerdir (30). 

2.3.4. Yüksek Çürük Riski 

Yüksek viskoziteli cam iyonomer simanlar, yüksek çürük aktivitesine sahip 

hastalarda, ağız sağlığının uzun ve kısa dönemli idamesinde iyi bir tercihtir. İyon 

değişimi ve kapama özelliklerinin yanı sıra bu materyaller iyi aşınma direncine 

sahiptirler. Cam iyonomerlerin, florür salım özellikleri de bu hastalar için ideal 

restoratif materyal konumuna gelmelerini sağlamıştır (30). 



 16 

2.3.5. Sınıf III ve V Restorasyonlar 

Primer dentisyonda, cam iyonomer, proksimal marjinlerde florür salma 

özelliğinden dolayı, küçük sınıf III restorasyonlar için ideal materyal olarak tercih 

edilmektedirler (73).  

Cam iyonomer simanlar, hem daimi hem de süt dişlerde sınıf V 

restorasyonlarda etkili olarak kullanılmaktadır. Primer dentisyonda, erken çocukluk 

çağı çürüğü adıyla anılan, servikal bölgedeki geniş çürük lezyonlarının 

restorasyonunda, florür salma özelliklerinin de etkisiyle oldukça başarılı olan bu 

materyaller, estetiğin ön planda olmadığı, daimi dişlerdeki restorasyonlarda da uzun 

ömürlü ve başarılı sonuçlar vermektedir (74, 75). 

2.3.6. Art (Atravmatik Restoratif Tedavi) 

Çürük, yumuşak dentinin el aletleri ile kaldırılmasını takiben, kavitenin cam 

iyonomerle restore edilmesi prosedürü olan ART, ilk kez Thailand’da ortaya çıkmış 

ve o zamandan beri, özellikle üçüncü dünya ülkelerinde,sınırlı kaynaklarla, kısa 

sürede, fazla sayıda çocuğun çürükten etkilenmiş dişlerini tedavi edebilmek için 

kullanılmaktadır (76). 

Bu teknikte, yüksek viskoziteli cam iyonomer simanlar, parmak basıncı ile 

uygulanmaktadır. Parmak basıncının uygulanmasıyla, kaviteden taşan cam iyonomer 

siman, pit ve fissürlere yayılmaktadır ve bu sayede ekstra koruma elde edilmektedir 

(77). 

Günümüzde, bu yöntem, nadiren lokal anestezi gerektirerek, hastalarda, frez 

kullanımına kıyasla, çok daha düşük dental anksiyete geliştirme riskine sahiptir (78). 

2.4. Geleneksel Cam İyonomer Simanların Özellikleri 

2.4.1. Antibakteriyel Etki Ve Florür Salınımı 

Cam iyonomer simanların antibakteriyel etkisi;  florür salınımı ve sertleşme 

sırasında oluşan düşük pH’a bağlıdır (79).  



 17 

Sertleşme sırasında ve sonrasında gerçekleşen antibakteriyel aktivite, kavite 

duvarlarında kalan ve mikrozısıntı yoluyla kavite içerisine ulaşan bakterilerin 

eliminasyonunu sağlayabildiği için klinik açıdan oldukça önemlidir (80). 

Florür salınımı, ilk olarak hızlı, ardından devamlı, düşük seviyeli, difüzyona 

dayalı salınım şeklinde bir şablon izler (81). Salınım asidik ortamda artarak ağız 

ortamındaki asiditeyi tamponlar  ve diş çürüğünün ilerlemesini önler (82). 

Asidik ortamda florür salınımı; Aluminyum iyonu (AlF -
4) veya hidrojen iyonu 

(HF -
2, HF) içeren kompleksler şeklinde gerçekleşir (44). Bu bileşikler serbest flor 

iyonu sağlamadıklarından bu komplekslerin ayrıştırılarak, flor anyonlarının 

serbestleştirilmesi gerekir. Ancak; hidroksiapatitin, cam iyonomer simanların asidik 

ortamda saldıkları ürünlerle, flor iyonunun kompleks halinde olup olmamasına bağlı 

olmaksızın reaksiyon gösterdiği gözlenmiştir (83). Bu bulgular, asidik ortamda, cam 

iyonomerler tarafından salınımı artan flor bileşiklerinin, dişin mineral fazına iletilen 

florür miktarını arttırdığını göstermektedir (83). 

Florür salınımı klinik açıdan oldukça önemlidir. Çok düşük konsantrasyonda 

dahi, florürün diş dokularına devamlı olarak sağlanması, dentin demineralizasyonunu 

önemli ölçüde önlemektedir (84, 85).  

Sekonder çürük, restorasyonlardaki başarısızlığın birincil sebebi olarak 

görülmektedir (86). Dental materyallerdeki antibakteriyel özellikler, marjinal 

boşluklarda bakteri kolonizasyonunun engellenmesi açısından oldukça önemlidir (87). 

Cam iyonomer simanların, antibakteriyel etkilerini gösteren  in vitro çalışmalar (88-

90) mevcut olduğu gibi, mutans bakteri plağının oluşumunu azalttığı in vivo olarak da 

gözlenmiştir (91). 

 Kramer ve arkadaşları (92), farklı cam iyonomer simanların, sekonder çürük 

oluşumunu önlemedeki rollerini araştırdıkları in vitro çalışmalarında; kullanılan tüm 

cam iyonomer esaslı materyallerin, negatif kontrol grubu olan rezin kompozitle 

karşılaştırıldığında, restorasyon marjini, mine ve dentinde sekonder çürük oluşumunu 

önlediğini bildirmişlerdir. 



 18 

Cam iyonomer simanlar aynı zamanda, en azından erken dönemde, flor 

iyonunu bünyelerine katabilmektedirler. Flor iyonu içermeyen cam iyonomerler bile, 

flor iyonu ile reşarj edilerek, florür salar hale gelebilmektedirler (93). 

2.4.2. Cam İyonomer Simanlarin Biyoaktivitesi 

Cam iyonomer simanlar, ortamda biyolojik gereklilik olması halinde, aktif 

iyonlar (flor iyonu, sodyum, fosfat, silikat) salabilen, biyoaktif materyallerdir. Asidik 

koşullarda, normal koşullara göre bu iyonların salınımı artar (82). 

Salınan iyonların, farklı biyolojik etkileri vardır. Fosfat tükürükte bulunur ve 

tükürükle dişin mineral fazı arasında denge sağlar. Silikat kristal yapısını bozmadan 

hidroksiapatitin yapısına katılabilir. Kalsiyum, remineralizasyon sağlayan, oldukça 

önemli bir mineral elementtir (44). 

Yeni karıştırılmış bir cam iyonomer siman, nemli dentin üzerine 

uygulandığında, iki yüzey arasında, iyon değişimi formunda bir etkileşim gerçekleşir 

(94, 95). Cam partikülleri poliasitin içerisinde çözünür, alüminyum, flor iyonu ve 

kalsiyum ya da stronsiyum simandan dışarı sızarken, aynı zamanda kalsiyum ve fosfat 

iyonları dentinin içerisine doğru yer değiştirir (94). 

Flor ve kalsiyum/stronsiyum iyonlarının salınımı cam iyonomer simanın, 

çürük dokuları remineralize etmesinde rol oynar (96, 97). 

Cam iyonomerler aynı zamanda iyonları bünyelerine de alabilmektedirler. 

Tükürük içerisinde siman, kalsiyum ve fosfat iyonlarını alarak, çok daha sert bir yüzey 

oluşturur (98). Bu durum göstermektedir ki; cam iyonomer simanlar, fissür örtücü 

olarak kullanıldıklarında, fissürde artmış kalsiyum ve fosfat içeriğine sahip ve orjinal 

diş yapısına göre daha dirençli bir doku oluşturmaktadır. Bu artmış direnç, materyalin 

mineye benzerlik gösterdiği iddasına yol açmaktadır (99). 

2.4.3. Su Emilimi ve Suda Çözünme 

Su emilimi, materyallerde boyutsal değişikliklere yol açan, renklenmelere ve 

marjinal kırıklara sebep olan bir etkendir. Suda çözünürlük ise, restorasyonların 

biyolojik yapılarla olan uyumlarını bozar ve başarısızlık oranlarını arttırır. Sonuçta bu 



 19 

faktörler; yüzey özelliklerinin ve kenar bütünlüğünün bozulmasına ve estetik 

görünümün kaybına sebep olur (100).Su emilimi ve suda çözünürlük cam iyonomer 

simanlarda önemli sorunlara sebep olur (101). 

Cam iyonomer simanlarda sertleşme iki aşamalıdır. ilk aşama, karıştırmadan 

sonraki ilk 10 dakika içinde görülür ve klinik sertleşmedir. ikinci aşama, matriks 

içindeki kalsiyum ve alüminyum katyonların salınımını içeren yavaş ve uzun süre 

devam eden asit-baz reaksiyonudur (102). 

İlk reaksiyon esnasında materyal neme karşı hassas iken, ikinci aşamada 

materyal dehidratasyona çok hassastır (103). 

Geleneksel cam iyonomer simanların sertleşme sürecinin başında, simanın 

yapısında bulunan kalsiyum ve alüminyum iyonları tükürükle temas halinde kolaylıkla 

uzaklaşabilir (104). 

2.4.4. Mekanik Özellikleri 

Materyalin uygulanan kuvvete karşı gösterdiği cevap, materyalin mekanik 

özelliklerini belirlemektedir (105). 

Cam iyonomer simanların içerisinde bulunan aluminyum ve silika materyalin 

dayanıklılığından sorumludur. Buna ek olarak, cam iyonomer simanların mekanik 

özellikleri içerdikleri alkenoik asit tipine bağlı olarak da değişiklik gösterir (46, 106, 

107). Ayrıca likitte yer alan karboksilik grup da, materyalin dental dokulara olan 

kimyasal adezyonunu etkilemektedir (108). 

Cam iyonomer simanların en önemli dezavantajı, amalgam ve rezin 

kompozitlere göre düşük mekanik dayanıklılığa ve yüksek okluzal aşınma oranına 

sahip olmalarıdır. Bu yüzden cam iyonomer simanların, amalgam veya kompozit 

materyallerin altında taban maddesi veya kaide olarak kullanılması yaygındır (19, 106, 

109). 

Ancak cam iyonomer simanların toz/likit oranlarında veya formülasyonlarında 

yapılan değişikliklerle, mekanik ve fiziksel özelliklerini geliştirmek mümkündür (13, 

110). 



 20 

2.4.5. Geliştirilmiş Cam İyonomer Simanlar 

Günümüzde, geleneksel cam iyonomer simanların mekanik özelliklerini 

geliştirmek için; toz-likit oranının değiştirilmesi, poliakrilik asidin modifiye edilmesi, 

ışıkla polimerize olabilen rezinlerin eklenmesi, siman tozuna amalgam, metal, 

hidroksiapatit, fiber ve biyoaktif materyal ilavesi gibi modifikasyonlar yapılmıştır 

(111). 

Bu değişikliklerle elde edilen yeni nesil cam iyonomer simanlar günümüzde 

amalgam ve kompozite alternatif dolgu materyalleri olarak kullanılabilmektedirler. 

Materyallerin viskoziteleri arttırılıp, partikül boyutları düşürülerek, kondanse 

edilebilen, aşınmaya ve erken nem kontaminasyonuna dirençli yüksek viskoziteli cam 

iyonomer simanlar elde edilmiştir (112). Fuji IX (GC, Tokyo, Japonya), Ketac Molar 

(3M ESPE, Seefeld, Almanya) ve Riva SC (SDI, Baywater, Avustralya) bunlara 

örnektir. Ayrıca yine bu sınıfa dahil bir material olan Equia (GC, Tokyo, Japonya) 

yüksek viskoziteli bir cam iyonomer simanın avantajlarını, nano partikül içeren, ışıkla 

sertleşen bir yüzey örtücünün restorasyonu koruyucu etkisi ile birleştirerek, aşınma 

direnci ve dayanıklılığı artmış bir materyal olarak piyasaya sürülmüştür (112). 

Ayrıca cam iyonomer simanın tozuna zirkonyum ilave edilerek, amalgamın 

dayanıklılığı ile boy ölçüşebilen, yeni nesil bir restoratif olan Zirconomer (Shofu, 

Tokyo, Japonya) piyasaya sürülmüştür. İçerdiği zirkonya doldurucular sayesinde, 

restorasyonun yapısal dayanıklılığı arttırılmış ve posterior bölgede stress alan 

alanlarda kullanıma uygun hale getirilmiştir (113). 

Son zamanlarda piyasaya sürülen bir diğer cam iyonomer esaslı materyal de 

Cam Karbomer Simanlardır. Bu materyal, nanoboyutlu partiküller ve ikincil 

doldurucu olarak floroapatit içermektedir. Yüksek viskoziteli cam iyonomer 

simanlarla benzer olarak, nanopartiküllerin ilave edilmesi materyalin aşınma direnci 

ve dayanıklılığını arttırabilmektedir (10). 



 21 

2.4.5.1. Yüksek Viskoziteli Cam İyonomer Simanlar 

İlk üretilen cam iyonomer simanlar düşük viskoziteli bir yapıya sahipken, 

90’ların ortasında yüksek viskoziteli cam iyonomer simanlar piyasaya sürülmüştür 

(114). Yüksek viskoziteli veya kondanse edilebilen cam iyonomer simanlar ilk olarak 

ART’de kullanılmak üzere geliştirilmiştir (115). Yüksek Toz/likid oranına sahip bu 

materyaller hızlı sertleşme reaksiyonu, yüksek mekanik ve fiziksel özellikler 

göstermekle birlikte konvansiyonel cam iyonomerlere göre daha translusent bir 

görünüme sahiptirler (19). 

İlk geliştirilen yüksek viskoziteli cam iyonomer siman Fuji IX (GC Corp, 

Tokyo, Japonya)’ken bu formülasyonun başarısı, diğer üreticileri yüksek fiziksel 

özelliklere sahip, hızlı sertleşen cam iyonomerler üretmeye yöneltmiştir. Bugün Fuji 

IX’un yanı sıra Ketac Molar (3M ESPE, Seefeld, Almanya) ve ChemFil Molar 

(Dentsply DeTrey GmbH, Konstanz, Almanya), Riva Self Cure (SDI, Baywater, 

Avustralya) gibi materyaller de yaygın olarak kullanılan yüksek viskoziteli cam 

iyonomerler arasındadır. Konvansiyonel cam iyonomer formülasyonundan farklı 

olarak daha küçük boyutlu cam partikülleri içermeleri sayesinde, bu materyaller daha 

gelişmiş fiziksel özelliklere sahiptir. Daha sert ve enjekte edilebilir hale getirilmiş bu 

materyallerin, belli oranda kondanse edilebilmelerini sağlanmıştır (116).  

2004-2005 yıllarında yayınlanan, yüksek viskoziteli cam iyonomerlerin klinik 

başarılarını bildiren ilk derlemeler, yıllık başarısızlık oranının %8 olduğunu 

göstermiştir (117). Scholtanus ve Huysman’ın (118) 2007’de yayınlanan 116 sınıf II 

restorasyon içeren, 6 yıllık çalışmalarının sonuçlarına göre ilk 18 ayda başarısızlık 

görülmezken, 36. ayda başarı oranı yüzde 93’e, 6. Yılda ise %60’a düşmüştür. Diğer 

yandan, yüksek viskoziteli cam iyonomer simanlar ART tekniğinde kullanıldığında 

oldukça umut verici sonuçlar vermektedir. Frencken ve Arkadaşlarının (119) yaptığı 

bir çalışmada, 6,3 yılın sonunda, ART tekniğinde cam iyonomerler %66.1’lik başarı 

oranına sahipken, amalgamın başarı oranı %57 olarak saptanmıştır. Ersin ve 

Arkadaşları (120), rezin kompozit ve Fuji IX kullanarak, sınıf I ve Sınıf II ART 

kavitelerini restore etmişledir ve cam iyonomer restorasyonlar için sırasıyla %96,7 ve 

%76,1’lik başarı oranları bildirmişlerdir ki bu oranlar kompozit rezinle istatistiksel 

açıdan belirgin bir fark göstermemiştir. 2011 yılında Burke ve diğerleri, 169 adet Fuji 



 22 

IX restorasyonu sınıf I ve II kavitelere uygulamış ve 2 yıllık takip süresi sonunda sağ 

kalım oranını %98 olarak bulmuşlardır (121). 

2007 yılında, yüksek viskoziteli, kapsüllü cam iyonomer Fuji IX GP Extra 

(GC, Tokyo, Japonya) ve nano dolduruculu, ışıkla polimerize olan yüzey koruyucu 

material G-Coat Plus (GC, Tokyo, Japonya) dan oluşan kombine sistem Equia 

geliştirilmiştir. G-Coat Plus, düşük viskozitesiyle, cam iyonomer simanın ve rezin 

kompozitlerin üzerinde vernik olarak kullanılabildiği gibi mine ve dentine de 

bağlanabilmektedir. Ayrıca nanopartiküller, cam iyonomeri, materyal tamamen 

olgunlaşıp ağız ortamının etkilerine dirençli hale gelene dek, erken dönemde 

oluşabilecek abraziv etkilere karşı korumaktadır (19, 122, 123). 2009 yılında, system 

Equia Fil olarak yeniden adlandırılmış ve coating ajan, Equia Coat adını almıştır. 

Bu sistemin uzun dönemdeki klinik başarısını inceleyen az sayıdaki çalışmada 

, materyal genellikle kompozitle karşılaştırılmıştır (117). Gürgan ve Arkadaşları (112), 

6 yıl takipli klinik çalışmalarında,  toplamda 80 sınıf I ve 60 Sınıf II restorasyona 

uygulanan Equia ve mikrohibrid kompozitin  (Gradia Direct) klinik başarıları arasında 

belirgin bir fark olmadığını ortaya koymuş, her iki materyalin de uzun dönemde 

yüksek sağ kalım oranları gösterdiğini bildirmişlerdir.  

Friedl ve arkadaşları (124), 2011 tarihli restorspektif kohort çalışmalarında, 

Equia’nın posterior dişlerde daimi restorative materyal olarak performansını 

değerlendirmişler ve 26 sınıf I ve 125 sınıf II restorasyonda 2 yılın sonunda 

başarısızlığın görülmediğini ve marjinal renklenmenin %1 den az olduğunu 

bildirmişlerdir. 

Diem ve diğerleri (122), genç çocukların birinci premolarlarını, saha 

koşullarında Equia ve mikrohibrid bir kompozit kullanarak ART tekniği ile restore 

etmişlerdir. Equia, yüzey örtücü ajan (Equia Coat) uygulanarak ve uygulanmadan 

olmak üzere iki şekilde yerleştirilmiştir. 3 yıl sonunda materyallerin renk uyumu 

arasında herhangi bir fark görülmemiştir. Orta düzeyde marjinal renklenme 

belirlenmiş ve tüm marjinal kayıplar minimal düzeyde saptanmıştır. Çalışmanın 

sonucunda Equia’nın örtücü ajan uygulanmadan veya uygulanarak kabul edilebilir 



 23 

klinik performansa sahip olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Ancak aşınma direnci 

açısından örtücünün uygulanması önemlidir. 

American Dental Association (ADA) kılavuzlarına göre, bir materyalin, 

posterior kullanıma uygun olarak kabul edilebilmesi için, 18 ay sonunda en az %90’lık 

bir sağ kalım oranına sahip olması gerekmektedir (117). Bu güne dek yapılan 

çalışmalarda, Equia’nın, posteriorda başarılı bir materyal olduğu görülmekle birlikte 

daha ileri çalışmalar da gerekmektedir (117, 122, 124, 125). 

2.4.5.2. Zirconomer 

Dental amalgam, dayanıklı, uygulaması kolay ve uzun ömürlü bir materyal 

olmasından dolayı, bir asırdan uzun süredir diş hekimleri tarafından sıkça tercih 

edilmektedir. Ancak korozyona uğramaları, estetik olmamaları, tutucu kavite 

preparasyonu gerektirmeleri, civa toksisitesi riski ve dişe yalnızca mekanik olarak 

tutunabilmeleri gibi dezavantajları sebebiyle günümüzde kullanımları azalmaktadır 

(126). 

Bu dezavantajların üstesinden gelebilecek, amalgama alternatif bir materyal 

geliştirme arayışı başlamıştır. Dental materyallerin çözünebilirliği, bozunma 

düzeylerini ve biyolojik uyumlarını etkilemektedir. Metal tozlarının veya fiberlerin 

cam iyonomerlere eklenmesi, bu materyallerin dayanıklılıkları arttırılabilmektedir 

(127). Gümüş, altın, titanium, palladium, zirkonya, paslanmaz çelik gibi doldurucular 

cam iyonomerlere eklenmiş ancak elde edilen materyaller, estetik olmamaları ve düşük 

aşınma direncine sahip olmaları nedeniyle, klinik açıdan tatmin edici olmaktan 

uzaktırlar (128). GC tarafından, cam iyonomer simanın yapısı gümüşle güçlendirilerek 

”Miracle Mix“ adıyla piyasaya sürülmüştür. Bu materyal, kor yapımında ve yüksek 

çürük riskine sahip ağızlarda kullanılabilmektedir. Ancak estetik değildir ve 

parlatılamamaktadır (127). 

Zirkonya, iyi boyutsal stabiliteye ve dayanıklılığa sahip diş renginde bir 

materyaldir. Zirkonya, zirkonyumun beyaz, kristalin oksididir. Zirkonyum sözcüğü, 

Arapça “altın renginde” anlamına gelen “zargon” sözcüğünden türemiştir (127). 



 24 

Zirkonya doldurucular, biyouyumlulukları ve dayanıklılıkları sebebiyle, sıklıkla, 

implant gibi dental işlemlerde kullanılmaktadır (129, 130). 

Yakın zamanda zirkonya ile güçlendirilmiş bir cam iyonomer siman olan 

Zirconomer (Shofu Inc., Kyoto, Japan) piyasaya sürülmüştür. Üretici firmaya göre; 

amalgamın dayanıklılığını ve cam iyonomerin koruyucu etkilerini birleştiren bu 

materyal, aynı zamanda civa kaynaklı zararları da ortadan kaldırmaktadır (2). 

Patel ve arkadaşları (131), 2015 tarihli in vitro çalışmalarında, amalgam, 

zirconomer ve kompozit materyallerin, sınıf I posterior restorasyonlardaki 

mikrosızıntısını karşılaştırmıştır ve test edilen üç materyal arasında zirconomer en 

yüksek mikrosızıntı değerlerini göstermiştir. 

Buna karşılık, 2016 tarihli bir in vitro çalışmada, amalgam, cam iyonomer (fuji 

IX) ve zirconomer ile MOD restorasyonlar uygulanan premolarların kırılma 

dayanıklılıkları incelenmiş ve zirkonomerle restore edilen dişler en yüksek kırılma 

dayanıklılığı göstermişlerdir (132). 

Hind P Bhatia ve diğerleri (127), üç farklı cam iyonomer simanı (Zirconomer, 

Miracle mix, GC gold label HS posterior extra-tip IX) sıkışma dayanıklılığı, su 

emilimi ve suda çözünürlük açısından karşılaştırmışlardır. Bu in vitro çalışmanın 

sonucunda Zirconomer üç materyal içinde en yüksek sıkışma dayanıklılığını 

göstermiştir. Gümüşle güçlendirilmiş cam iyonomer siman, Miracle Mix, en düşük su 

emilimi ve suda çözünme değerlerini göstermiştir. Miracle Mix’I zirconomer takip 

etmiş, en yüksek değerleri ise tip IX cam iyonomer siman göstermiştir. Araştırmacılar 

zirkonya ile güçlendirilmiş cam iyonomer simanın yüksek sıkışma dayanıklılığı ve 

düşük su emilimi ve suda çözünme değerleri ile, posteriorda, yüksek stress alan 

bölgelerde kullanıma uygun olduğu sonucuna varmışlardır. 

Sonia Tiwari ve arkadaşları (2), cam iyonomer siman, kompomer ve 

Zirconomeri antibakteriyel aktivite ve florür salınımı açısından değerlendirmiş ve en 

yüksek s. mutans inhibisyon zonu zirconomer materyalinin etrafında oluşmuştur. 

Maksimum florür salınımı Zirconomerde, minimum florür salınımı ise kompomerde 

görülmüştür. 



 25 

Zirconomerin, dayanıklı, uzun ömürlü ve yüksek düzeyde florür salan bir 

materyal olması, posteriorda, özellikle yüksek çürük insidansıda sahip bireylerde, 

ideal materyal gibi görünmektedir (133). 

2.4.5.3. Cam Karbomer 

Cam Karbomer, floroapatit/hidroksiapatit partikülleri içeren,  düşük 

çözünürlük, yüksek eğilme ve sıkışma dayanıklılığına sahip, aşınma direnci yüksek, 

karbomize nano partiküllü, yeni bir cam iyonomer materyaldir (134). 

Floroapatit tozunun eklenme gerekçesi, Van Duinen ve arkadaşlarının, süt 

dişlerinde, cam iyonomerlerin, floroapatit benzeri bir materyale dönüşümünü in vivo 

olarak inceledikleri çalışmalarına dayandırılmaktadır (135). Cam Karbomer simanın 

likidi poliakrilik asittir. Yüksek viskoziteli cam iyonomer simanlara benzer şekilde, 

cam karbomer simana nanoboyutlu partiküllerin eklenmesi, materyalin sıkışma 

dayanıklılığını ve aşınma direnci olumlu etkileyebilir. Son aşama olarak, üretici firma, 

materyalin yüksek çıkış gücüne sahip bir ışık cihazı ile polimerize edilmesini şart 

koşmaktadır. Cam Karbomerin, bu cihazlarla sertleştirilmesi sıkışma dayanıklılığını 

arttırabilmektedir (10). Ayrıca yüzeye karbon-silikon içerikli (GLOSS) koruyucu 

tabaka uygulanmalıdır. Bu uygulama restorasyonu kolaylıkla dış etkilere karşı 

korumaktadır. Gloss uygulaması, cam iyonomer simanlarda nemden etkilenme olayını 

minimalize etmek için kullanılan bir tür bonding uygulaması olarak cam 

karbomerlerde yapılan bir uygulamadır. Restorasyon yüzeyindeki tüm bu koruyucu 

tabaka, ürünün özelliklerinin gelişmesini sağlamaktadır (136).  

Cam Karbomerde kullanılan cam, stronyum ve yüksek miktarda silikonun yanı 

sıra az miktarda kalsiyum içermektedir (137). Fuji IX ve Ketac Molar gibi köklü, 

geleneksel cam iyonomer markalarına göre, silikon içeriği yüksek olmasına ragmen, 

yakın düzeylerde, aluminyum, fosfor ve flor iyonu içermektedir (44). 

İçerdiği cam partikülleri kuvvetli bir asitle yıkandığı için, partiküllerin yüzey 

tabakaları, büyük oranda kalsiyumlarını kaybetmiştir. Kalsiyum iyonları partiküllerin 

içerisinde merkeze yakın yerde bulunmaktadır (138). Bu asitle yıkanma işleminden 

dolayı, cam, poliakrilik asit veya akrilik/maleik asit kopolimerine karşı oldukça 



 26 

tepkisizdir. Cam tozuna eklenmiş olan silikon yağı, camın yüzeyinde absorbe edilir ve 

asitle olan reaksiyonu başlatır. Sonuç olarak cam karbomer, yüksek toz/likit oranında 

kolay karıştırılmakta ve iki component karıştırıldığında çok az reaksiyon 

görülmektedir (44). 

Materyal karıştırıldıktan sonra, sertleşme reaksiyonu en az 20 sn boyunca 

dental bir ışık cihazının uygulanmasıyla hızlandırılabilir. Bu uygulama 

fotopolimerizasyon sağlamamakta, ancak ışık cihazının sağladığı ısı simanın 

sıcaklığını arttırarak sertleşmesini hızlandırmaktadır (10). 

Cam Karbomer simanların, geleneksel cam iyonomerlere göre oldukça yüksek 

miktarda cam oranına sahip olmaları ve içerdikleri hidroksiapatit doldurucular 

sebebiyle, materyal oldukça kırılgan hale gelmiştir. Bu durumun üstesinden 

gelebilmek için silikon yağı eklenmiştir. 

Çalışmalar göstermiştir ki; cam karbomerin sertleşmesi iki paralel reaksiyonla 

olmaktadır. Bunların ilki poliasit ve camın diğeri ise poliasit ve hidroksiapatitin 

etkileşimidir. Her ikisi de asit-baz reaksiyonudur ve iyonik çapraz bağlı poliasit 

matriksin içerisine doldurucuların gömülmesiyle sonuçlanır. Ancak doldurucu sadece 

iyonlara ayrılmış cam değil, aynı zamanda hidroksiapatittir (138). 

Cam Karbomerin önemli bir avantajı, nem hassasiyetinin olmaması ve, sıvı 

izolasyonunun sağlanamadığı çocuklarda kullanıma uygun olmasıdır (11). 

Çözünürlük simanın hem yapısal dayanıklılığı hem de biyouyumluluğu 

açısından oldukça önemlidir. Materyalin çözünebilirliği, simanın bozunmasına yol 

açarak restorasyonun ayrılması, marjinal bütünlüğün bozulması ve sekonder çürük 

oluşumununa yol açmaktadır (139). Subramaniam ve arkadaşları (11), geleneksel cam 

iyonomer ve Cam Karbomer simanları 7 gün boyunca pH’I 4 ve 6 olan yapay 

tükürükte bekletmişlerdir. Cam karbomer örnekler, her iki pH değerinde de daha düşük 

çözünürlük göstermişlerdir. Aynı çalışmada, cam karbomer, mikrosızıntı açısından 

rezin içerikli bir fissür örtücüyle karşılaştırılmış ve iki materyal arasında belirgin bir 

fark bulunmamıştır. 



 27 

Restorasyonların başarısında marjinal uyum büyük önem taşımaktadır. Kötü 

marjinal adaptasyonu sahip restorasyonlar mikrosızıntıya sebep vererek; sekonder 

çürük, hassasiyet, renklenme gibi sorunlara yol açmaktadır. Minimal düzeydeki 

mikrosızıntı tolere edilebilmektedir ancak ileri vakalarda, postoperatif ağrı ve 

rekürrent çürüğe sebep olarak restorasyonu başarısızlığa uğratmaktadır (140). Tolidis 

ve diğerleri (141), 2016 tarihli in vitro çalışmalarında, cam karbomer simanı, 

mikrosızıntı açısından, rezin modifiye ve geleneksel cam iyonomer simanların yanı 

sıra kompozit rezinle karşılaştırmışlardır. Cam karbomer siman, kompozit rezine göre 

daha yüksek, rezin modifiye cam iyonomerlere göre ise daha düşük mikrosızıntı 

değerleri göstermiştir. Çehreli ve arkadaşları  (10), cam karbomer ve konvansiyonel 

bir cam iyonomeri hem koruyucu cila ile hem de cila olmadan uygulamışlar ve 

mikrosızıntı açısından kompomerle karşılaştırmışlardır. En fazla mikrosızıntı yüzey 

örtücü uygulanmamış cam karbomer örneklerde görülmüş, onları yüzey örtücü 

uygulanmayan cam iyonomer siman örnekler takip etmiştir. Kompomer örneklerle, 

koruyucu yüzey örtücü uygulanmış cam karbomer ve cam iyonomer örnekler arasında 

belirgin bir fark gözlenmemiştir. Yüzey örtücü uygulanmamış tüm cam karbomer 

örneklerde restorasyon yüzeyinden preparasyonun tabanına kadar ilerleyen, buz 

kırığına benzer, oblik ve vertikal hatlar görülmüştür. Bu çalışmayla paralel şekilde, 

Chen ve diğerleri (142), cam iyonomer esaslı iki yeni fissür örtücü materyali (Ketac 

Molar,Cam Karbomer, Clinpro-kontrol grubu), in vitro ortamda, mikrosızıntı 

açısından değerlendirdikleri çalışmalarında, Ketac molar’da en düşük mikrosızıntı 

değerlerini gözlerlerken, cam karbomer simanda, örtücünün yüzeyinden fissürün 

tabanına kadar, sağdan sola ve diagonal olarak uzanan kırık hatları görülmüştür. 

Araştırmacılar, materyalin, ışık uygulanmasından sonra hala visköz kaldığını 

gözlemekle birlikte, etkenin bu olabileceğini kesin olarak söyleyememişlerdir.  

2014 yılında yayınlanan bir klinik çalışmada, cam karbomer simanın 

retansiyon oranı, konvansiyonel rezin bazlı bir fissür örtücüyle karşılaştırılmıştır. 24 

hastada toplam 48 dişe uygulanan fissür örtücülerin retansiyon oranı, 6 ay sonunda her 

iki materyal için %100, 12 ayın sonunda ise yine her iki materyal için de %75 olarak 

bildirilmiştir. 6 ayın sonunda her iki grupta da sekonder çürük lezyonu gözlenmezken, 

12 ayın sonunda her iki grupta ikişer çürük lezyonu görülmüştür. Cam karbomer ile 

rezin içerikli fissür örtücü arasında retansiyon oranı açısından bir fark bulunamamakla 



 28 

beraber araştırmacılar daha ileri çalışmalar yapılmasını önermektedir (143). Buna 

karşın, Chen ve diğerlerinin 2 yıllık klinik takibinde, yaş ortalaması 8 olan, toplam 407 

çocuğa fissür örtücü olarak cam iyonomer, cam karbomer ve kompozit rezin 

uygulanmıştır. 2 yıllık takip sonunda, cam karbomer simanda, çürüksüz fissür 

sayısının, diğer iki materyalle karşılaştırıldığında, belirgin olarak düşük olduğu 

bildirilmiştir (144). 

Cam karbomer siman, gerek rezin içermemesi, gerekse nem kontaminasyonuna 

hassas olmaması sebebiyle avantajlı bir materyal olarak görülse de, çalışmalardaki 

çelişkili sonuçlar, daha ileri araştırmaların gerekli olduğunu düşündürmektedir. 

2.5. Cam İyonomer Simanların Fiziksel Özelliklerinin İn Vitro Ortamda 

Değerlendirilmesi 

Dental materyallerin fiziksel ve kimyasal özelliklerini test etmek için bir çok 

yöntem mevcuttur. Bir materyalin klinik davranışlarını tahmin edebilmek için, hem 

fiziksel hem de kimyasal özellikleri hakkında fikir sahibi olmak gerekir. Kenar 

sızıntısı ve bağlanma dayanıklılığı gibi çalışmalar materyallerin fiziksel özellikleri 

hakkında bilgi verirken, klinik başarıları hakkında da bir önizleme yaratmaktadırlar. 

Diş hekimliğinde, kullanıma sunulan yeni bir ürünün değerlendirilmesi için 

yapılabilecek in vivo testler maliyetli ve standardizasyonu zor metodlar oldukları için, 

araştırmacılar, etkin, hızlı sonuç veren, parametleri değiştirilebilen ve sonuçları 

kıyaslanabilen in vitro testleri daha çok tercih etmeye başlamışlardır (145). 

2.5.1. Bağlanma Dayanıklılığı Testleri 

Bağlanma kuvveti testleri, bir materyalin mineye veya dentine olan bağlanma 

kapasitesini değerlendirmek amacıyla geliştirilmişlerdir. Materyalin mine veya 

dentine olan bağlanma kuvvetinin öğrenilmesi, klinik başarıların yorumlanması ve 

fiziksel özelliklerin geliştirilmesi açısından önemlidir (146).  Materyallerin klinik 

başarıları, oral boşluk içerisinde, restorasyonu yerinden çıkarmaya yönelik kuvvetlere 

karşı, sahip oldukları dentin adezyonuna bağlıdır (147).  

 



 29 

Bağlanma dayanıklılığının belirlenmesi için sıklıkla kesme (shear) ve gerilme 

(tensile) kuvvetlerine dayanım testleri kullanılmaktadır. Temel olarak diş- restorasyon 

arasında oluşan gerilimin paralel veya dik olmasına göre makaslama veya çekme 

gerilimi olarak tanımlanabilir (145). 

90’ların ortasına kadar, kesme ve gerilme bağlanma dayanıklılığı testleri, 

genellikle 3-6 mm genişliğindeki, büyük bağlantı alanları ile uygulanırdı. Bununla 

birlikte, ortalama bağlanma  kuvveti değerlerinin geçerliliği, bağlantı arayüzündeki 

stres dağılımının farklılığı nedeniyle sorgulanmıştır (148-150). Ayrıca hem materyalin 

hem dental substratın koheziv başarısızlığı arayüzdeki bağlanma kuvvetinin doğru 

değerlendirilmesini önleyen, yaygın bir durumdur (151). Bu limitasyonların 

üstesinden gelebilmek için yeni yöntemler arayışı sonucunda, daha küçük bağlanma 

alanları kullanan, mikro-tensile ve mikro-shear gibi testler ortaya çıkmıştır (150, 152). 

Mikro bağlanma testlerinin popülaritelerinin artmasına ve makro testler 

hakkında süregiden eleştirilere ragmen, yayınlanan makro testlerin kullanıldığı 

makalelerin sayısı, geçtiğimiz yıllarda da yüksek kalmaya devam etmiştir. Bu durum 

göstermektedir ki, dental bağlantı konusunda varolan bilgilerin önemli bir kısmı, 

halen, geniş bağlantı alanınan sahp örnekler üzerinde uygulanan testlerden 

gelmektedir. Konvansiyonel testlerin tercih edilmesi, uygulama kolaylığı, minimal 

ekipman ve örnek preparasyonu gerektirmesi ile günümüzde daha yaygındır (150). 

2.5.1.1. Kesme (Shear) Bağlanma Dayanıklılığı Testi 

Kesme bağlanma dayanıklılığı, restorasyonu, diş yapısı boyunca hareket 

ettirmeye yönelik kuvvetlere karşı dirençtir.  Diş restorasyon arayüzünde oluşan ve 

restorasyonu yerinden çıkarmaya yönelik kuvvetlerin çoğu, kesme tipi etki 

gösterdikleri için, kesme bağlanma dayanıklılığı, klinik açıdan büyük önem 

taşımaktadır.Dolayısıyla yüksek kesme bağlanma dayanıklılığı, daha iyi bir bağlantıya 

işaret eder (153). 

Kesme testinde, yapışma bölgesi, diş yüzeyine paralel olarak hareket eden bir 

kuvvet tarafından kırılır. Örnekler makine içerisinde özel bir parça kullanılarak 

sabitlenir ve diş yüzeyine paralel olarak, belli bir hızda hareket eden makaslama kafası 



 30 

yardımı ile kırılır. Kesme kuvvetleri testleri; restorasyonların ağız ortamında maruz 

kalacakları olası gerilimleri taklit ederek materyal direncini araştırmaya yönelik 

testlerdir (145). 

Kesme Kuvvetine karşı Bağlanma Dayanıklılığı (KBD) testi için genellikle 

bıçak sırtı şeklinde sonlanan bir uç kullanılmaktadır. Bu ucun kullanılması ile yükleme 

bölgesinde şiddetli bir stres birikimi gözlenirken; tel halka ile bağlanma alanına kuvvet 

uygulandığında ise stres dağılımı gözlenmiştir. Dolayısı ile bıçak sırtı ile sonlanan 

ucun kullanılarak yük uygulanan örneklerde yükün uygulandığı yere yakın bölgede 

küçük boyutta kompozit koheziv kırılma alanları gözlenebilir. Test düzeneğinde kafa 

hızı ise 0,5 mm/dk ve 1 mm/dk şeklinde sıklıkla tercih edilmektedir. Kuvveti 

uygulayan uç ve deney düzeneği arasındaki mesafe azaldıkça (1 mm yerine 0,5 mm) 

bağlanma ara yüzeyi boyunca stres artar ve daha düşük bağlanma değerleri elde edilir 

(148, 150). 

Ayrıca kesme kuvvetine karşı bağlanma dayanıklılığı testinde aynı dişte birden 

fazla örnek hazırlanabilir ya da mine ve dentin gibi farklı dokuların bağlanma 

dayanıklılık değerleri elde edilebilir. Örnekler hazırlanırken preparasyonlar klinikteki 

uygulama bölgelerini taklit edecek şekilde hazırlanabilirler (150). 

2.5.1.1.1. Kesme (Shear) Bağlanma Dayanıklılığı Testini Etkileyen 

Değişkenler 

2.5.1.1.1.1. Numune Tasarımıyla İlgili Değişkenler  

Bağlanma Yüzeyi 

Kesme bağlanma dayanıklılığı testlerinde kullanılan, bağlanma yüzeyinin 

seçimi çoğu zaman, varolan substratın yüzeyine bağlıdır. ISO/TR 11405 spesifik bir 

değer vermemekle birlikte, bağlantı yüzeyinin genişliğinin önemini vurgulamakta ve 

ortasında 3 mm çapında bir delik olan bölünmüş bir kalıp resmi göstermektedir (154). 

Phrukkanon ve arkadaşlarının (155) yaptığı in vitro bir çalışma, 1.1 ile 3.1 mm2 

arasında dairesel kesitli (sırasıyla 1.2 ve 2.0 mm çaplı) numunelerin, çekme veya 

kesme açısından test edildiğinde bağlantı alanı ile bağlantı gücü arasında ters bir 

doğrusal ilişki sunduğunu ortaya koymuştur. 



 31 

Bağlanma yüzeyi ve kuvveti arasındaki ilişki, katı elastik bir yapının gücünün 

mikroskopik kusurların varlığına bağlı olduğu şeklinde açıklanmıştır (150). Bağlanma 

yüzeyi büyüdükçe, kritik düzeyde bir kusur meydana gelme riski artmakta ve buna 

bağlı olarak bağlanma kuvveti azalmaktadır (150).  

Bağlanma yüzeyini genişliği ile bağlanma kuvveti arasındaki ilişkiyi inceleyen 

çalışmalar bulunmaktadır. İki aşamalı bir etch and rinse sistemin kesme bağlanma 

dayanıklılığının test edildiği bir çalışmada, 2 mm ile 5 mm çaplı örnekler arasında fark 

görülmezken, 1 mm çaplı örnekler daha güçlü, 6 mm çaplı örnekler de daha zayıf 

bağlanma göstermişlerdir (156). 

Makro testler uygulanırken, küçük bağlantı yüzeyleri kullanıldığında, daha 

yüksek bağlanma kuvvetleri elde ediliyor gibi görünse de, literatürde bu tezi 

destekleyecek yeterince çalışma bulunmamaktadır (59). 

Materyalin Elastik Modülü 

Daha rijit materyallerin kullanımı, bağlantı değerlerini belirgin olarak 

arttırabilmektedir. 2007 tarihli in vitro bir çalışma, kesme bağlanma dayanıklılığı ile 

kompozitin esneklik özellikleri arasında zayıf fakat belirgin bir bağlantı bulmuştur 

(157). 

2.5.1.1.1.2. Test Mekanikleri ile İlgili Değişkenler  

Uygulanan Kuvvetin Tipi  

Testte kullanılacak ucun, stres dağıtımında önemli rolü vardır. Bıçak sırtı 

sonlanan uç, kuvvet uygulama alanında, stress birikimi yaratırken, tel halka şeklinde 

uç bağlanma alanına stresi dağıtmaktadır (149). 

Kesme deneylerinde yük uygulama noktası ile bağlantı ara yüzeyi arasındaki 

mesafe de stres dağılımını etkiler. Kuvvet arayüze 1 mm uzaklıktan uygulandığında 

kesme kuvvetleri arayüze doğru artar. Daha kısa mesafelerde, daha yüksek stres 

konsantrasyonu eğilimi, dentin substratına 0.5 mm uzaklıktansa, bağlantı arayüzüne 

kuvvet uygulanarak düşük bağlantı kuvvetleri elde edilen deneylerle desteklenmiştir 

(158). 



 32 

Kafa Hızı 

Kesme bağlanma dayanıklılığı ile kafa hızı arasındaki ilişkiyi inceleyen 

çalışmalar az sayıdadır ve çelişkili sonuçlar göstermektedir. Bir çalışmada, 5 mm’lik 

bağlanma yüzeyine sahip örneklerin, 0,5 ve 10 mm/sn kafa hızıyla kırılması arasında 

belirgin bir fark görülmemiştir (156). Bir başka çalışmada, 3 mm bağlantı yüzeyine 

sahip örnekler, bıçak sırtı sonlanan çelik bir uçla teste tabii tutulduklarında, 1mm/sn 

ve 5 mm/sn kafa hızıyla test edilen örnekler, 0.5 mm/sn ve 0.75 mm/sn hızla test 

edilenlere göre daha yüksek kesme bağlanma dayanıklılığı göstermişlerdir (159). 

Kafa hızlarını karşılaştırmak, yük oranlarını karşılaştırmaktan daha 

problematiktir ve anlamlı değildir. Ayrıca küçük kuvvetlerde, yük hızındaki  

varyasyonun, ölçülen kuvvet değerleri üzerinde önemsiz bir etkiye sahip olduğu 

doğrulanmıştır (160). 

2.5.2. Mikrosızıntı Testleri ve Termal Siklus Uygulaması 

Mikrosızıntı; Dolgu ile diş dokusu arasında bakteri, sıvı, molekül ve iyonların 

geçişi olarak tanımlanmaktadır ve dental restorasyonlarda oluşan en önemli klinik 

sorunlardan biridir (161, 162). Diş ve restorasyon ara yüzeyindeki sızıntının 

engellenmesi restorasyonların başarısı ve klinik ömrü açısından büyük önem 

taşımaktadır. İdeal bir restorasyon materyali kavite duvarlarına iyice adapte olabilmeli 

ve iyi bir yalıtım sağlamalıdır (163). Yetersiz yalıtım sonucunda oluşan kenar aralığı, 

plak birikimine, bakteri ve toksinlerinin geçişine, yani mikrosızıntıya sebep olacak ve 

bunun sonucunda kenar renklenmesi, post-operatif hassasiyet, sekonder çürük, dişeti 

iltihabı ve pulpa hastalıkları gibi istenmeyen durumlara neden olabilecektir (164, 165). 

İyi bir kenar uyumu sonucunda çürük ve periodontal hastalıkların gelişimi önlenecek 

veya geciktirilebilecek ayrıca ağız sıvılarının dentine doğru sızması sonucu bakteri ve 

toksinlerinin dentin kanalları yoluyla pulpada iltihabi değişimlere neden olması 

engellenebilecektir (165-167). 

Rezin içerikli restoratif materyallerde gerçekleşen polimerizasyon büzülmesi, 

marjinal uyumsuzluklara sebep olur ve durum mikrosızıntı, marjinal renklenme ve 

hassasiyete yol açar (168-170). Higroskopik genişleme, bir dereceye kadar 



 33 

polimerizasyon büzülmesini kompanze edebilmektedir. Su emilimi, marjinal 

boşlukların azalmasını sağlayabildiği için, yerleştirilmesini takip eden ilk 24 saatte su 

absorbe eden cam iyonomer simanlar, rezinlere göre daha düşük mikrosızıntı düzeyleri 

gösterebilir (161). 

Sızıntı değerlendirilmesinde, in vitro çalışmalar daha sıklıkla kullanılmaktadır 

(171). Mikrosızıntının laboratuvar ortamlarında taklit edildiği termalsiklus 

uygulamaları genellikle in vivo koşulları yansıtabilmektedir ancak uygulanan 

prosedürde farklılıklar gözlenmektedir ve birkaç istisna dışında, in vivo gözlemler 

referans alınmadan uygulanmaktadır (172-174). Koşulların standardize edilmesi, 

veriler arasında karşılaştırma yapılabilmesi açısından önemlidir (174). Ağız 

ortamında, yeme ve içmeyle meydana gelen ısı değişimini ölçmek için çeşitli 

çalışmalar yapılmıştır. Ancak yeme ve içme oldukça değişken alışkanlıklardır, kişiler 

ve ağız içerisindeki lokasyonlara bağlı olarak geniş varyasyonlar gösterebilmektedir 

(174). Ancak herhangi bir termal yük ve ağız solunumu olmaksızın, intraoral sıcaklık 

35.2(±2.1)°C olarak ölçülmüştür (175). Diş yüzeyinden yapılan ölçümler için; 

Peterson ve arkadaşları (176),10o’lik sıcaklığın rahatsız edici fakat tolere edilebilir 

olduğunu, 15o’lik sıcaklığın ise herhangi bir rahatsızlık vermediğini bildirmişlerdir. 

Sıcak bir yemek esnasında, diş yüzeyindeki sıcaklığın ise Crabtree ve Atkinson 

tarafından 43o ve 53o arasında olduğu bildirilmiştir (177). İn vivo koşulları simüle 

etmek için gereken birim zamana düşen döngü sayısına ilişkin literatürde bilgi 

bulunmamaktadır ve ileri araştırmalar gerektirmektedir. Brown ve arkadaşları (178), 

herhangi bir kanıt göstermeden, günde 10 döngü gerçekleştiğini ortaya koymuşlardır 

ancak bu durumun sığırlar için ya da insanlar için olduğu açık değildir ve insan diyet 

alışkanlıklarına bakıldığında yetersiz bir gözlem gibi görünmektedir. Kim ve 

arkadaşları (179), referans göstermeden, in vitro örnekleri her gün 10’ar döngü içeren 

3 periyoda sokmuşlardır. Bu günlük 3’er döngünün insan 3 öğün yemeğini taklit ettiği 

düşünülmektedir. Llyod ve diğerleri, birkaç yıldır kullanımda olan dişte, in vivo 

görülen çatlakların, yeni sürmüş ve çekilmiş dişe birkaç bin döngü uygulandıktan 

sonra görülen çatlaklara benzer olduğunu ortaya koymuşlardır. Dolayısıyla bir kaç 

yılın, termal siklus cihazında birkaç bin döngüye eş değer olduğunu iddia etmişlerdir 

(180). Tüm bu bilgilere rağmen termal siklus uygulamalarında kullanılacak rejim 

konusunda net bir veri olmamakla birlikte İn-vitro koşullarda gerçekleştirilen 



 34 

çalışmalarda yaygın olarak 5
o
C soğuk ve 55

o
C sıcaklık değerleri, 30 s bir devir 500 

devir sayısının kullanıldığı bildirilmektedir (174). 

 Mikrosızıntı değerlendirilmesinde kullanılan testler; 1- Boyar madde 

penetrasyon testleri, 2- Radyoizotoplar, 3- Kimyasal ajanlar, 4- Bakteriyel çalışmalar, 

5- Hava basıncı yöntemi, 6- Nötron aktivasyon analizi, 7- Elektro-kimyasal çalışmalar, 

8- Mikroskobik inceleme yöntemleridir.(163, 171, 181) 

2.5.2.1. Boyar Madde Penetrasyon Testleri 

Mikrosızıntının belirlenmesinde
boyaların kullanılması, kolay ve ucuz olduğu 

için, en çok tercih edilen oldukça eski yöntemlerden biridir (171, 182). Bu teknik; 

çekilmiş ve restore edilmiş bir dişin apeksinin tıkanarak restorasyon dışında kalan tüm 

yüzeyinin cila veya mum ile kaplanmasından sonra belirli bir süre için boya solüsyonu 

içinde bekletilmesi temeline dayanmaktadır. Daha sonra örneklerin kesitleri alınarak 

sızan boya miktarı mikroskop altında incelenir (183). Çoğunlukla kullanılan boyalar; 

%20’lik floresan, %0,25’lik toluidin mavisi, %2’lik eritrosin, %0,05 kristal violet, 

%0,5-2 bazik fuksin, %50’lik gümüş nitrat, %2’lik anilin mavisi, %0,2-2 veya 

%10’luk metilen mavisi, %5’lik eosin gibi çeşitli boya solüsyonları olup en çok tercih 

edilen boya solüsyonu %2’lik metilen mavisidir (184-186). Araştırmalarda boyaların 

farklı konsantrasyonları farklı bekletme sürelerinde kullanılmaktadır (182, 183, 187). 

Ucuz ve kolay temin edilebilir olması, hızlı ve direkt ölçümlere olanak tanıması 

bu yöntemi diğer yöntemlerden üstün kılmaktadır. Ancak sızıntı varlığının 

belirlenmesinde hatalı yorumlara neden olmamak için, sonuçların güvenilirliği 

açısından birden fazla araştırmacı tarafından değerlendirme yapılması gerektiği 

bildirilmiştir(171). Sızıntının değerlendirilmesinde, genellikle, basamaklı olarak artan 

skalalar kullanılmaktadır (186, 188, 189). 

  



 35 

3. GEREÇ VE YÖNTEM 

Bu çalışmada, 4 farklı cam iyonomer esaslı materyal kesme bağlanma 

dayanıklılığı ve mikrosızıntı açısından değerlendirilmiştir. Çalışma protokolü 

Hacettepe Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu 

tarafından, GO 17/327 kayıt no ile onaylanmıştır. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır; 

1)Materyallerin kesme bağlanma dayanıklılığı açısından karşılaştırılması 

2)Materyallerin mikrosızıntı açısından karşılaştırılması 

3.1. Çalışmada Kullanılan Materyaller 

Çalışmada kullanılan materyaller Tablo 3.1. ve Şekil 3.1.’de  gösterilmiştir.  

Tablo 3.1. Çalışmada kullanılan materyaller 

Materyal adı Üretici firma İçerik 

Zirconomer 

 

Shofu Dental/Tokyo, 

Japonya 

11151280 

Toz:Floroaluminosilikat cam, Zirkonyum oksit, 

pigment vb., Likit:
Poliakrilik asit veTartarik asit  

 

Cam karbomer( 

GCP Glass Fill) 

GCP Dental/Leiden, 

Hollanda 

7601837 

Toz: Floroaluminosilikat cam, apatit 

Likit: poliasitler 

Equia 

 

GC 

Co/Tokyo,Japonya 

1502249 

 

Toz: Stronsiyum Floro-Aluminosilikat cam, 

poliakrilik asit 

Likit: aköz poliakrilik asit 

Riva Self-cure 

 

SDI Ltd./ Victoria, 

Australia 

B1611142F 

 

Toz:Stronsiyum Floro-Aluminosilikat cam, 

poliakrilik asit kopolimeri tozları, pigment 

  

Likit:Poliakrilik Asit kopolimeri Tartarik asit,  

Equia Coat GC 

Co/Tokyo,Japonya 

1502061 

%40-50 metil metakrilt, %10-15 kolloidal silika, 

%0,09 kamforokinon, %30-4* üretan metakrilat, 

%1-5 fosforik ester monomeri 

Riva Coat SDI Ltd./ Victoria, 

Australia 

160921 

Akrilik monomer 

GCP gloss GCP Dental/Leiden, 

Hollanda 

1511140 

Modifiye polisiloksan 

 

 

3.2. Örneklerin Hazırlanması 

62 adet insan çürüksüz üçüncü molar dişi kullanıldı. Tüm dişler ışık 

mikroskobu altında x40 büyütmede incelendi ve; 



 36 

1. Herhangi bir çürük lezyonu olmayan  

2. Restorasyon bulunmayan 

3. Çatlak olmayan 

4. Defekt içermeyen 

5. Morfolojik açıdan büyük farklılıklar göstermeyen 

6. Aşınması olmayan 

7. En fazla 1 ay önce çekilmiş dişler çalışmaya dahil edildi. 

Deneyde kullanılacak dişlerin doku artıkları periodontal küret yardımıyla 

uzaklaştırıldı, pomza ve periodontal fırça aracılığı ile profesyonel profilaksi işlemi 

uygulandı ve dişler 1 hafta boyunca +4°C’de %0,5 kloramin-T trihidrat solüsyonu 

içinde bekletildikten sonra deney aşamasına kadar +4C’de distile suda bekletildi. 

Dişler mikrosızıntı ve kesme bağlanma dayanıklılığı deneyleri için iki gruba ayrıldı. 

Her iki grup daha sonra kendi içinde, her gruba bir deney materyali uygulanacak 

şekilde, 4 deney grubuna ayrıldı.  

 

Şekil 3.1. Çalışmada kullanılan materyaller A: Equia Fil, B:Cam Karbomer siman, 

C: Zirconomer, D: Riva Self-cure 

A B 

C D 



 37 

3.3. Kesme Bağlanma Dayanıklılığı Testi 

Çalışmanın bu bölümünde 30 adet diş kullanıldı. Dişler elmas separe ile, su 

soğutması altında, uzun eksenlerine paralel olarak , meziodistal yönde düşük hızda 

kesilerek 60 adet bukkal ve lingual kesit elde edildi. Bu kesitlerin mine ve pulpa 

arasındaki dentin mesafesi ölçülerek yalnızca gerekli mesafeyi (2-3 mm) sağlayan 

kesitler çalışmaya dahil edildi. Daha sonra dişler bukkal ve lingual yüzeyler açıkta 

kalacak şekilde akril bloklar içerisine yatay olarak gömüldü. Akril düzensizlikleri, düz 

bir yüzey elde edilene dek alçı kesme motorunda (RT, Rotaks Dent, İstanbul, Türkiye) 

giderildi. Hazırlanan örnekler dentin açığa çıkacak şekilde uniform bir dentin yüzeyi 

ve standart bir smear tabakası elde etmek için 600 rpm hızla dönen polisaj cihazında 

(PRESI, Mecapol, P 230, Fransa) 600 gritlik silikon karbit (SiC) zımpara ile aşındırıldı 

ve polisajdan sonra suyla yıkandı. Daha sonra örnekler 4 gruba (n=15) ayrıldı. 2 mm 

çapında ve 2 mm yüksekliğinde teflon bir jig kullanılarak  

1. Gruba Zirconomer (Shofu Dental,Tokyo, Japonya), 

2. Gruba Cam Karbomer (GCP Dental, Vianen, Hollanda) 

3. Gruba Riva Self Cure (SDI Ltd., Victoria, Avustralya) 

4. Gruba Equia (GC. Co. Tokyo, Japonya) materyalleri, açığa çıkartılan dentin 

yüzeylerine bağlandı. Materyaller üretici firmanın talimatlarına uygun olarak aşağıda 

belirtilen şekillerde hazırlandı. 

Zirconomer Grubu: 2 ölçü kaşığı toz ve bir damla likid oranlarında karıştırıldı. 

Toz iki eşit parçaya ayrıldıktan sonra, her parça likit ile 5-10 sn boyunca karıştırılarak 

putty benzeri bir kıvam elde edildi. El aletleri yardımıyla Teflon kalıba yerleştirildi. 

Cam Karbomer Grubu: Aktivasyondan önce kapsül çalkalanarak. Arkasındaki 

piston sert bir yüzey üzerinde ittirildi. Kapsül yüksek frekanslı bir miksere (GCP 

CarboMIX CM-02 MIXER, Leiden, Hollanda) yerleştirilerek 15 sn çalkalandı. 

Kapsül, tabancası aracılığı ile kalıbın içerisine yerleştirildi.90 sn yüksek çıkış gücüne 

sahip ışık ile polimerize edildi. GCP gloss materyalin üzerine uygulandı ve 1400 



 38 

mw/cm2 çıkış gücüne sahip ışık (GCP CarboLED-02 thermo-cure, Leiden, Hollanda) 

cihazı 90 sn uygulandı.  

Equia Grubu: Kapsül çalkalandı ve pistonuna basılarak aktive edildi. 

Amalgamatörde 10 sn karıştırılan materyal, tabancası aracılığıyla yerleştirildi. Equia 

coat materyal yüzeyine uygulandı ve 20 sn boyunca ışıkla (Woodpecker LED-E, 

Woodpecker, Beijing, China) polimerize edildi, 

Riva Self-Cure Grubu: Kapsül aktive edilerek, amalgamatörde 10 sn 

karıştırıldı. Tabanca aracılığıyla yerleştirilen materyal sertleştirkten sonra, yüzeyler 

riva coat ile kaplandı ve 10 sn boyunca ışık uygulandı. 

Tüm materyaller yerleştirildikten sonra üzerlerinee şeffaf bant ve lam aracılığı 

ile hafifçe baskı uygulandı. Materyaller uygulanmadan önce teflon kalıbın içi vazelin 

ile izole edildi. 

Dentin yüzeylerine, bağlantı öncesi herhangi bir ön işlem uygulanmadı. 

Örnekler 24 saat boyunca 37 distile suda bekletildi. 

 

Şekil 3.2. Çalışmada kullanılan jig ve jige yerleştirilmiş bir model A: Çalışmada 

kullanılan jig, B: Kesme bağlanma dayanıklılığı ölçümlerinde kullanılan 

bir model, C: Jig içerisine sıkıştırılmış bir örneğin görüntüsü 

 

 

 

A B C 



 39 

               

Şekil 3.3. Equia materyalinin uygulanması A:kapsül paketinin açılması, B-C: Kapsül 

pistonuna bastırılması, D: Kapsülün amalgamatöre yerleştirilmesi, 

E:Materyalin özel tabancası aracılığı ile örnek üserine yerleştirilmesi, F: 

şeffaf bant ve cam bir lamel aracılığı ile hafif parmak basısı uygulanması, 

G-H: Equia Coat’un uygulanması, J: Equia Coat’un polimerize edilmesi 

A B 
C 

D E F 

G H J 



 40 

 

Şekil 3.4. Cam Karbomer materyalinin uygulanışı A:Kapsül pistonunun bastırılması, 

B-C: Kapsülün yüksek frekanslı karıştırıcıya yerleştirilmesi, D: Kapsül 

tıkacının çıkartılması, E: Materyalin tabancası aracılığı ile örnek üzerine 

yerleştirilmesi, F-G: Şeffaf bant ve lam aracılığı ile hafif parmak basısı 

uygulanması ve yüksek çıkış gücüne sahip ışık cihazı ile sertleştirilmesi, H-

J: GCP Gloss uygulanması, K: GCP Gloss’un ışık cihazı ile sertleştirilmes 

 

Şekil 3.5. Zirconomer materyalinin uygulanması A-B: Toz ve likidin kağıt ped üzerine 

2/1 oranında yerleştirilmesi, C-D: Tozun likitle küçük parçalar halinde 

karıştırılması ve macun kıvamı elde edilmesi, E: Örnek üzerine material 

yerleştirildikten sonra, şeffaf bant ve cam lamel ile hafif parmak basısı 

uygulanarak sertleşene kadar beklenmesi 

A B D 

E F G H 

J K 

C 

A B C 

D E 



 41 

 

Şekil 3.6. Riva self-cure materyalinin uygulanması A: Kapsülün ambalajının 

yırtılması, B-C:Kapsül  pistonuna bastırılması, D: Kapsülün 

amalgamatöre yerleştirilmesi, E: Materyalin tabancası aracılığı ile örnek 

üzerine yerleştirilmesi, F: Şeffaf bant ve lam aracılığı ile hafif parmak 

basısı uygulanması, G-H:Riva Coat uygulanması, J:Riva Coat’un 

polimerize edilmesi 

3.3.1. Dentine Kesme Bağlanma Dayanıklılığının Saptanması 

Restoratif materyalin uygulanmasından sonra, elde edilen örnekler, test 

cihazına, kuvveti uygulayan uca dik olacak şekilde yerleştirildi ve her iki yanındaki 

demir bölmeler yaklaştırılarak sıkıştırıldı. Tüm örneklerin cam iyonomer-dentin 

birleşim bölgelerine, universal bir test cihazında (LRX, Lloyd instruments Ltd, 

Fareham, İngiltere) (şekil 1), bıçak şeklindeki çelik bir uç yardımıyla 0,5 mm/dk kafa 

hızı ile yük uygulandı. Restoratif materyale kırılma anında uygulanan kuvvet Newton 

şeklinde bilgisayara kaydedilip MPa’a (megapascal) çevrildi. Kırılmanın gerçekleştiği 

yüzeyler stereomikroskop ile incelenip, kırılma tipleri belirlendi.  

 

 

A B C 

D E F 

G H J 



42 

 

 

 

 

 

 

 
 

 

 

 
 

 

 

 
 

 

 

 
 

Şekil 3.7. Çalışmada kullanılan instron cihazı fotoğrafı 

 
 
 

 
 

 
 

 

 
 

 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

Şekil 3.8. Cihaz içerisine yerleştirilmiş bir örneğin görüntüsü 

 

 



43 

 

3.3.2. Kırılma Tipleri Analizi 

Tüm örneklerde kırılmanın gerçekleştiği yüzey, x10 büyütmeli bir 

stereomikroskop (LEICA, MS5 Zoom Stereo, LEICA CLS 50X, Germany) ile 

incelenip, kırılma tiplerinin fotoğrafları yine bu mikroskopa bağlı bir fotoğraf 

makinesi ile çekildi. Kırılma tipleri aşağıdaki sınıflamaya göre belirlendi ve elde 

edilen veriler kaydedildi. 

Adeziv: Kırılmanın %75 ve daha fazlası diş ve restoratif materyal arasındadır.  

Koheziv: Kırılmanın %75 ve daha fazlası restoratif materyalin ya da dişin 

kendi içindedir.  

Karma: Adeziv-kompozit-diş dokusunda karma başarısızlık gözlenmektedir. 

3.4. Mikrosızıntı Testi 

Mikrosızıntı testi için 32 adet çürüksüz insan üçüncü molar dişi kullanıldı. 

Dişlerin bukkal ve lingual yüzeylerine, okluzal basamak minede, gingival basamak 

dentinde olacak şekilde, 4x3x2 mm boyutlarında sınıf V preparasyonlar 

hazırlandı(n=64). Dişler, aeratörle, su soğutması altında 836 no’lu elmas fissür frez 

yardımıyla prepare edildi. Her 5 preparasyondan sonra frez değiştirildi. 

Preparasyonların boyutları, periodontal sondla (Michigan-O probe, Nordent, IL, ABD) 

kontrol edildi. Daha sonra dişler rasgele 4 gruba ayrıldı;(n=16) 

1. Grup: zirconomer 

2. Grup: cam karbomer 

3. Grup: equia 

4. Grup: riva self-cure ile üretici firmanın önerileri doğrultusunda restore 

edildi.  

Tüm restorasyonlara, polisaj diskleri (Optidisc, Kerr,CA, ABD) ve lastikler 

(HiLuster Polishing System, Kerr, CA, ABD) ile polisaj yapıldı. Üretici firmanın 

talimatlarına uygun olarak, Zirconomer grubuna 7 dk sonra, Equia grubuna 

karıştırmanın başlangıcından itibaren 2 dk 30 sn sonra, Riva self cure grubuna 

karıştırma başlangıcından 6 dk sonra, cam karbomer grubuna ise 4 dk sonra polisaj 



 44 

işlemi uygulandı. 

3.4.1. Termal Siklus Uygulaması ve Mikrosızıntı Değerlendirilmesi 

Tüm dişler termal siklus cihazına (MTE 101 thermocycling machine, Esetron, 

Ankara, Türkiye) yerleştirildi ve 5o-55o’de 5000 siklus uygulandı( 30 sn uygulama, 15 

sn bekleme). Termal siklusdan çıkan dişlerin kök uçları mum (Modelling Wax, 

Dentsplay, Türkiye) ile tıkandı ve restorasyonun 1 mm dışından olacak şekilde iki kat 

tırnak cilasıyla kaplandı. Daha sonra %0,5’lik bazik fuksin içerisine kökler dışarıda 

kalacak şekilde daldırıldı.24 saat boyunca bazik fuksinde bekleyen örnekler, akan su 

altında yıkandı, kurutuldu ve şeffaf akrilden bloklar içerisine yatay olarak yerleştirildi. 

Akril bloklar içerisindeki dişler, hassas kesim cihazı (Microcut 201, Metkon,Bursa, 

Türkiye) ve bilateral elmas disk ile, su soğutması altında, 2000 rpm dönüş hızıyla, her 

dişten 3’er kesit olacak şekilde kesildi. Kesitler steromikroskop altında x40 büyütmede 

incelendi. Hem dentin hem de mine kenarı için mikrosızıntı skorlaması için aşağıda 

gösterilen skala kullanıldı. 

Skor 0: Boya penetrasyonu yok  

Skor 1: Kavite duvarının ½ si veya daha azına kadar boya penetrasyonu 

Skor 2: Duvarın ½ sinden fazla boya penetrasyonu 

Skor 3: Aksiyal duvara kadar uzanan ancak aksiyal duvarı içine almayan 

boya penetrasyonu 

Skor 4: Aksiyal duvarı içine alan boya penetrasyonu 

           

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 3.9. Daimi diş üzerinde sınıf V preparasyon açılması 



 45 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 3.10. Preparasyon derinliğinin periodontal sond ile kontrol edilmesi  

 

 

Şekil 3.11. Bir örneğe restorasyon uygulanma aşamaları, A: Preparasyonu 

tamamlanmış bir diş, B:Materyalin uygulanması, C:Polisaj, D: Gloss 

uygulanması, E: Gloss’un polimerize edilmesi, F: restorasyonu 

tamamlanmış bir diş 

A C B 

D E F 



 46 

                      

Şekil 3.12 Mikrosızıntı testi aşamaları. Örneğin sırasıyla ; A: Mum ile apeksi tıkanmış, 

B:Tırnak cilası sürülmüş, C:Bazik fuksinde bekletilmiş, D:Akril içerisine 

yerleştirilmiş görüntüleri 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 3.13. Kesit alma cihazının fotoğrafı                                     

 

A 

D C 

B 



 47 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 3.14. Cihaz içerisine yerleştirilmiş bir örneğin fotoğrafı 

3.5. İstatistiksel Analiz 

Kesme bağlanma dayanıklılığı testi için, veriler normal dağılım gösterdiğinden 

tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile değerlendirildi. Çoklu karşılaştırmalar için, 

Tukey testi kullanıldı. 

Mikrosızıntı değerlendirmesi için, veriler normal dağılım göstermediğinden, 

mine ve dentin sızıntı değerleri için Kruskal Wallis testi kullanıldı. Aynı materyalin 

mine ve dentindeki sızıntıları Wilcoxon testi kullanılarak karşılaştırıldı. 

 

  



 48 

4. BULGULAR 

4.1. KESME BAĞLANMA DAYANIKLILIĞI TESTİ 

Tüm gruplara ait ortalama bağlanma, standart sapma, en düşük ve en yüksek 

bağlanma değerleri Tablo 4.1.’ de gösterilmiştir. Test sonuçlarına göre tüm materyaller 

arasında en yüksek bağlanma dayanıklılığını Cam Karbomer gösterirken, diğer 

materyaller arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır.  

Tablo 4.1. Test edilen materyallerin ortalama bağlanma dayanıklılığı, std. sapma, min. 

ve maks. değerleri 

Materyal n Ortalama 

(MPa) 

Std. Sapma Min. Max. 

Equia 15 7,1280 3,35011 1,95 13,94 

Cam Karbomer 15 11,8425 3,28138 5,48 17,21 

Zirconomer 15 6,9463 4,26571 2,39 17,05 

Riva Self-cure 15 3,9492 2,34489 2,02 10,21 

total 60 7,4665 4,35343 1,95 17,21 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 49 

Tablo 4.2. Materyallerin çoklu karşılaştırmaları 

 

Tablo 4.3. kırılma tiplerinin materyallere göre dağılımı 

 adeziv koheziv karma 

Equia 1 (%6,7)a 14 (%93,3)b 0 (%0)b 

Cam Karbomer 1 (%6,7)a 11 (%73,3)b 3 (%20)a,b 

Zirconomer 4 (%26,7)a 3 (%20)a 8 (%53,3)a 

Riva Self-cure 3 (%20)a 3 (%20)a 9 (%60)a 

 

Kırılma tipleri analizinin sonuçlarına göre, Zirconomer ve Riva Self-cure 

materyallerinde karma, Cam Karbomer ve Equia’da ise koheziv tip, en yaygın görülen 

kırılma tipi olmuştur. Tüm gruplar arasında adeziv tip kopmada anlamlı bir farklılık 

görülmezken, koheziv kırılma tipinde, Cam Karbomer ve Equia, Zirconomer ve Riva 

Self-cure’dan anlamlı olarak farklı bulunmuştur. Cam karbomer ve Equia’nın diğer iki 

materyalden yüksek oranda koheziv kırılan örnek sayısına sahip olduğu görülmüştür. 

Çoklu karşılaştırmalar 

 

 

 

Yöntem (I) 

 

 

 

Yöntem (J) 

 

 

Ortalama 

fark(I-J) 

 

 

P değeri 

 

%95’lik Güven Aralığı 

Alt sınır Üst sınır 

Equia Cam karbomer -4,71454 ,002 -7,9821 -1,4469 

zirconomer ,18172 ,999 -3,0859 3,4493 

Riva self-cure 3,17676 ,059 -,0888 6,4464 

Cam Karbomer Equia 4,